Przejdź do treści

Szczepienia przeciw grypie u kobiet w ciąży

dr hab. n. med. Aneta Nitsch-Osuch, Katedra i Zakład Medycyny Rodzinnej,
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Streszczenie

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

U kobiet w ciąży grypa występuje z podobną częstotliwością jak w populacji ogólnej, jednak ryzyko hospitalizacji z powodu powikłań jest siedmiokrotnie wyższe. Najczęściej występują one w drugim bądź trzecim trymestrze ciąży, a ich skutki mogą doprowadzić nawet do utraty ciąży czy zgonu przyszłej matki. Skuteczną i bezpieczną formą profilaktyki grypy i jej powikłań wśród kobiet w ciąży są szczepienia. W latach 1990-2009 w Stanach Zjednoczonych szczepionkę inaktywowaną przeciw grypie sezonowej podano ponad 11,8 milionom kobiet w ciąży, a raportowano 20 poważnych i 128 łagodnych niepożądanych odczynów poszczepiennych [7]. W grupie kobiet w ciąży szczepionych przeciw grypie stwierdzono zmniejszenie liczby infekcji przebiegających z gorączką o 36% u matek oraz zmniejszenie liczby przypadków grypy potwierdzonej laboratoryjnie o 63% u dzieci [11]. Zaobserwowano ponadto 92% efektywność szczepienia przeciw grypie wykonanego u ciężarnych w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu grypy u dzieci do 12. miesiąca życia [12].

Epidemiologia

Grypa występuje u kobiet w ciąży z podobną częstością jak w populacji ogólnej, jednak ryzyko powikłań grypy jest u kobiet oczekujących narodzin dziecka znacznie wyższe. Ryzyko hospitalizacji z powodu grypy i jej powikłań jest u kobiet w ciąży siedmiokrotnie wyższe, przy czym 10% pacjentek wymaga leczenia w oddziałach intensywnej opieki medycznej [1]. W czasie pandemii w 2009 roku oszacowano, że 5% zgonów miało miejsce właśnie u kobiet ciężarnych [2].

Powikłania grypy u kobiet ciężarnych

55% powikłań grypy występuje u kobiet w drugim lub trzecim trymestrze ciąży i są to najczęściej zapalenie płuc, ostra niewydolność oddechowa u matki, zwiększone ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego, obumarcia wewnątrzmacicznego płodu, zaburzenia rytmu serca u płodu, zwiększone ryzyko rozwiązania ciąży cięciem cesarskim [1-3]. Do powikłań grypy u kobiet w ciąży predysponują zachodzące fizjologicznie zmiany w układzie odpornościowym, sprzyjające zakażeniom wirusowym, a także zmniejszona pojemność płuc oraz zwiększone zapotrzebowanie na tlen [3,4].

Jak zapobiegać grypie u ciężarnych

Skuteczną i bezpieczną metodą zapobiegania grypie u kobiet w ciąży jest szczepienie. Od wielu lat międzynarodowe i krajowe zespoły medyczne zalecają szczepienia przeciw grypie u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. Szczepienia te powinny być wykonywane z użyciem szczepionek inaktywowanych (z rozszczepionym wirionem lub podjednostkowych). Światowa Organizacja Zdrowia (ang. World Health Organization) zaleca te szczepienia od 2005 roku, Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień (ang. American Committee on Immunization Practices, ACIP) od 1997 roku, aktualnie również w Polskim Programie Szczepień Ochronnych widnieje takie zalecenie (www.gis.gov.pl), podobnie jak w większości krajów Unii Europejskiej [4-6].

Szczepienia przeciw grypie u kobiet ciężarnych, jak i kobiet w okresie połogu oraz u kobiet planujących macierzyństwo zapewniają realizację tzw. „strategii kokonu”, polegającej na tym, że należy wykonywać szczepienia u osób z najbliższego otoczenia pacjenta, który jest wrażliwy na zakażenie, ale nie może zostać zaszczepiony ze względu na np. zbyt młody wiek lub trwałe przeciwwskazania medyczne do szczepienia.

Należy podkreślić, że obecnie zarejestrowane i dostępne szczepionki przeciw grypie w Polsce możliwe są do zastosowania u osób powyżej 6. miesiąca życia, tymczasem zachorowania na grypę występują u młodszych niemowląt. Są one obarczone wysokim ryzykiem powikłań, hospitalizacji i zgonu. Jak więc można chronić przed zachorowaniem na grypę najmłodsze dzieci, czyli noworodki i niemowlęta do 6. miesiąca życia, skoro nie można wykonać u nich szczepienia? Minimalizując ryzyko transmisji wirusów w otoczeniu dziecka poprzez szczepienia dorosłych mających z nim kontakt [4].

Bezpieczeństwo szczepień przeciw grypie u kobiet w ciąży

Dane opisujące bezpieczeństwo szczepionki przeciw grypie z użyciem szczepionek inaktywowanych dotyczą milionów zaszczepionych kobiet ciężarnych. Przykładowo, w latach 1990-2009 w USA podano szczepionkę inaktywowaną przeciw grypie sezonowej 11,8 milionom kobiet w ciąży, a raportowano 20 poważnych i 128 łagodnych niepożądanych odczynów poszczepiennych [7]. Nie stwierdzono, by szczepienie przeciw grypie kobiet w ciąży zwiększało ryzyko poronienia czy porodu przedwczesnego lub rozwiązania ciąży cieciem cesarskim [7-10]. Nie stwierdzono również szkodliwego wpływu szczepienia przeciw grypie u kobiet w ciąży na rozwój płodu, częstość występowania wad rozwojowych oraz zaburzeń psychomotorycznych u dzieci w późniejszych okresach życia [7-10].

Skuteczność szczepień przeciw grypie u kobiet w ciąży

Szczepienia przeciw grypie chronią przed zachorowaniem zarówno matkę jak i dziecko. Wykazano, że kobiety w ciąży bardzo dobrze wytwarzają przeciwciała ochronne po szczepieniu. Przeciwciała te są przekazywane drogą transferu przezłożyskowego do płodu, a także podczas karmienia piersią [4].

W grupie kobiet w ciąży szczepionych przeciw grypie stwierdzono zmniejszenie liczby infekcji przebiegających z gorączką o 36% u matek oraz zmniejszenie liczby przypadków grypy potwierdzonej laboratoryjnie o 63% u dzieci [11]. Zaobserwowano ponadto 92% efektywność szczepienia przeciw grypie wykonanego u ciężarnych w zapobieganiu hospitalizacjom z powodu grypy u dzieci do 12. miesiąca życia [12]. Udowodniono także, że noworodki matek szczepionych w czasie ciąży wykazywały mniejsze ryzyko występowania niedojrzałości hipotrofii wewnątrzmacicznej [13].

Źródła:

  1. Jamieson D, Honein M, Rasmussen et al. H1N12009 influenza virus infection during pregnancy in the USA. Lancet 2009, 374, 451-458.
  2. Creanga A, Johnson T, Graitzer S et al. Severity of 2009 pandemic influenza A (H1N1) virus infection in pregnant women. Obstet Gynecol 2010, 115, 717-726.
  3. Neuzil K, Reed G, Mitchel E et al. Impact of influenza on acute cardiopulmonary hospitalizations in pregnant women. Am J Epidemiol 1998, 148, 1094-1102.
  4. Nitsch-Osuch A, Woźniak Kosek A, Brydak L: Szczepienia przeciw grypie u kobiet ciężarnych – bezpieczeństwo i skuteczność. Gin Pol 2013, 84, 56-61.
  5. Program Szczepień Ochronnych na 2014 rok. www. gis.gov.pl (data wejścia 12 marca 2015)
  6. ecdc.europa.eu (data wejścia 12 marca 2015)
  7. Keller-Stanislawski B, Englund J, Kang Gagandeep K: Safety of immunization during pregnancy: a review of the evidence of selected inactivated and live attenuated Vaccines. Vaccine 2014, 32, 7057-64.
  8. Pool V, Iskander J. Safety of influenza vaccination during pregnancy. Am J Obstet Gynecol 2006,194,1200.
  9. Munoz F, Gresinger A, Wehmahen O et al. Safety of influenza vaccination during pregnancy. Am J Obstet Gynecol 2005, 192, 1098-1106.
  10. Sheffield J, Roberts S, Lorimer M et al. The efficacy and safety of influenza vaccination in pregnancy. In Obstetrics Ajog, editor. Society for maternal-fetal medicine: 31st annual meetings: the pregnancy meeting. 2011, 66.
  11. Zaman K, Roy E, Arifeen S et al. Effectiveness of maternal influenza immunization in mothers and infants. N Engl J Med 2008, 359, 1555-1564.
  12. Benovitz I, Esposito S, Gracey K et al. Influenza vaccine given to pregnant women reduces hospitalization due to influenza in their infants. Clin Infect Dis 2010, 51, 1355-1361.
  13. Omer S, Goodman D, Steinhoff M et al. Maternal influenza immunization and reduced likehood of prematurity and small gestational age births: a retrospective cohort study. PLoS Medicine 2011, 8, e1000441.
Informacja prasowa

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

4 najgorsze gafy, jakie popełnia kobieta starając się o dziecko

Zobacz, jakie najgorsze wpadki może zaliczyć kobieta podczas długich starań o zajście w ciąże.  Czasami warto spojrzeć na starania o dziecko z dystansem i przymrużeniem oka. Znacie to?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Starania o dziecko nieco mniej serio i z przymrużeniem oka

4 najgorzsze gafy podczas starań o dziecko to...

1. Kiedy zostawiasz mocz w szklance od drinka swojego faceta, po wykonaniu testu na owulację. Wiemy, że jesteś podekscytowana, że test wyszedł pozytywnie, ale przez swoją lekkomyślność narażasz  partnera/męża na nieprzyjemne konsekwencje. A w „tym dniu” kłótnia wam chyba nie jest potrzebna, prawda?

para 1

2. Kiedy oznajmiasz facetowi, gdy właśnie ogląda mecz z drinkiem w ręku, że czas na seks, bo masz właśnie „te dni”. Dni płodne, owszem są ważne w staraniach o dziecko, ale pamiętaj, że współżycie na żądanie i to jeszcze w „takiej chwili”, nie przyniesie upragnionego rezultatu.

PARA2

3. Kiedy rozmawiasz podczas seksu o tym, co jadłaś na lunch, zdajesz relacje z dnia i kiedy czytasz wiadomości i pocztę w komórce. Chyba nie musimy tłumaczyć, dlaczego nie sprzyja to odpowiedniej atmosferze.

PARA3

4. Kiedy zaraz po zakończonym współżyciu kładziesz nogi w górze, by nasienie miało większe szanse na to, by znaleźć się tam gdzie powinno. A może lepiej przytulić się do siebie?

PARA4

Ranking najgorszych scen pary staraczy został wyjęty z filmu opublikowanego na stronach serwisu Huffingtonpost.

Źródło: Huffingtonpost

POLECAMY:

Staraczki nie oglądajcie tego filmu

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Ciąża pozamaciczna – co to jest i jaki ma wpływ na płodność

co to jest ciąża pozamaciczna
fot. Pixabay

Czym jest ciążą pozamaciczna i jaki jest jej wpływ na płodność? Rozmawiamy z dr. n. med. Ewą Kurowską-Mroczek

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czym jest ciąża pozamaciczna?

Ciąża pozamaciczna to taki stan, w którym zarodek rozwija się poza miejscem prawidłowym, czyli poza jamą macicy. Najczęściej, w 95% przypadków, rozwija się w jajowodzie, w pozostałych – w jajniku, otrzewnej. W takiej sytuacji zapłodniona komórka jajowa nie dostaje się do macicy, tylko zatrzymuje się gdzieś po drodze.

Dlaczego ciąża pozamaciczna jest groźna?

Ciąża pozamaciczna to bezpośredni stan zagrożenia zdrowia i życia pacjentki. Wynika to z faktu, że jeśli taka ciąża nie zostanie w porę usunięta, może doprowadzić do bardzo niebezpiecznego wewnętrznego krwotoku.

Jakie są czynniki ryzyka ciąży pozamacicznej?

Czynników ryzyka ciąży pozamacicznej jest kilka, jeden z nich to wiek pacjentki – im pacjentka jest starsza, tym większe ryzyko, że taka ciąża wystąpi. Zagrożenie mogą stanowić także wszelkie zabiegi w obrębie jamy brzusznej, w szczególności miednicy mniejszej. Bywa, że prowadzą one do upośledzenia drożności jajowodów lub ich całkowitego zamknięcia. Podobnie skutki wywołują stany zapalne.

CZYTAJ TAKŻE: Diagnostyka prenatalna 

W jaki sposób ciąża pozamaciczna wpływa na płodność?

Zależy to od faktu, czy zarodek umiejscowił się w jedynym drożnym jajowodzie pacjentki, czy nie. Uważa się, że jeżeli już raz doszło do ciąży pozamacicznej, to ryzyko powstania kolejnej wzrasta. Zdarza się jednak, że w danym momencie zapłodniona komórka może utknąć w jajowodzie, ale następna ciąża jest już prawidłowa.

Jeżeli ciąża umiejscowi się w jajowodzie, to w większości przypadków leczeniem jest niestety usunięcie ciąży z jajowodu, co może spowodować uszkodzenie jego drożności lub jego zamknięcie. To z kolei wpływa na ryzyko wystąpienia kolejnej ciąży pozamacicznej lub nieznaczne upośledzenie możliwości zajścia w prawidłową ciążę.

dr. n. med. Ewa Kurowska-Mroczek

Ginekolog położnik, doktor nauk medycznych. Odbyła kursy z zakresu kolposkopii, ultrasonografii i endoskopii. W 1999 r. ukończyła Akademię Medyczną w Białymstoku. Posiada specjalizację II stopnia z zakresu ginekologii i położnictwa.

Jolanta Drzewakowska

redaktor naczelna Chcemy Być Rodzicami, jedynego pisma poradnikowego dla osób starających się o dziecko. Z wykształcenia prawnik i coach. Matka dwójki dzieci.

Jak wygląda cesarskie cięcie? Zobacz film!

Jak wygląda cesarskie cięcie?
fot. Pixabay

Cesarskie cięcie staje się coraz powszechniejszą metodą rozwiązania ciąży. W niektórych krajach aż 40 proc. porodów kończy się cesarskim cięciem. Jak to wygląda?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Cesarskie cięcie to operacja chirurgiczna, polegająca na rozcięciu powłok brzusznych oraz macicy i wyjęciu dziecka. Tego typu operację wykonuje się, gdy poród siłami natury nie jest możliwy.

Jakie są wskazania do przeprowadzenia cesarskiego cięcia?

Wskazaniami do przeprowadzenia cesarskiego cięcia jest między innymi nieprawidłowe ułożenie dziecka w drogach rodnych, brak postępu porodu naturalnego czy zaburzenia tętna płodu w trakcie porodu, choroby neurologiczne, okulistyczne lub kardiologiczne u matki.

Pomimo braku wskazań medycznych coraz więcej kobiet decyduje się na rozwiązanie ciąży tą drogą. Należy jednak pamiętać, że nie jest to obojętny dla zdrowia zabieg, a obarczona dużym ryzykiem operacja chirurgiczna i powinna być wykonywana tylko w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia matki i dziecka. WHO wskazuje, że odsetek ciąż rozwiązywanych przez cięcie cesarskie w żadnym kraju nie powinien przekraczać 15 proc.

Zobacz także: Sesja porodowa – czy warto to rozważyć, jak się do niej przygotować i jak wygląda na zdjęciach

Jak wygląda cesarskie cięcie?

  • Przygotowanie do cesarskiego cięcia polega na powstrzymaniu się od jedzenia na minimum sześć godzin przed planowaną operacją.
  • Pacjentkę podłącza się pod KTG, mierzy się ciśnienie, temperaturę, goli owłosienie łonowe i zakłada wenflon.
  • Kolejnym etapem jest znieczulenie. Może to być znieczulenie zewnątrzoponowe lub podpajęczynówkowe. Jeżeli cesarskie cięcie wykonuje się w trybie ostrym, najczęściej stosuje się znieczulenie ogólne, czyli narkozę. Znieczulenie przewodowe podaje się przez cewnik do przestrzeni między oponami pokrywającymi rdzeń kręgowy.
  • Następnie pacjentce zakłada się cewnik odprowadzający mocz w czasie operacji.
  • Lekarz wykonuje chirurgiczne otwarcie powłok i macicy poprzez 10-centymetrowe poziome nacięcie i wydobywa płód.
  • Po porodzie nacięcie zostaje zszyte. Operacja trwa ok. 45 minut.

Zobacz krótki filmik ukazujący, jak wygląda cesarskie cięcie.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: Chcemy Być Rodzicami, Poradnik Zdrowie, Instagram – @fertilugo

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Tyłozgięcie macicy a zajście w ciążę

Czy tyłozgięcie macicy utrudnia zajście w ciążę? Czy wada anatomiczna budowy macicy może być powodem niepłodności? Wątpliwości wyjaśnia lekarz.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Tyłozgięcie macicy to wygięcie trzonu macicy ku kręgosłupowi, do tyłu. W prawidłowym położeniu trzon macicy powinien wyginać się lekko do przodu. Szacuje się, że przypadłość z tym związana występuje u 25 procent kobiet.

Tyłozgięcie macicy – objawy

Większość kobiet może być nieświadoma innego – niż standardowe –  ułożenia ich macicy. Wszystko dlatego, że po objawach bardzo trudno to rozpoznać. Czasem tyłozgięcie macicy może w ogóle nie dawać żadnych wyraźnych symptomów. Objawy, które się czasami pojawiają przy tyłozgięciu macicy to:

  • bolesne i obfite miesiączki
  • ból w krzyżu
  • ból przy stosunku w wybranych pozycjach.

Tyłozgięcie macicy może być rozpoznane podczas badania ginekologicznego USG narządów rodnych.

Tyłozgięcie macicy a zajście w ciążę

Kilkadziesiąt lat temu, kiedy wiedza o przyczynach niepłodności była w powijakach, jako jeden z powodów problemów z zajściem w ciążę uważano tyłozgięcie macicy.

– W tamtych czasach wiele kobiet poddano operacji zmiany położenia macicy do przodozgięcia – mówi dr n. med. Beata Makowska, specjalista ginekolog – położnik z kliniki InviMed w Gdyni. – Współcześnie nauka poznała wiele powodów niepłodności, a tyłozgięcie macicy nie jest jednym z nich. Macica musi być jakoś zgięta, ale czy jest do tyłu, czy do przodu nie ma to żadnego znaczenia dla płodności kobiety.

Czytaj też: Tyłozgięcie macicy a ciąża

Choć tyłozgięcie macicy nie jest uznawane za przeszkodę w zajściu w ciążę, może je utrudniać. Przypadłość nie ma wpływu na płodność kobiety, utrudnieniem mogą być schorzenia, które wywołały tyłozgięcie, np. zapalenie przydatków lub endometrioza. Specyficzna anatomia macicy może wpływać również na zapłodnienie. Jest ono nieco utrudnione, bo pozycje związane z głęboką penetracją członka wywołuje u kobiety ból. Ponadto, w niektórych pozycjach, plemniki mają mniejszą szansę na dotarcie do komórki jajowej.

Najbardziej skuteczne pozycje seksualne do zapłodnienia w przypadku kobiet z wadą macicy tyłozgiętej to:

  • kolankowo-łokciowa,
  • od tyłu
  • boczna.

Konsultacja: dr n. med. Beata Makowska, specjalista ginekolog – położnik z kliniki InviMed w Gdyni

POLECAMY: Kobieta po przeszczepie macicy urodziła dziecko. To pierwszy przypadek w USA

Jak uważasz?

Czy tyłozgięcie macicy może utrudniać zajście w ciążę?

Tak, moim zdaniem może przyczyniać się do kłopotów z zapłodnieniem.
Nie, uważam, że to nie jest przeszkoda.

 

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.