Przejdź do treści

12 pytań do androloga – męska płodność pod lupą

12 pytań do androloga – męska płodność pod lupą

Wizyta u androloga często wiąże się dla mężczyzny z dużym stresem. Warto więc dowiedzieć się o tego typu konsultacji oraz ewentualnym leczeniu jak najwięcej – wiedza zmniejsza obawy i pozwala poddać się skutecznej terapii. Oto 12 pytań, na które większość osób chce znać odpowiedzi! Udzielił ich doktor Maciej Jarosz z Kliniki Leczenia Niepłodności InviMed w Gdyni.

Wszyscy moi bracia mają dzieci. W mojej rodzinie nie było problemów z niepłodnością. Nie będę się badał i nie pójdę do androloga, bo na pewno jestem zdrowy” – czy takie stwierdzenie w przypadku niepłodności pary ma sens?

Zaburzenia płodności stanowią częsty problem w populacji par w wieku rozrodczym. Według danych statystycznych dotyczą one 10-15 proc. par starających się o potomstwo. Czynnik męski stanowi około 50 proc. przyczyn niepłodności pary. W związku z powyższym uważam, iż diagnostyka przed rozpoczęciem leczenia pary, powinna być poprzedzona dokładną diagnostyką zarówno kobiety, jak i mężczyzny. Nie powinniśmy sugerować się brakiem zaburzeń płodności w rodzinie.

Czym różni się praca urologa od pracy androloga w przypadku podejrzenia problemów z płodnością?

Jako androlog zajmuję się szeroko pojętym diagnozowaniem, leczeniem męskiego układu płciowego, w tym schorzeń dotyczących zaburzeń płodności, takich jak nieprawidłowości metaboliczne, endokrynologiczne, naczyniowe, diagnozuję też choroby genetyczne oraz wady anatomiczne. Jeżeli pacjent wymaga leczenia zabiegowego, wówczas korzystam z własnego doświadczenia urologicznego w zakresie urologii operacyjnej, przeprowadzając liczne zabiegi poprawiające płodność męską lub uzyskanie komórek rozrodczych (plemników) do metod wspomaganego rozrodu.

Jakie problemy urologiczne mogą wpływać na płodność męską?

Na płodność męską mają wpływ zarówno liczne czynniki urologiczne, jak i środowiskowe, internistyczne, endokrynologiczne czy tryb życia. Spośród najczęstszych przyczyn urologicznych należy wymienić:

  • żylaki powrózka nasiennego,
  • uszkodzenia jąder (w wyniku stanów zapalnych, urazów jąder, nowotworów jąder, przebytej radio- czy chemioterapii),
  • zaburzenia drożności dróg wyprowadzających nasienie.

Bardzo istotny wpływ na męską płodność ma wspomniany styl życia. Należy zadbać o prawidłowo zbilansowaną dietę, prawidłową wagę ciała, unikać używek, uprawiać regularną aktywność fizyczną. Należy też pamiętać, że w przypadku mężczyzn starszy wiek również niekorzystnie wpływa na płodność, chociażby zwiększa ryzyko poronień.

Jakie choroby przebyte w dzieciństwie oraz jakie choroby przewlekłe mogą wpływać na męską płodność? Czy zawsze wpływają?

Spośród chorób przebytych w dzieciństwie istotnie, na męską płodność, mogą wpłynąć m.in.:

  • przebyte choroby infekcyjne układu moczowo-płciowego,
  • nagminne zapalenie ślinianek przyusznych (tzw. świnka),
  • skręt powrózka nasiennego (powstanie przeciwciał przeciwplemnikowych),
  • niezstąpione jądra (wnętrostwo),
  • nowotwory jąder,
  • uzupełniające leczenie onkologiczne,
  • liczne choroby endokrynologiczne.

Natomiast spośród chorób przewlekłych, niekorzystnie wpływa zespół metaboliczny (nadwaga, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, cukrzyca).

Nie możemy jednak stwierdzić, że powyżej wymienione schorzenia zawsze wpływają na męską płodność, ponieważ obserwuje się mężczyzn, u których stwierdzono powyższe obciążenia, natomiast nie mają zaburzeń płodności.

Przyjrzyjmy się bliżej wspomnianemu już stylowi życia – intensywne uprawianie sportu vs. brak ruchu, przegrzewanie jąder vs. praca w chłodni, zdrowa zbilansowana dieta vs. fast foody i energetyki. Jak mogą wpłynąć na płodność?

W swojej praktyce zawsze postępuję według najnowszych wytycznych europejskiej szkoły andrologii. Według powyższych zaleceń, opartych na licznych badaniach, należy prowadzić szeroko pojęty higieniczny tryb życia. Powyższe pojęcie dotyczy wielu aspektów, takich jak aktywność fizyczna, stres, dieta, odpoczynek. Sport zaleca się uprawiać rekreacyjnie, tzn. trzy razy w tygodniu po około 30-40 minut o umiarkowanym nasileniu. Intensywny wysiłek fizyczny niekorzystnie wpływa na męski układ rozrodczy, co obserwujemy w wynikach badania nasienia. Istotna jest również temperatura jąder, która powinna być optymalna, chłodna, należy unikać istotnego przegrzewania, chociażby stosując długie kąpiele w wannie w wysokiej temperaturze.

Odpowiednia dieta wpływa korzystnie na cały nasz organizm, w tym również układ płciowy. Dieta powinna być prawidłowo zbilansowana, zdrowa, oparta na warzywach, owocach, produktach zbożowych. Warto zaś ograniczyć spożywanie mięsa, tłuszczów, słodyczy, napojów słodzonych, energetycznych czy, oczywiście, jedzenie typu fast food.

Na czym opiera się diagnostyka andrologiczna? Jakie badania są zlecane przez androloga?

Na pierwszej wizycie pacjenta zwracam szczególną uwagę na zebranie wyczerpującego wywiadu, który często ułatwia mi zrozumienie oraz poznanie przyczyny zaburzenia płodności oraz ukierunkowuje dalsze zlecane przeze mnie badania. Badam pacjenta internistycznie, oceniając sylwetkę, rozkład tkanki tłuszczowej, rozwój masy mięśniowej, stan gruczołów piersiowych czy rozwój zewnętrznych narządów płciowych. Często wykonuję badanie USG jąder, jamy brzusznej czy przezodbytnicze (TRUS). Następnie zlecam wykonanie podstawowych badań krwi, hormonalnych oraz badanie nasienia. Na kolejnych wizytach pogłębiam niezbędną diagnostykę, np. o rozszerzone badania endokrynologiczne, wirusologiczne, posiewy, czy genetyczne.

W jakich przypadkach konieczne jest leczenie chirurgiczne?

Jeżeli stwierdzam u moich pacjentów schorzenie, którego leczenie chirurgiczne może korzystnie wpłynąć na płodność, wówczas zalecam oraz wykonuję leczenie zabiegowe. Przykładem mogą być żylaki powrózka nasiennego, które stwierdza się u około 15 proc. mężczyzn. Powyższe schorzenie bardzo często powoduje nieprawidłowe wyniki badania nasienia. Chorych poddaję więc leczeniu operacyjnemu. Obserwuję znaczną poprawę jakości nasienia u licznych chorych, których zoperowałem laparoskopowo lub mikrochirurgiczne z użyciem mikroskopu. Poprawę wyników obserwowałem już po kilku miesiącach.

Zabiegi wykonuję również m.in. w następujących schorzeniach:

  • niedrożność nasieniowodów,
  • wrodzone torbiele gruczołu krokowego,
  • skrzywienie prącia uniemożliwiające współżycie,
  • często stwierdzana stulejka (która m.in. predysponuje do infekcji układu moczowo-płciowego).

W jakich przypadkach wystarczy leczenie farmakologiczne?

W niektórych przypadkach przyczyną nieprawidłowego wyniku badania nasienia mogą być np. infekcje układu moczowo-płciowego. Wtedy wystarczy jedynie włączyć leczenie przeciwzapalne, które korzystnie wpłynie na płodność. Niestety, często problem jest o wiele bardziej złożony, wymagający diagnostyki wielodyscyplinarnej oraz odpowiedniego postępowania. Często włączanym przeze mnie leczeniem jest leczenie hormonalne, które zanim uzyska się poprawę wyników, wymaga dłuższego okresu stosowania.

Czy suplementy diety mogą wspomóc męską płodność i w jakich przypadkach są polecane?

Do istotnych przyczyn męskiej niepłodności zalicza się m.in. stres oksydacyjny. Szkodliwe działanie reaktywnych form tlenu niekorzystnie wpływa na liczbę, ruchliwość oraz materiał genetyczny plemników. Główną jego przyczyną są infekcje oraz niezdrowy tryb życia. U mężczyzn z nieznacznie obniżonymi parametrami nasienia zaleca się zmianę stylu życia – ograniczenie spożywania alkoholu, papierosów, kawy, wprowadzenie umiarkowanego wysiłku fizycznego, unikanie sytuacji stresogennych. Należy zadbać o prawidłową dietę oraz można wprowadzić suplementację odpowiednimi preparatami, zawierającymi w swoim składzie m.in. witaminę C, E, cynk, koenzym Q10, selen, karotenoidy.

Jak leczenie andrologiczne może wpłynąć na jakość nasienia? Jakiej poprawy można się spodziewać w najlepszym przypadku?

W zależności od przyczyny uzyskujemy różne wyniki leczenia. Niekiedy, włączając odpowiednie leczenie farmakologiczne oraz modyfikując styl życia, uzyskujemy wyniki umożliwiające naturalne zapłodnienie. Czasem wymagane jest leczenie zabiegowe. U niektórych chorych wykonuję np. biopsję jąder otwartą czy mikrochirurgiczną, celem uzyskania komórek rozrodczych (plemników), które następnie wykorzystujemy do metod wspomaganego rozrodu (in vitro).

Czy jeśli przyczyną niepłodności pary jest tylko czynnik męski, poprawa jakości nasienia może być na tyle duża, żeby możliwe było naturalne spłodzenie dziecka?

Jak to zostało wcześniej wspomniane, u części pacjentów poprawa jakości nasienia po leczeniu farmakologicznym lub zabiegowym może być znaczna i wówczas możliwe jest naturalne zapłodnienie. U jednego z moich pacjentów, u którego nie zaobserwowano plemników w nasieniu, stwierdziłem torbiel centralną gruczołu krokowego. Po wykonaniu przedcewkowego nacięcia torbieli, kontrolny wynik nasienia był prawidłowy oraz zakończył się upragnionym naturalnym zapłodnieniem. Również u mężczyzn po wazektomii, którzy pragną odwrócić skutki zabiegu, wykonuje się zabieg zespolenia nasieniowodów (rewazektomię). W jego wyniku, u pewnego odsetka, możliwe jest naturalne poczęcie.

Wiemy, że w niepłodności, zawłaszcza jeśli kobieta ma już skończone 35 lat, każdy cykl może być na wagę złota. Co zatem w tym kontekście istotne – jak dużo czasu powinno się poświęcić leczeniu, które ma na celu poprawę jakości nasienia?

Często nie możemy poddać pacjentów wielomiesięcznemu leczeniu. W takiej sytuacji zawsze staram się zaproponować jak najszybszą diagnostykę oraz leczenie dostosowane do sytuacji pary. Zawsze mam na uwadze to, że w niektórych przypadkach upływający czas działa wyjątkowo niekorzystnie na prawdopodobieństwo zapłodnienia.

Dostęp dla wszystkich

Wolny dostęp

Ten materiał dostępny jest dla wszystkich czytelników Chcemy Być Rodzicami. Ale możesz otrzymać więcej posiadając Kontro Premium!
maciej jarosz invimed gdynia

Ekspert

dr n. med. Maciej Jarosz

specjalista urolog, specjalista androlog

Doktor Maciej Jarosz jest absolwentem Akademii Medycznej w Gdańsku. To lekarz o głębokiej, specjalistycznej wiedzy. Posiada tytuł doktora nauk medycznych. W klinice InviMed w Gdyni udziela konsultacji urologicznych i andrologicznych, wykonuje też liczne zabiegi z zakresu urologii męskiej.

Podczas wizyty zbiera wywiad, przeprowadza badanie, analizuje wyniki. Jest gotowy odpowiedzieć na każde pytanie i rozwiać każdą wątpliwość. Skupiony na postawieniu trafnej diagnozy i skutecznym leczeniu. Ceniony za profesjonalizm, kulturę osobistą i życzliwe podejście do pacjenta.

Autor

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Najnowsze artykuły