Przejdź do treści

Świadome samoleczenie w Polsce

242.jpg

W Centrum Prasowym PAP odbyło się spotkanie, na którym przedstawiono raport z badania „Świadome samoleczenie w Polsce – www.lekiczysuplementy.pl 2014”, przeprowadzonego przez TNS Polska. Raport miał na celu wyjaśnienie czy Polacy leczą się świadomie, czy rozumieją różnicę pomiędzy lekiem, a suplementem diety, a takżeczy rozumieją jakie konsekwencje zdrowotne niesie za sobą przyjmowanie suplementów diety. Wyniki badań skomentowała prof. dr hab. n. med. Małgorzata Kozłowska – Wojciechowska, kierownik Zakładu Farmacji Klinicznej i Opieki Farmaceutycznej, z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

 

Samoleczenie

W dzisiejszych czasach coraz większą rolę odgrywa samoleczenie. Jest to proces stawiania samodzielnie diagnozy na skutek posiadanej wiedzy i odczuwanych objawów. Poza samodzielnym leczeniem np. w stanach przeziębienia, przyjmujemy profilaktycznie wiele leków dostępnych bez recepty oraz suplementów diety. Czy widzimy różnice pomiędzy tymi kategoriami produktów? Jakie to niesie za sobą konsekwencje?

Co to jest suplement diety?

Wyniki badań były zaskakujące. Raport wykazał, że tylko 27% badanych odpowiedziało prawidłowo na pytanie czym jest suplement diety, czyli „dodatek/uzupełnienie diety”. Co trzeci respondent uważa suplementy diety za witaminy, 8% minerały, 6% preparat na schudnięcie, 5% lek. Padły również odpowiedzi, takie jak tabletki, dieta, chemia, odżywki, placebo/oszustwo, zamiennik, zioła. 

Ponadto wiele osób myli suplement diety z lekiem – aż 41% respondentów przypisuje suplementom działanie lecznicze. Tylko połowa Polaków zdaje sobie sprawę, że suplementy diety są przeznaczone dla ludzi zdrowych, jedynie do uzupełniania niedoborów diety.

Co wiemy o suplementach diety?

Zaskakująca jest również wiedza o konsekwencjach przyjmowania suplementów diety. Około 25% pacjentów uważa, że suplementów nie da się przedawkować, co może skutkować ich nadużywaniem i wpływać niekorzystnie na zdrowie. Ponadto duża grupa respondentów nie wie o tym, że suplementy diety podlegają innym przepisom niż leki i w związku z tym, nie są poddawane takiej samej kontroli, jak leki.

Głównym wnioskiem płynącym ze spotkania jest zwrócenie uwagi na uświadamianie i edukowanie społeczeństwa, aby byli świadomymi pacjentami oraz konsumentami.  Należy pamiętać, że w razie wszelkich wątpliwości należy zwrócić się o pomoc do lekarza, farmaceuty lub dietetyka. Więcej o suplementach oraz opisywanych badaniach będą mogli Państwo przeczytać już wkrótce na łamach naszego magazynu.

 

Źródło: Raport „Świadome samoleczenie w Polsce – www.lekiczysuplementy.pl” 

Katarzyna Wielgus

farmaceutka

Skoro jest nadzieja, dlaczego niepłodność tak boli?

niepłodność nadzieja

O niepłodności napisano wiele. Niewiele już zaskakuje. Pomimo, że tak zapłodnienie, jak i jego brak są tajemnicą, większość niepłodnych osób wie, dlaczego nie może mieć dzieci. Wiele wiadomo na temat leczenia, procedur oraz ich skuteczności. A mimo to pacjenci czują się zagubieni i przytłoczeni. Wejście w machinę leczenia tłumi wiele emocji, których doświadczają; trzeba się skupić na zadaniu, co najwyżej pojawiają się smutek czy żal, kiedy zawiedzie ta lub inna szansa na ciążę.

Niepłodność jest chorobą, ale chorobą specyficzną. Wyleczalną w tym sensie, że ostatecznie większość pacjentów zostaje rodzicami (czasem nawet naturalnie). Ale też szczególnie wstydliwą, ponieważ naruszającą fundamenty dorosłości, dojrzałości, intymności, podstawowych ludzkich praw i potrzeb. Wstydliwą i izolującą, ponieważ trudno z kimkolwiek rozmawiać o oddawaniu nasienia, komórkach jajowych, intymnych usg, punkcjach czy też o „zamkniętych w lodówkach zarodkach”. Dodatkowo dysfunkcja ciała zderza się z ideologią czy osobistą moralnością.

Niepłodność narusza fundamenty naszego funkcjonowania. Musi więc budzić różne emocje, zwłaszcza kiedy się wkracza w nową, niepłodną rzeczywistość. Z jednej strony jest mieszanka uczuć, z drugiej słyszana z każdych niemal ust- profesjonalnych i prywatnych- że jest nadzieja, że trzeba mieć nadzieję, że nie wolno się poddawać. Skoro więc jest tak dobrze, dlaczego jest tak źle? Dlaczego niepłodność boli?

Utrata płodności

Dla osoby, która dowiaduje się, że nie może lub ma minimalne szanse na naturalne rodzicielstwo, jest to często szok. Ta informacja podważa naturalny porządek świata, ten, którego uczymy się od najmłodszych lat – że ludzie najpierw sami są dziećmi, a potem stają się rodzicami. Uczymy opieki nad młodszym rodzeństwem, bezwiednie obserwujemy naszych rodziców w ich opiekuńczych rolach i na tym budujemy poczucie, kim jesteśmy. Kiedy tak ważny element rzeczywistości, jak możliwość prokreacji znika, wypada kilka zasadniczych elementów układanki i obraz zostaje mocno zakłócony. Co gorsza, brakujących elementów nie da się łatwo zastąpić innymi.

Choć czujemy, że wraz z utratą płodności, pojawia się jakaś wyraźna i bolesna wyrwa, często nie potrafimy powiedzieć, co tak naprawdę boli. Bo przecież nie chodzi o sam fakt, że nie można mieć dziecka. Gdyby sprawa była tak prosta, można by po prostu adoptować czy też stać się rodziną zastępczą.

To, co boli w utracie płodności to:
  • Utrata szansy na biologiczną ciążę i poród- dla wielu kobiet ważnego życiowe doświadczenie
  • Utrata poczucia, że należy się do jakiejś całości- rodziny, określonej grupy społecznej, nawet własnej płci
  • Utrata poczucia, że realizujemy cele życiowe związane z kontynuacją rodziny
  • Utrata zdrowia i normalności
  • Utrata poczucia kontroli – nad własnym ciałem, przyszłością, a nawet teraźniejszością
  • Utrata poczucia kompetencji i sprawstwa – ściśle związana z wcześniejszym punktem i dotyczy poczucia, że nie można osiągnąć tego, co dla innych jest naturalne i oczywiste
  • I wreszcie utrata intymności – to, co dotąd dotyczyło pary oraz najbardziej osobistych, cielesnych spraw, zostaje wystawione na światło dzienne, jest badane, oceniane i ostatecznie pokonane

Pewne utraty wydają się nam szczególnie bolesne, inne ledwie dostrzegamy, jeszcze inne wydają się oczywistą konsekwencją leczenia. Wszystkie jednak w jakiś sposób odciskają swoje piętno na człowieku.

Utrata szansy na biologiczne macierzyństwo jest dla wielu kobiet stratą, z którą są nieustannie konfrontowane wraz z ciążami dziejącymi się obok. Kształty, wygląd, najpierw widać brzuch, dopiero potem przyszłą matkę – te obrazy przypominają o tym, co się nie wydarzy i napędza fantazje o wyjątkowości ciąży.

Emocje

Również konieczność przechodzenia bolesnych badań i zabiegów może budzić lęk. Ale jednocześnie można myśleć, że przecież jest to konieczne, podobnie jak otwarte rozmowy o życiu psychicznym czy konieczność oddania nasienia w klinice. Trudno wówczas dać sobie przestrzeń na to, żeby poczuć smutek, żal czy złość. Innych utrat niemal nie zauważamy. Dopiero niezrozumiałe próby kontrolowania ludzi lub sytuacji, czego nie robiliśmy w „normalnych” okolicznościach pozwalają zauważyć, że straciło się kontrolę nad ważnymi aspektami życia.

Pojawiające się często podczas leczenie niepłodności uczucia depresyjne lub depresja mogą wiązać się z unikaniem wielu emocji, których się w tym czasie doświadcza. Zamiast odczuwać złość czy żal, naturalne przecież, złość kierujemy na siebie. Wielu osobom znacznie łatwiej mieć żal i pretensje do siebie, niż pozwolić sobie na inne uczucia. Często tak też jesteśmy wychowywani.

Tymczasem pierwszym krokiem do przepracowania strat jest uznanie ich i przepłakanie. Dobrze jest nie być samotnym w procesie. To pomoże poradzić sobie z mieszanką trudnych i nieprzyjemnych uczuć.

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Pierwszy Dzień Matki – warto było czekać!

Dzień matki

Dni, miesiące, lata starań o upragnione dziecko. Udaje się – jest na świecie nasz wyczekany maluch. Przeogromna radość miesza się wtedy z trudami macierzyństwa i codziennymi problemami. Najczęściej jednak te gorsze chwile szybko odchodzą w niepamięć. Szczególnie tego jednego dnia – Dnia Matki.

Trudy i piękno

26 maja to symboliczna data. Dzień, w którym wielu z nas uświadamia sobie, jak ważna w naszym życiu jest mama. Co więcej, tego właśnie dnia staramy się ją szczególnie docenić, zbliżyć się do niej, podziękować za trudy i wyrzeczenia, które nieraz musiały stanąć na jej drodze. Macierzyństwo nie jest bowiem prostą ścieżką do krainy szczęśliwości. Nawet jeśli jest wyczekane i wystarane zderza się w pewnym momencie z rzeczywistością. Niewyspaniem, kolkami, ząbkowaniem. Później dochodzą pierwsze zawiedzione przyjaźnie, wagary w szkole, wielkie nastoletnie miłości i z rodzicielskiego punktu widzenia niczym nieuzasadniony bunt. Kiedy jednak w tak szczególnym majowym dniu wracamy do sedna relacji – miłości – wszystkie trudy mają mniejszą wagę. Wielkim przeżyciem zdaje się być zwłaszcza pierwszy Dzień Matki. Tym bardziej, jeśli poprzedzony był walką z niepłodnością i godzinami spędzonymi z myślą: „czy kiedykolwiek będę miała dziecko?”. Tak, 26 maja to teraz także twoje święto!

Inny wymiar

Dzień Matki – jak to dumnie brzmi!” – mówi Iwona, która o swojego ukochanego synka Bartka starała się przez ponad trzy lata. Walczyła z insulinoopornością, przeżyła poronienie, wylała wiele łez. „Czekałam na to tak długo. Nie wyobrażałam sobie, że rzeczywiście kiedyś to nastąpi. A jednak stało się!” – słychać w jej głowie radość, ale i swego rodzaju niedowierzanie. „Jest to dla mnie bardzo szczególny dzień, aczkolwiek myślę, że w tym roku spędzę go spokojnie ze swoimi myślami. Wyciągnę kalendarz i przypomnę sobie jak długo musiałam starać się o syna i jaką drogę musiałam przejść, by w końcu 26-ego maja 2017 roku powiedzieć: Dzisiaj jest moje święto. Moje dziecko ma już 10 miesięcy i jest to coś niesamowitego” – dodaje i po raz kolejny pokazuje z jakim wzruszeniem może wiązać się ten wyjątkowy dzień.

Lata starań, nieraz prawdziwe dramaty, związane zarówno ze zdrowiem ciała, jak i ze zdrowiem emocji. Ciągle gdzieś jednak musiała tlić się nadzieja i wiara, że warto walczyć o swoje szczęście. „Pamiętam te wszystkie dni, mijające lata, wszystkie święta. Czułam pustkę i byłam bardzo niedowartościowana. Dzisiaj nawet niedziela przybiera inny wymiar, a co dopiero Dzień Matki! Pomimo, że spokojny, to będzie to wspaniały dzień. Planuję spacer po rynku, nie czując w końcu zazdrości, a dumę i szczęście. Chciałabym też zrobić sesję zdjęciową z dzieckiem i oczywiście odwiedzić moich rodziców, bo przecież ja też mam mamę! Teraz wiem, jak ona czuje się w takich momentach” – dodaje Iwona.

Fot. archiwum prywatne - pierwszy Dzień Matki Iwony

Fot. archiwum prywatne – pierwszy Dzień Matki Iwony

Zrób sama sobie prezent

Co możesz dla siebie zrobić? Doceń to, przez co przeszłaś! Doświadczenie bycia matką samo w sobie jest niezwykle skomplikowane. Wiąże się z licznymi frustracjami, wyrzeczeniami, ale też lękiem. Pozwól więc sobie na chwilę oddechu i nawet jeśli masz czasami poczucie, że nie dajesz rady, okaż sobie zrozumienie i ciepło. Warto  pamiętać, szczególnie w dniu swojego święta, że jak mówił Donald Winnicott, brytyjski psychoanalityk, w macierzyństwie nie chodzi o perfekcję, ale o bycie wystarczająco dobrą.

Drogie mamy, doceńcie siebie, swoje doświadczenia i ten piękny majowy dzień uczcijcie wielkim uśmiechem na ustach. „Myślę sobie, że mam teraz nie jeden dzień, a cały „rok Matki” . Kiedy trzymam w ramionach mojego synka, każda chwila jest dla mnie świętem” – podsumowuje Iwona. Podkreśla w tym jakże ważną kwestię – cieszmy się na co dzień, a święta niech będą tylko wisienką na torcie!

dzień matki

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie SWPS oraz Gender Studies na UW.

Jak odzyskać poczucie sprawstwa w swoim życiu w trakcie lub po leczeniu niepłodności, czyli kto tu tak naprawdę rządzi?

utrata kontroli

Poczucie, że utraciło się kontrolę jest jednym z najsilniejszych i najbardziej dotkliwych uczuć związanych z niepłodnością. Nie musi pojawiać się od razu, może dotyczyć pojedynczych obszarów życia lub dawać poczucie, że utrata jest totalna. A czasami może przebiegać niepostrzeżenie i tylko nie wiadomo, skąd kłótnie w parze, dlaczego jedna strona sprawia wrażenie, jakby chciała zawładnąć drugą.

Uczucie utraty kontroli jest bardzo nieprzyjemne. Może się kojarzyć z sytuacją uwięzienia, kiedy ktoś inny podejmuje decyzje (na przykład lekarz), powrotu do dzieciństwa i jego nielubianych aspektów, kiedy rodzice mieli ostateczny głos czy nawet, że decyduje partner.

Utrata poczucia sprawstwa bywa również zaskakująca. Wydawać by się mogło, że decyzja o założeniu rodziny jest zbyt intymna, by mógł w niej uczestniczyć ktokolwiek spoza pary. Narasta więc poczucie frustracji, przygnębienia i desperacji. Sposoby odzyskania poczucia kontroli mogą więc być różne. Osoby, które dotychczas miały wrażenie (słuszne zwykle), że stanowią dla siebie wsparcie, w niepłodności zaczynają się obwiniać lub stawać sobie na drodze do osiągnięcia celu.

Droga do utraty

Jednak kiedy myślimy o poczuciu kontroli utraconym w procesie zbyt długich starań o dziecko pojawia się pytanie, na ile rzeczywiście mamy kontrolę nad własną płodnością. Badania pokazują, że w początkowej fazie, tuż po postawieniu diagnozy niepłodności albo nawet jeszcze przed, kiedy zaledwie przeczuwa się, że coś jest tak, pary zaczynają przyglądać się swojemu życiu seksualnego. Dochodzą do wniosku, że ciąża się nie pojawia, ponieważ nie trafiają w owulację. Że być może ich styl życia lub nawyki są nieodpowiednie, że są zbyt zestresowani, skupieni na karierze. Sądzą więc, że jeśli wprowadzą „odpowiednie” zmiany, dziecko się pojawi. Oni natomiast odzyskają kontrolę.

Żeby uratować się przed utonięciem we własnych uczuciach, ludzie robią różne rzeczy. Weźmy na przykład Janka i Alicję, obydwoje po 35 roku życiu, starają się o ciążę od 3 lat. Przeszli trzy inseminacje i jedną procedurę in vitro. Wszystkie próby były nieudane. Teraz mogą podejść do kolejnej, klinika czeka. Teraz, kiedy stoją przed kolejną próbą, przed kolejnymi nadziejami i ryzykiem porażki i przed kolejną koniecznością sięgnięcia do coraz bardziej pustego konta, sytuacja jest niewesoła.

On jednak pyta, kiedy zadzwonią do kliniki, żeby umówić się na rozpoczęcie procedury. Ona odpowiada, że właśnie złapała wiatr w żagle w pracy, że zaczęła ważny projekt, który chciałaby skończyć. On pyta, ona ciągle mówi to samo: że za chwile, że teraz jest coś innego, co zaprząta jej myśli, a chciałaby całkiem skupić na staraniach. On zaczyna się więc coraz wyraźniej niecierpliwić. W końcu dochodzi do poważnej rozmowy, podczas której okazuje się, że w ona od dawna się waha. Jest zmęczona i przestraszona. Tak naprawdę od dawna myśli o adopcji.

Rzeczywiście, rozmowy tego typu były podejmowane, ale szybko i boleśnie się kończyły. On był zdecydowanie na nie. Kiedy jednak rozmawiają po kilku latach starań i porażek okazuje, że on również inaczej patrzy na sytuację. Tym razem obydwoje zaczynają zastanawiać się, jak chcieliby widzieć swoją przyszłość. Adopcja staje się coraz bardziej realną opcją.

Schowane emocje

Zanim jednak byli w stanie usiąść i szczerze porozmawiać, Janek czuł się zraniony i wściekły. Nie rozumiał tego, co się dzieje. Miał wrażenie, że żona zaczyna go oszukiwać, bo przecież nie tak się umawiali. Ona tymczasem, wraz kolejną nieudaną próbą, wraz z kolejnym zastrzykiem, z kolejną wizytą w klinice, która nie zbliżała ich do upragnionego dziecka czuła, że traci kontrolę nad kolejnymi aspektami swojego życia. Zdrowie już dawno zostało złożone w ręce lekarzy, życie intymne poddane zostało ocenie obcych ludzi. Z czasem doszła ukochana praca, którą trzeba było podporządkowywać zabiegom, a nawet podróże czy niektóre potrawy, bo przecież w każdej chwili mogła być w ciąży.

Bardzo często poczucie utraty kontroli bywa odczuwana na gruncie finansowym. Pieniądze mogą wywoływać niezliczone kłótnie, zwłaszcza jeśli fundusze są ograniczone lub też małżonkowie mają różny stosunek do tego tematu. Koszty leczenia bywają bardzo wysokie i może być tak, że jedna ze stron używa finansów, żeby kontrolować sytuację. Bardzo łatwo wejść w tego typu spory, ponieważ wydają się one bardziej realne. Są czymś, czego można się chwycić, o co czym można porozmawiać albo nawet się pokłócić.

Niepłodność jest serią utrat. A po jej zakończeniu, jakikolwiek miałby to być koniec, procesem mozolnego odbudowywania albo też przebudowywania siebie. To, kim było się przed staraniami o dziecko już nie wróci. Tak dzieje się po każdym życiowym kryzysie lub dużej zmianie. Nie ma w tym nic dziwnego, chociaż nie jest też łatwe. Czasami trzeba rozstać się z iluzją, taką jak choćby to, że nasza płodność jest wyłącznie w naszych rękach.

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Leki, tabletki, zastrzyki – jak możesz pomóc swojej wątrobie przetrwać walkę z niepłodnością?

czy warto brać coś osłonowo

Należy pamiętać, że organizm człowieka funkcjonuje jako całość. Wpływając na jeden aspekt fizjologii, siłą rzeczy wpływamy też na inny. Podczas leczenia niepłodności często zarówno kobiety, jak i mężczyźni, sięgają po rozmaite leki, które niestety mogą nie być bez znaczenia dla zdrowia układu trawiennego. Czy warto brać coś osłonowo?

Przy przyjmowaniu leków, zawsze warto zadbać o wsparcie żołądka, czy też wątroby. W aptekach dostępne są odpowiednie ku temu suplementy, o które warto zapytać farmaceutę, lub swojego lekarza. Postanowiliśmy jednak przedstawić kilka naturalnych produktów, które pomogą osłonić twój układ trawienny i wesprzeć funkcjonowanie organizmu podczas leczenia.

1. Olej z ostropestu

Ostropest – roślina ta od wieków uznawana jest jako lek na wątrobę. Można znaleźć zarówno jej nasiona, jak i używać jej w formie oleju.

Jakie ma właściwości? Badania wskazują, że obniża poziom cukru we krwi, wzmacnia system odpornościowy, ma działanie przeciwzapalne, a także antynowotworowe. Co jednak ważne w kontekście osłonowym, pracuje stabilizująco, ale też stymulująco na rozwój i regenerację komórek wątroby właśnie. Działa na nią regenerująco, ale dodatkowo tworzy też „barierę” przed wszelkimi trującymi składnikami, które mogą trafić do narządu. Olej z ostropestu polecany jest również m.in. w zaburzeniach dróg żółciowych, zapobiega też powstawaniu kamieni żółciowych.

Lecznicze spożywanie: 3 razy dziennie łyżeczka oleju przed posiłkiem.

W formie nasion: można je samodzielnie zmielić i dodawać do soków lub koktajli.

2. Jogurty

Jest to chyba najbardziej znany produkt, który poleca się osłonowo szczególnie podczas przyjmowania antybiotyków. Jednak nie każdy jogurt wiąże się właśnie z takim działaniem. Należy za każdym razem sprawdzić, czy dany produkt zawiera w sobie odpowiednie bakterie – pochodzące z naturalnej mikroflory bakteryjnej człowieka. Są to przede wszystkim pałeczki kwasu mlekowego, co przeważnie jest podkreślane przez producentów na opakowaniach nabiału.

Należy też sięgać przy tym po produkty, które nie zawierają w sobie cukru. Jest on bowiem czynnikiem, który może wpływać na namnażanie się niekorzystnych dla nas zarazków i grzybów.

3. Kiszona kapusta

Nie każdy dobrze reaguje na nabiał. Ratunkiem może być wtedy kiszona kapusta, która jest łatwo dostępna i tania. Co jednak najważniejsze, fermentacja kapusty pozwala na uaktywnienie się takich bakterii, jak na przykład Lactobacillus plantarum, czyli kwasu mlekowego. Jest to naturalny probiotyk, który dodatkowo stymuluje odporność. Kiszonki są bowiem znakomitym źródłem witaminy C. Jeśli jednak nie przepadasz za kapustą, sięgnij po ogórki kiszone – samo zdrowie!

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie SWPS oraz Gender Studies na UW.