Przejdź do treści

Zbadaj swoją płodność, nim będzie za późno…

Szybki styl życia, pogoń za karierą, brak środków materialnych na utrzymanie potomka sprawiają, że kobiety coraz później decydują się na pierwsze dziecko. Tymczasem wraz z wiekiem szansa na zajście w ciążę maleje. Aby temu zapobiec, powołano kampanię społeczną „Płodna Polka”, której celem jest zachęcenie kobiet do wykonywania badań płodności przed rozpoczęciem starań o dziecko. Dzięki temu można oszacować czas, w jakim będzie możliwe poczęcie dziecka w przyszłości.

Jak pokazuje badanie statystyczne wykonane na zlecenie kampanii „Płodna Polka”, niemal co czwarta kobieta planuje pierwsze dziecko po 30. roku życia, zaś ponad połowa respondentek chciałaby zostać mamą w wieku 26–30 lat. Czym spowodowana jest decyzja o macierzyństwie po 30. roku życia? Najczęściej podawaną przyczyną jest niewystarczająco dobra sytuacja materialna, brak stałego partnera oraz rozwój kariery zawodowej.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Wiek a płodność

Każda kobieta ma swoją indywidualną granicę wieku, do której będzie możliwe zajście w ciążę. Zależy to w dużej mierze od stanu zdrowia, a grupa kobiet, którym doskwierają problemy ginekologiczne jest coraz większa. Do najczęstszych problemów należą: nieregularne miesiączki, operacje narządów rodnych, torbiele, mięśniaki, zaburzenia owulacji, zespół policystycznych jajników, endometrioza. Bezpieczna granica wieku, w którym można starać się o dziecko w przypadku zdrowych kobiet to około 33–35 lat i jest ona dużo dłuższa niż u kobiet leczących się ginekologicznie. W ich wypadku granica ulega znacznemu skróceniu, dlatego należy zadbać o odpowiednio wczesną diagnostykę płodności, szczególnie jeżeli planuje się dziecko w późniejszym wieku.

Coraz częstszym problemem jest również przedwczesna menopauza. Dzieje się tak, ponieważ nawet na około 10 lat przed ostatnią miesiączką płodność kobiety znacznie się obniża. Oznacza to, że jeżeli mama kobiety starającej się o dziecko przechodziła menopauzę we wczesnym wieku, jej córka powinna dużo wcześniej zbadać swoją płodność i ewentualnie przyspieszyć decyzję o zajściu w ciążę. Należy jednak pamiętać, że nie istnieją sztywne reguły. „Wszystko zależy od indywidualnego życia kobiety, ale proszę pamiętać, że na płodność negatywnie wpływają również czynniki związane ze stylem życia, takie jak stres, zła dieta, o które w dzisiejszych czasach nietrudno. Medycyna w tych sprawach jest nieubłagana, odkładanie decyzji o ciąży może spowodować kłopoty” – ostrzega dr Grzegorz Mrugacz, dyrektor medyczny Kliniki Leczenia Niepłodności „Bocian” w Warszawie.

Badania płodności kobiet

Nie istnieje jedno idealne badanie pozwalające ocenić kobiecą płodność, dlatego stosuje się metodę połączoną, na którą składa się kilka badań. Ich wyniki dadzą odpowiedź na temat tzw. rezerwy jajnikowej, czyli potencjału rozrodczego, jaki wykazują jajniki. „W jajnikach znajduje się określona ilość jajeczek, przeznaczona na całe życie, co oznacza, że w przypadku ich wyczerpania kobieta nie będzie mogła zajść w ciążę, nawet jeżeli nadal miesiączkuje” – tłumaczy ginekolog dr Bartosz Pietrzycki.

W skład badań płodności wchodzi badanie USG oraz badanie poziomu hormonów: FSH i AMH.

Badanie USG wykonuje się, aby ocenić strukturę jajników i macicy oraz grubość endometrium. Jest ono przeprowadzane w pierwszych dniach cyklu, w trakcie miesiączki, aby zaobserwować, ile tzw. pęcherzyków antralnych znajduje się w jajnikach. Są to pęcherzyki gotowe do wzrostu pod wpływem hormonów, które następnie stają się pęcherzykami dominującymi – to w nich dojrzewają komórki jajowe. Uważa się, że niska rezerwa jajnikowa to mniej niż 5 pęcherzyków antralnych w jajniku.

Kolejnym badaniem jest badanie poziomu FSH, czyli hormonu folikulotropowego, którego poziom mówi o wydolności jajników. Wzrost stężenia FSH jest powiązany z mniejszą ilością prawidłowych komórek jajowych oraz mniejszą szansą na zajście w ciążę. Wadą tej metody jest częste występowanie wyników fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych. Oznacza to, że kobieta z prawidłowym poziomem FSH może mieć jednocześnie niską rezerwę jajnikową. Ponadto poziom tego hormonu może się znacząco różnić pomiędzy cyklami.

Najczęściej wykonywanym badaniem płodności kobiet jest sprawdzenie poziomu AMH, czyli hormonu anty-Mullerowskiego – to obecnie standard w ocenie rezerwy jajnikowej, szczególnie w połączeniu z badaniem USG i poziomem FSH. Hormon anty-Mullerowski jest produkowany przez komórki ziarniste w pęcherzykach antralnych, a jego niski poziom świadczy o niskiej rezerwie jajnikowej. Badanie odznacza się największą dokładnością, a w związku z tym, że ilość hormonu nie zmienia się znacząco w czasie cyklu miesiączkowego, można je przeprowadzić w dowolnym momencie.

Zdaniem specjalistów połączenie badania USG oraz poziomu FSH i AMH jest najbardziej skuteczną metodą w ocenie płodności kobiet. „Przeprowadzenie tych badań pozwala ocenić rezerwę jajnikową kobiety i oszacować czas, w jakim będzie możliwe poczęcie dziecka. Metoda nie daje stuprocentowej pewności, ale pozwala na postawienie prognozy płodności na okres  3–5 lat – mówi dr Pietrzycki. – Im starsza kobieta poddaje się  badaniom, tym prognoza będzie krótsza w związku z możliwymi zmianami związanymi z wiekiem. Należy jednak pamiętać, że nawet dobre wyniki badań nie gwarantują, że w przyszłości nie pojawią się problemy z poczęciem dziecka” – zaznacza specjalista.

Dalszą część tekstu przeczytasz w 5 numerze magazynu

opr. Katarzyna Wielgus

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Dzień Matki a kobieca niepłodność. Dlaczego i kogo boli to święto?

Dlaczego dla jednych kobiet Dzień Matki jest niezwykle trudny, a inne kobiety zmagające się z niepłodnością podchodzą do niego z dystansem? Jak nie popadać w melancholię 26 maja? Dorotę Gawlikowską, psycholożkę, zapytała o to Aneta Grinberg-Iwańska.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Dzień Matki to moment, w którym cały świat celebruje to, czego osobom niepłodnym nie jest dane doświadczyć: macierzyństwo. Dla kobiet niepłodnych, dla których macierzyństwo jest największym marzeniem, ale i dla wszystkich osób bezdzietnych, które zakończyły swoje starania o dziecko, to trudny czas. To święto osób, którym się udało, które mogą mieć dzieci.

Dlaczego Dzień Matki może boleć bezdzietne kobiety?

Na świecie nawet co piąta kobieta pomiędzy 40. a 50. rokiem życia pozostaje bezdzietna. Część z nich podjęła świadomą decyzję o nieposiadaniu dzieci. Ale wiele z tych osób po prostu nie spotkało w odpowiednim czasie właściwego partnera albo w czasie, kiedy inne kobiety rodziły dzieci, one opiekowały się chorym członkiem rodziny czy też z innych ważnych powodów nie pozwalały sobie na myślenie o prokreacji. Wiele z nich bezskutecznie się leczyło. Inne straciły ciążę i Dzień Matki to dla nich niezwykle bolesny czas wspominania straty i jej konsekwencji. Gdyby dziś były matkami, to byłby także ich dzień.

Dla tych kobiet 26 maja to nie jest radosne święto. Może być im trudno odnaleźć dla siebie miejsce w jego szczególnej atmosferze. W naszej pronatalistycznej kulturze matka jest ucieleśnieniem tego, co najlepsze i najpiękniejsze w kobiecie. Zgodnie z dominującym przekazem społecznym, dopiero w macierzyństwie w pełni realizuje się kobiecość. Dla bezdzietnych i niepłodnych kobiet oznacza to traktowanie ich jako mniej wartościowych i mniej kobiecych. Czy mają na zawsze pozostać niespełnione, gdyż nie są matkami?

Trudno się dziwić, że taki przekaz może budzić złość czy wręcz oburzenie kobiet, ale także żal, ból, bezsilność, poczucie bycia osądzaną i niesprawiedliwie traktowaną z powodu choroby lub niezawinionych okoliczności, jakie stanęły na ich drodze do macierzyństwa. Nie dość, że nie mają dziecka, to jeszcze mają czuć się gorsze i tłumaczyć się światu z tego, że go nie mają? 

ZOBACZ TEŻ: Dla swoich nienarodzonych dzieci pokonała raka. Dzień po porodzie stało się coś nieoczekiwanego

Dzień Matki w obliczu niepłodności. Jak sobie z nim poradzić?

Dzień Matki nie zniknie jednak z kalendarza, warto więc zastanowić się, jak sobie w tym czasie pomóc.

Rodzaj i natężenie uczuć doświadczanych przez kobiety w tym czasie jest różne i bardzo indywidualne. Jedne radzą sobie lepiej; odcinają się od wszechobecnej atmosfery celebracji macierzyństwa i pogrążają w pracy, obowiązkach i codzienności, aby jakoś przetrwać ten czas. Inne koncentrują się na fakcie, że jest to także święto córek, a one także miały lub mają matkę. Innym przychodzi to z trudem, na przykład dlatego, że niedawno znowu nie udało im się zajść w ciążę.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Lekarze mówili, że nie zajdzie w ciążę. Dziś jest matką piątki dzieci!

Dzień Matki a niepłodność. Czy twój partner jest dla ciebie wsparciem?

To, czy łatwo będzie kobiecie uporać się z emocjami, jakie rodzą się w tym czasie, zależy także od postawy partnera. Jeśli mężczyzna potrafi okazać partnerce, że jest piękna, kobieca i wartościowa niezależnie od tego, czy jest matką, na pewno łatwiej będzie jej poczuć się tego dnia lepiej.

Warto spróbować radzić sobie aktywnie. Nie uciekać przed wszechobecną celebracją, zaszywać się w domu., by po prostu przetrwać, ale raczej świadomie planować i wspólnie z partnerem zastanawiać się, jak możemy pomóc sobie dobrze przeżyć ten czas. Może byłoby dobrze wziąć tego dnia wolne w pracy i wybrać się gdzieś razem? Na przykład w takie miejsce, które nie jest szczególnie popularne wśród rodzin z dziećmi? Może nie odbierać tego dnia telefonów od szczęśliwych mam, które nie starając się nas zrozumieć, dzwonią, aby podzielić się informacją o otrzymanej od dziecka laurce? A może darować sobie logowanie na Facebooku, gdzie zapewne aż roi się od wklejanych przez koleżanki rysunków dzieci i kartek z życzeniami na Dzień Matki?

Troska o samego siebie to ogromnie ważna umiejętność, która pomaga nam w trudnych momentach życia i pozwala najlepiej odpowiadać na nasze potrzeby. Niech Dzień Matki stanie się dla nas dobrą okazją, by okazać sobie dobroć i zadbać o siebie. Zasługuje na to każda kobieta, nie tylko ta, która jest matką.  

POLECAMY TEŻ: 4 wskazówki, jak przeżyć Dzień Matki


Dorota Gawlikowska – psycholożka i psychoterapeutka par. Absolwentka Wydziału Psychologii UW. W pracy koncentruje się na psychologicznych aspektach niepłodności. Odpowiedzialna za opiekę psychologiczną dostępną w klinkach leczenia niepłodności InviMed. Współzałożycielka Polskiego Stowarzyszenia Psychologów Niepłodności, członkini European Society of Human Reproduction and Embryology. Autorka publikacji na temat Grup Balinta organizowanych organizowanych w Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, współautorka książki „Dziecko, in vitro, społeczeństwo. Ujęcie interdyscyplinarne”. Więcej: www.psycholognieplodnosci.com.

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Wygląda jak ciąża, ale to nowotwór. Wycięty guz ważył aż 60 kg!

nowotwór jajnika
fot. Fotolia

38-latka wyglądała jakby była w ciąży z wieloraczkami. W rzeczywistości kobieta miała jednak nowotwór jajnika, który ważył niemal 60 kg i miał średnicę blisko jednego metra. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

U 38-letniej nauczycielki z Connecticut w listopadzie 2017 roku zdiagnozowano nowotwór jajnika, który zaczął powiększać się w zastraszającym tempie ok. 4,5 kg tygodniowo.

Zobacz także: Rak jajnika – jakie badania laboratoryjne należy wykonać?

Nowotwór jajnika uciskał naczynia krwionośne

Chociaż nowotwór okazał się łagodny i nie rozprzestrzenił się poza jajnik, uciskał naczynia krwionośne, co zagrażało życiu kobiety.

W pewnym momencie chora nie była już w stanie chodzić i jeść. Guz zmniejszał pojemność żołądka i utrudniał pracę układu trawiennego.

14 lutego 2018 roku w Danbury Hospital w Connecticut lekarze przeprowadzili pięciogodzinną operację, podczas której udało im się usunąć guza.

Zespół złożony z 12 chirurgów musiał również wyciąć lewy jajnik i jajowód. Macica i drugi jajnik zostały nienaruszone, dzięki czemu kobieta ma jeszcze szansę na zajście w ciążę.

Zobacz także: „Rak jajnika jest śmiercionośnym nowotworem”. Możesz wykryć go wcześniej!

To nie najcięższy nowotwór usunięty z ciała człowieka

Choć operację przeprowadzono na początku tego roku, informację podano do mediów dopiero teraz. Lekarze chcieli mieć pewność, że cała procedura zakończyła się pełnym sukcesem.

I rzeczywiście, można tu mówić o sukcesie, ponieważ 38-letnia nauczycielka wróciła niedawno do pracy.

Masa guza wciętego z ciała Amerykanki robi wrażenie, nie jest jednak rekordowa. W 1991 roku w szpitalu Stanford lekarze usunęli nowotwór jajnika o masie ponad 137 kg!

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: CNN, medexpress.pl

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Zespół LUF, czyli gdy pęcherzyk nie pęka. Czym jest i jak go leczyć?

zespół LUF
fot. Fotolia

Zaburzenia cyklu miesiączkowego często prowadzą do niepłodności. Jednym z takich zaburzeń jest zespół LUF, który uniemożliwia kobiecie zajście w ciążę. Czym się charakteryzuje i jak go leczyć?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Cykl miesiączkowy kobiety trwa średnio 28-32 dni. Dzieli się on na kilka faz. Pomiędzy fazą folikularną a lutealną (ok. 12-14 dzień cyklu) dochodzi do owulacji, podczas której dojrzała komórka jajowa uwalnia się z pęcherzyka. Dzięki temu komórka jest zdolna do przemieszczenia się do jajowodu, w którym może dojść do zapłodnienia.

Zobacz także: 10 oznak owulacji – rozpoznajesz je u siebie?

Zespół LUF – co to takiego?

Zespół LUF, czyli zespół luteinizacji niepękniętego pęcherzyka (LUF syndrome) występuje wtedy, gdy pęcherzyk dojrzewa prawidłowo, ale oocyt (dojrzała komórka jajowa) nie zostaje uwolniony. Jeżeli taka sytuacja powtarza się regularnie, może prowadzić do niepłodności.

Niepęknięty pęcherzyk wytwarza duże ilości progesteronu, przez co temperatura ciała jest podwyższona. Nasilają się również objawy zespołu przedmiesiączkowego. Oprócz tego LUF wiąże się z wieloma schorzeniami, np. zespołem policystycznych jajników (PCOS), endometriozą, czy zaburzeniami hormonalnymi.

Zobacz także: Komórka jajowa: poznaj 11 niesamowitych faktów!

Zespół LUF– przyczyny

Ustalenie przyczyny zespołu LUF jest niezwykle trudne i istnieje wiele teorii na temat etiologii tego zaburzenia. Wiadomo, że zespół luteinizacji niepękniętego pęcherzyka niezwykle często wiąże się z endometriozą i PCOS.

Ponadto istnieją teorię mówiące o tym, że LUF powstaje na sutek niedoboru receptorów LH w pęcherzyku, stanów zapalnych pęcherzyka, opóźnionego wydzielania progesteronu, zmniejszeniu aktywności enzymów płynu pęcherzyka, nieprawidłowego poziomu estrogenów po wyrzucie LH, zrostów w jajniku, nieprawidłowej stymulacji na poziomie podwzgórze-przysadka, czy okresowej hiperprolaktynemii.

Zobacz także: Na cykle bezowulacyjne i problemy z miesiączką. Siemię lniane na płodność

Zespół LUF – leczenie

Diagnozę można uzyskać podczas badania laparoskopowego. Mniej inwazyjnym sposobem jest codzienna obserwacja pęcherzyka w okresie okołoowulacyjnym przy pomocy USG. Inną metodą jest pomiar stężenia progesteronu w płynie otrzewnowym w okresie owulacji.

W przypadku pacjentek z LUF podawany jest lek wspomagający pęknięcie pęcherzyka. Jest to preparat gonadotropiny kosmówkowej (hCG) aplikowany w formie zastrzyków. Popularną metodą leczenia jest też punkcja pęcherzyków jajnikowych z równoczesną inseminacją domaciczną. Jeżeli te metody nie przyniosą oczekiwanych rezultatów, zalecane jest in vitro.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: nOvum , Forum Ginekologiczne, wyleczto.pl

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Rak jajnika – jakie badania laboratoryjne należy wykonać?

chlamydia
Feeling awful stomachache. Frustrated young woman holding hands on stomach and keeping eyes closed while lying in bed

Rak jajnika jest na 4. miejscu według częstości zgonów na nowotwory wśród kobiet na świecie. Główną przyczyną umieralności z powodu nowotworów jajnika jest bezobjawowy przebieg – aż do późnych stadiów zaawansowania – oraz brak metod wczesnego wykrywania choroby. Z tego powodu 70-75% raka jajnika jest wykrywane w późnym stadium choroby. Jakie badania zatem wykonać, by sprawdzić, czy jesteśmy w grupie ryzyka?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Rak jajnika to najgorzej rokujący nowotwór ginekologiczny, notujący najniższy wskaźnik przeżycia 5- letniego – ze względu na brak charakterystycznych objawów i umiejscowienie anatomiczne. Nowotwory jajnika są też jedynymi nowotworami w obrębie narządów płciowych występującymi u dzieci – co roku notuje się w Polsce 6-8 nowych zachorowań przed 15. rokiem życia.

Największą liczbę zachorowań na nowotwory jajnika obserwuje się między 50. a 59. rokiem życia. Ponad 60% zachorowań i prawie 50% zgonów na nowotwory jajnika przypada przed osiągnięciem 65. roku życia. Liczba zachorowań i zgonów z powodu raka jajnika wzrasta po 35. roku życia, a począwszy od szóstej dekady życia częstość występowania tego nowotworu zmniejsza się.

Badanie laboratoryjne obejmują wykonanie dwóch ważnych w diagnostyce tego raka markerów nowotworowych – CA125 i HE4 oraz wyliczenie algorytmu ROMA.

Diagnostyka raka jajnika: podwyższone wartości antygenu CA125

Podwyższone wartości antygenu CA125 są zazwyczaj wykrywane u chorych:

  • z nabłonkowym nowotworem jajnika (80-85%), w tym mniej niż u 50% chorych w stadium I (początkowym) zaawansowania klinicznego, u 80-90% w stadium II i u ponad 90% chorych w stadium III-IV
  • z gruczolakorakiem w stadiach zaawansowanych
  • w raku piersi, nowotworach przewodu pokarmowego, trzonu macicy i w raku płuc.

W chorobach nienowotworowych podwyższone stężenie CA125 stwierdza się u chorych z endometriozą, ostrym stanem zapalnym trzustki, marskością wątroby, w chorobach zapalnych narządów miednicy u kobiet, zapaleniem otrzewnej, torbielach jajników, stanach zapalnych szyjki macicy i przewodu pokarmowego, a także w ciąży i podczas menstruacji.

U zdrowych kobiet stężenie CA125 nie przekracza 35 U/ml. Z wiekiem obserwuje się tendencje do niższych wartości antygenu. U kobiet po menopauzie stężenie z reguły wynosi poniżej 30 U/ml.

Diagnostyka raka jajnika: kiedy wykonać badanie antygenu CA125?

Oznaczanie CA125 nie jest rekomendowane jako badanie przesiewowe u kobiet bez objawów klinicznych i bez ryzyka dziedzicznego ze względu na brak odpowiedniej czułości we wczesnym okresie choroby i swoistości w szczególności u kobiet przed menopauzą. U kobiet z obciążeniem rodzinnym zaleca się wykonanie oznaczenia CA125 raz do roku wraz z przezpochwowym USG.

Obecnie podstawowym zalecanym zastosowaniem antygenu CA125 w procesie diagnostycznym jest monitorowanie leczenia pacjentek z zaawansowanym rakiem jajnika. Całkowitą remisję można stwierdzić, jeżeli po zakończeniu chemioterapii wartości antygenu nie przekraczają 15 U/ml.

Nowy marker raka jajnika – antygen HE4

HE4 (WAP way-acidic protein, four-disulfide core domain 2), glikoproteina będąca prekursorem ludzkiego białka komórek nabłonkowych najądrza (czwarta podfrakcja), jest nowym potencjalnym markerem raka jajnika. Rola HE4 nie jest do końca poznana. Prawdopodobnie bierze udział w procesach spermatogenezy u mężczyzn, choć podobne stężenia u obu płci pozwalają wysnuć hipotezę o innej jego roli w organizmie.

Obecność HE4 wykryto w nabłonku najądrzy, górnych dróg oddechowych, śluzówce nosa i jamy ustnej, jelita grubego, jajowodów, endometrium, nerek, płuc, gruczołu krokowego. Stężenie HE4 fizjologicznie wzrasta wraz z wiekiem. Wyższe stężenia obserwuje się także u kobiet palących papierosy. Wykazano, że antygen HE4 rośnie u pacjentek z niewydolnością nerek, ponieważ HE4 usuwany jest z organizmu drogą filtracji kłębkowej.

Wzmożoną ekspresję stwierdza się często w nowotworach nabłonkowych jajnika oraz  w innych nowotworach, np. jelita grubego, piersi, nerek, płuc. Antygen HE4 charakteryzuje się najwyższą czułością i swoistością diagnostyczną (72,9% i 95%) w wykrywaniu raka jajnika we wczesnym stadium choroby jako pojedyncze badanie.

Czy poziom hormonów wpływa na wartości HE4?

Stężenie antygenu HE4 nie wzrasta u kobiet chorych na endometriozę, w przeciwieństwie do powszechnie podwyższonych wartości CA125 w tej grupie pacjentek. W stanach zapalnych dróg rodnych, niezłośliwych nowotworach jajników, znacznie częściej obserwuje się podwyższone wartości antygenu CA125 aniżeli HE4. Wykazano także, że prawidłowy poziom HE4 przy podwyższonych wartościach CA125 u kobiet z obecnym guzem wewnątrzmiedniczym wyklucza w 98% przypadków postać złośliwą nowotworu.

W przeciwieństwie do CA125, nie wykazano także, aby stan hormonalny kobiety znacząco wpływał na poziom HE4. Z tego powodu oznaczeniom HE4 przypisywane jest istotne znaczenie w diagnostyce różnicowej zmian złośliwych i niezłośliwych w jajnikach, szczególnie w grupie kobiet przed menopauzą.

Algorytm ROMA w diagnostyce wczesnych postaci raka jajnika

W diagnostyce wczesnych postaci raka jajnika szczególnie interesujący wydaje się algorytm ROMA (Risk of Ovarian Malignancy Algorithm) wyliczany na podstawie stężeń CA125 i HE4 oraz z uwzględnieniem statusu menopauzalnego kobiety. Na jego podstawie  można zaklasyfikować kobiety do wysokiej lub niskiej grupy ryzyka rozwoju raka jajnika. Algorytm ROMA nie jest zalecany do diagnostyki kobiet poniżej 18. roku życia, wcześniej leczonych na nowotwór lub aktualnie poddawanych chemioterapii.

Algorytm ROMA jest wyliczany na podstawie wzoru:

Kobiety przed menopauzą
Wartość ROMA ≥ 11,4% = wysokie ryzyko wystąpienia raka jajnika

Wartość ROMA < 11,4% = niskie ryzyko wystąpienia raka jajnika

 

Kobiety po menopauzie
Wartość ROMA ≥ 29,9% = wysokie ryzyko wystąpienia raka jajnika

Wartość ROMA < 29,9% = niskie ryzyko wystąpienia raka jajnika

Ocena ryzyka zachorowania na raka jajnika oparta jest na interpretacji ROMA w zależności od wieku kobiety.


synevo

materiał prasowy

Materiały prasowe to teksty przesyłane podmioty zewnętrzne do publikacji w różnych mediach, informują o wydarzeniach, osiągnięciach, bywają zaproszeniami na spotkania.