Przejdź do treści

Porozmawiajmy o in vitro po 25 latach!

25 lat nOvum
W 1994 r., kiedy powstało nOvum, w Polsce funkcjonowały zaledwie 4 kliniki leczenia niepłodności – fot. Fotolia

Współzałożyciel warszawskiej Przychodni nOvum, dr Piotr Lewandowski – ginekolog położnik, opowiada o zmianach, jakie zaszły w medycynie rozrodu w Polsce na przestrzeni ostatniego ćwierćwiecza.

Jak wyglądało leczenie niepłodności w Polsce, gdy założył Pan nOvum?

W 1994 r., kiedy powstało nOvum, w Polsce funkcjonowały 4 kliniki leczenia niepłodności. Ilość miejsc gdzie można było się leczyć była więc bardzo ograniczona. Nie wiadomo ile wówczas wykonano zabiegów in vitro w Polsce, ale w nOvum wykonano ich 92.

Dzisiaj w Polsce funkcjonuje 49 ośrodków, w których łącznie wykonuje się około 18 000 zabiegów in vitro. W nOvum w 2018 r. rozpoczęliśmy blisko 1700 procedur in vitro i przeprowadziliśmy ponad 1500 kriotransferów. Natomiast leczenie niepłodności także innymi metodami rozpoczęło około 2600 par!

Jak zmieniły się przez ten czas metody leczenia?

Przede wszystkim wprowadzony został szerszy zakres metod leczenia niepłodności. W 1994 r. wykonywano wyłącznie zabiegi klasycznego IVF. Nadal nierozwiązana pozostawała niepłodność męska spowodowana małą liczbą plemników w nasieniu, ich nieprawidłową ruchliwością, morfologią lub w ogóle brakiem plemników w ejakulacie. Choć wydaje się, że do zapłodnienia wystarczy tylko jeden plemnik, jednak aby doszło do klasycznego zapłodnienia, nawet na szalce w laboratorium potrzeba ich znacznie więcej.

Gdy parametry nasienia były niższe od referencyjnych, konwencjonalny IVF był mało skuteczny, a w przypadku braku plemników w ejakulacie wręcz niemożliwy do przeprowadzenia.

Pierwsze ICSI w Polsce wykonaliśmy w nOvum w 1995 roku. Aktualnie ponad 90% zabiegów w Polsce wykonywanych jest metodą ICSI. Spowodowane jest to coraz częściej rozpoznawanym męskim czynnikiem niepłodności, ale nie tylko. ICSI daje większą pewność, że komórki jajowe się zapłodnią.

Zobacz też: Przygotowania do in vitro – jak to wygląda? [WIDEO]

Co było dalej?

Wprowadziliśmy techniki pozyskiwania plemników od mężczyzn, u których nie ma plemników w ejakulacie. Dokonujemy tego metodą przezskórnej aspiracji plemników z najądrzy i jąder. Pozwala to na biologiczne rodzicielstwo u mężczyzn, u których zupełnie brak plemników w ejakulacie. Od kilku lat, pobieramy plemniki pod śródoperacyjną kontrolą mikroskopu (M-TESE) – to kolejne udoskonalenie, dzięki któremu mamy już ponad 20 ciąż! Tych dzieci najpewniej by nie było, gdyby nie M-TESE.

A jak zmieniała się wiedza społeczeństwa na temat niepłodności i postrzeganie tych metod leczenia

Z dzisiejszego punktu widzenia, lata 90-te to był zupełnie inny świat! Internet dopiero raczkował. Prasa kobieca ograniczała się do kilku miesięczników i tygodników. Pacjentki wiedziały tyle, ile przekazały sobie pocztą pantoflową.

Kiedy media zaczęły się rozwijać, robiły bardzo wiele, żeby upowszechniać wiedzę o niepłodności i jej leczeniu. W 2002 roku z inicjatywy i w wyniku zaangażowania osób, które same się leczyły, powstało „Stowarzyszenie na Rzecz Leczenia Niepłod­ności i Wspierania Adopcji Nasz Bocian” oraz portal internetowy www.nasz-bocian.pl.Teraz mamy dostęp do wiedzy, książek, filmów… Kiedy zaczynaliśmy, para ze swoją niepłodnością naprawdę zostawała sama!

A przeciwnicy in vitro?

Zawsze będą. Chociaż to czysta medycyna, to jednak dotyka sacrum – poczęcia – i dlatego ci u których przekonania idą przed wiedzą, zawsze będą zgłaszali zastrzeżenia i wątpliwości. Trochę tylko szkoda, że robią to również ludzie wykształceni. No i wstyd, że głoszą takie poglądy publicznie. I to często ze względów populistycznych.

Zobacz też: Kriokonserwacja – pod troskliwą opieką 

A kriokonserwacja zarodków?

Kriokonserwacja jest bezpieczna dla zarodków. Pierwsze dziecko z zamrożonego zarodka urodziło się w 1984 roku. W nOvum, od początku działalności w ten sposób zabezpieczamy zarodki do późniejszego wykorzystania. Mamy już blisko 6 000 ciąż poczętych z przechowywanych zarodków. Mamy też dzieci urodzone z zarodków przechowywanych kilkanaście lat.

Jak Pan się czuje po 25 latach prowadzenia nOvum?

Wspaniale! Cieszę się niezwykle, że tak wybrałem, że robię to co robię, bo wiem, że to bardzo ważne dla wielu ludzi, ich rodzin. Wiele „naszych” dzieci to już dzisiaj dorosłe osoby. Część z nich, co jakiś czas odzywa się do nas. Kształcą się, zakładają rodziny, pięknie sobie żyją. Tych dzieci poczęło się u nas tysiące, a jednak kiedy je widzę, zwyczajnie się wzruszam i jestem szczęśliwy, że się do tego przyczyniłem!

Dzieci po in vitro przybywa w Polsce i na świecie – to już ponad 8 milionów ludzi – i tego się nie zatrzyma. Kiedy byłem młodym lekarzem, specjalizującym się w ginekologii, Cyganka mi wywróżyła: „Będziesz leczył pary, nie baby”. I tak się stało…

Jaka przyszłość przed nOvum?

nOvum pozostanie jednym ośrodkiem – nie będziemy tworzyć filii. Chociaż pacjenci czasem o to pytają, w naszej ocenie tylko bezpośredni nadzór pozwala na osiąganie jakości, jaką chcemy firmować. Potwierdza to obserwacja najlepszych światowych ośrodków.

Szczęśliwie firma zostanie w rękach rodziny. Nasz syn Jan Lewandowski, jest obecnie w trakcie specjalizacji z ginekologii i przygotowuje się do kolejnych 25 lat nOvum.

Tu kupisz e-wydanie magazynu Chcemy Być Rodzicami 

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami.

Ekspert

Dr Piotr Lewandowski

Pracuje w nOvum od 1994 r. Założyciel Przychodni Lekarskiej nOvum, Dyrektor Przychodni nOvum. Doktor specjalizuje się w prowadzeniu szczególnie trudnych przypadków leczenia niepłodności.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.