Przejdź do treści

Staracie się o dziecko? Zbadaj geny. One mogą wykryć męską niepłodność

problemy z erekcją
Problemy w łóżku negatywnie wpływają na inne sfery życia pary / fot. Fotolia

Nieprawidłowości w materiale genetycznym mogą odpowiadać nawet za 30 proc. przypadków niepłodności par. U mężczyzn mogą skutkować brakiem plemników w nasieniu, jego złą jakością, nawracającymi poronieniami u partnerki.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Dlatego mężczyzna planujący potomstwo powinien zbadać nie tylko swoje nasienie, ale również geny.

Genów nie zmienisz, ale możesz je zbadać

To, co mamy zapisane w DNA ma kolosalne znaczenie dla naszego zdrowia, również płodności. Równie ważnym nośnikiem  informacji genetycznej  jest DNA mężczyzn. Dlatego panom borykającym się z problemem niepłodności specjaliści coraz częściej, obok badań nasienia, zlecają badania genetyczne. Jest to wyspecjalizowana grupa badań molekularnych,  które mają na celu diagnostykę chorób oraz predyspozycji genetycznych. W przypadku par, które starają się o dziecko pozwalają stwierdzić, czy są oni nosicielami mutacji genów oraz umożliwiają oszacowanie ryzyka urodzenia dziecka z danym zaburzeniem genetycznym.

– Jednym z powodów niepłodności u mężczyzn mogą być zaburzenia w obrębie materiału genetycznego – mówi dr n. med. Anna Bednarska-Czerwińska, ginekolog z Kliniki Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum w Katowicach. – Niepłodność na tym podłożu należy podejrzewać, kiedy u mężczyzny występują zaburzenia w obrębie liczby oraz ruchliwości plemników w nasieniu np.  azoospermia, oligospermia czy asthenozoospermia. Powtarzające się poronienia u partnerki również powinny skłonić nas do diagnostyki.

Kiedy warto zrobić badania genetyczne w przypadku niepłodności męskiej?

Jeśli u pary występuje niepłodność o niejasnym podłożu, a u mężczyzny występuje historia chorób genetycznych –  on lub ktoś w rodzinie jest nosicielem mutacji genu, powinien to być impuls do wykonania badań pod tym kątem. Wskazaniem jest również posiadanie dziecka z podobną wadą genetyczną.

– W takim przypadku badanie pozwoli wykryć ryzyko urodzenia dziecka obciążonego chorobami takimi jak mukowiscydoza, zespół Downa, zespół Turnera czy zespół Patau, ale także zdiagnozować przyczyny niepłodności męskiej.  W sytuacji,  gdy para zdecyduje się na techniki wspomaganego rozrodu tj. in vitro, badania w obrębie genów pomogą wykryć ryzyko wystąpienia zaburzenia genetycznego u zarodka przed transferem do macicy – wyjaśnia ekspert.

Jakie badania genetyczne powinien  wykonać przyszły tata?

Polskie Towarzystwo Medycyny Rozrodu rekomenduje, aby mężczyzna bezskutecznie starający się o dziecko lub rozważający metody wspomaganego rozrodu wykonał następujące badania:

  • ocena kariotypu – badanie cytogenetyczne polegające na analizie materiału genetycznego zarówno kobiety, jak i mężczyzny. Próbkę do badania stanowi krew pobrana z żyły odłokciowej. Zazwyczaj badanie zleca się jako pierwsze, aby wykluczyć ryzyko mutacji, które mogłyby utrudniać zapłodnienie np. prawidłowy rozwój zarodka. Badanie określa liczbę i budowę chromosomów u obojga partnerów np. pozwala ocenić obecność aberracji chromosomów np.  trisomii 21 warunkującej zespół Downa czy monosomii X świadczącej o zespole Turnera. W przypadku nawracających poronień u partnerki, jest także możliwość oceny kariotypu poronionego płodu.
  • badanie mutacji genu CFTR – próbką do badania jest krew lub wymaz pobrany z wewnętrznej strony policzka. Zmiany w genie CFTR związane są z niektórymi formami niepłodności u mężczyzn tzw. CFTR-zależna niepłodność męska. Mogą to być m.in. azoospermia obstrukcyjna  (plemniki nie mogą przedostać się do ejakulatu) lub obustronny brak lub niedrożność przewodów nasiennych (CBAVD). W tym wypadku badanie mutacji genu CFTR będzie miało na celu wykrycie nie tylko najczęstszych jego defektów, ale też pozwoli zidentyfikować mutacje rzadkie lub rodzinne w okolicach genu CFTR – może to być nawet 290 mutacji.Mutacje w genie CFTR są również związane z występowaniem mukowiscydozy, która według danych występuje z częstotliwością 1 na 2500 urodzeń. Mukowiscydoza to jedna z najczęstszych chorób uwarunkowanych genetycznie, prowadząca do ciężkich zaburzeń w układzie oddechowym, pokarmowym oraz rozrodczym u mężczyzn. W takim wypadku wzrasta ryzyko azoospermii, czyli braku komórek rozrodczych w nasieniu.
  • Bbadanie mutacji w obrębie genu AZF  – wykonuje się je tylko u mężczyzn pobierając krew lub wymaz z wewnętrznej strony policzka.  Badanie mikrodelecji regionu AZF chromosomu Y u mężczyzny często występują przy problemie niepłodności – przykładem jest tu delecja 51gr/51gr w regionie AZFc. Mutacje w odrębnie genu AZF zakłócają procesy spermatogenezy, czyli cały mechanizm powstawania i dojrzewania plemników, niezbędnych dla procesu zapłodnienia. Delecja zwiększa ryzyko urodzenia dziecka z aneuploidią chromosomów płci. Co więcej, delecje ulokowane w tym regionie (AZFa, AZFb oraz AZFc) zwiększają ryzyko rozwoju raka jądra u mężczyzny aż trzykrotnie.

Badania molekularne nadzieją dla niepłodnej pary

W wielu przypadkach badania genetyczne pozwalają odkryć przyczynę niepłodności, wdrożyć stosowną terapię, ale również odpowiednio wcześniej zdiagnozować ryzyko choroby i świadomie podjąć decyzję o posiadaniu dziecka, które może być narażone na schorzenia genetyczne.

Wyniki badań potwierdzające nieprawidłowości w materiale genetycznym u mężczyzny nie muszą zaprzepaścić jego szans na zostanie ojcem. Aktualnie medycyna rozrodu, dzięki metodom takim jak zapłodnienie pozaustrojowe czy zabiegi punkcji jąder, stwarza realne szanse na posiadanie zdrowego potomka – dodaje ginekolog.

Konsultacja:  dr n. med. Anna Bednarska-Czerwińska, ginekolog z Kliniki Leczenia Niepłodności i Diagnostyki Prenatalnej Gyncentrum w Katowicach.

POLECAMY:

Badania, które warto zrobić przed ciążą

Wpływ hormonów tarczycy na płodność

Tu kupisz najnowszy numer magazynu Chcemy Być Rodzicami

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Seksproblemy współczesnych 30-latków. Skąd się biorą?

Para w łóżku /Ilustracja do tekstu: Dysfunkcje seksualne 30-latków
Fot. Pixabay.com

30 lat – siła wieku, moment na największy rozwój w życiu zawodowym oraz prywatnym; słowem: high life! Czyżby? Okazuje się, że często bywa dokładnie odwrotnie. Do specjalistów zgłasza się wiele 30-latków, którzy po wyczerpującym i frustrującym dniu kładą się do łóżka, w którym także nie odnajdują satysfakcji.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Z danych zaprezentowanych w raporcie „Seksualność Polek. Raport 2016” wynika, że 1,5 miliona mężczyzn i co druga kobieta w Polsce zmagają się z problemem zaburzeń funkcji seksualnych. Mogą one mieć wiele przyczyn – również bardzo poważnych. Specjaliści zwracają jednak uwagę, że wiele przypadków dysfunkcji seksualnych wynika dziś z nienaturalnie szybkiego tempa życia, nieustannego stresu, niedoborów snu i czasu na odpoczynek. Życie w ciągłym pędzie wiąże się zaś ze wspomaganiem organizmu kawą lub napojami energetycznymi oraz ubogą, niezbilansowaną dietą.

POLECAMY TEŻ: Dieta na płodność: wykwintne szparagi czy swojski śledzik? Co dobrze robi komórkom jajowym?

Szybkie tempo życia sprzyja dysfunkcjom seksualnym

– Na podstawie statystyk z placówek dietetycznych wiemy, że posiłki 30-latków są zwykle ubogie w wartości odżywcze, przygotowywane w pośpiechu, przetworzone albo oparte na gotowych daniach typu fast food. W diecie tej grupy wiekowej jest za mało warzyw, zdecydowanie za mało wody, a za dużo tłustych i słodkich przekąsek – wylicza Anna Lisiak, specjalistka dietetyki z Salve Przychodnie w Łodzi.

Ekspertka podkreśla, że takie zaniedbania diety prowadzą do znacznych niedoborów w organizmie, których efektem mogą być m.in. zaburzenia funkcji seksualnych. W diecie współczesnych 30-latków brakuje m.in. odpowiednich ilości witaminy E, która dba o prawidłowe funkcje naczyń krwionośnych i stymuluje wytwarzanie hormonów płciowych. Zapominamy także o dostarczaniu kwasów omega-3, cynku, selenu oraz jodu. A wszystkie te składniki odgrywają bardzo ważną rolę w regulacji gospodarki hormonalnej, a co za tym idzie – wpływają na nasze życie seksualne.

PRZECZYTAJ TEŻ: TSH i zdrowa tarczyca. 5 faktów, które powinnaś znać

Zgubne skutki złych nawyków

Inną przyczyną dysfunkcji seksualnych kobiet i mężczyzn może być siedzący tryb życia. Ponad 8 godzin dziennie spędzamy dziś przed służbowym komputerem, a po wyjściu z pracy wsiadamy do samochodu, który dowozi nas niemal wprost na kanapę. Tymczasem brak aktywności fizycznej negatywnie wpływa na odporność, wydolność, a także libido i sprawność seksualną – i to zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

ZOBACZ TAKŻE: Chcesz zwiększyć libido? Poznaj 4 przepisy na dania zawierające afrodyzjaki

Ponadto coraz więcej 30-latków, aby rozładować stres towarzyszący pracy, kończy męczący dzień wysokoprocentowym alkoholem. A napoje alkoholowe – spożywane często i w dużych ilościach – mogą prowadzić do uszkodzeń nie tylko wątroby, ale też czynności hormonalnej jąder. Odpowiadają również za spadek poziomu testosteronu w organizmie, utratę popędu seksualnego, zaburzenia erekcji oraz niemożność osiągnięcia wytrysku i orgazmu. Dlatego kluczowa dla zwiększenia satysfakcji z życia intymnego wydaje się zmiana trybu życia i większa dbałość o to, co i jak spożywamy.

Pamiętajmy jednak, że za problemy seksualne odpowiadają też choroby organiczne, wywołane zaburzeniami hormonalnymi, neurogennymi lub sercowo-naczyniowymi, a nawet choroby genetyczne. Dlatego zamiast sięgać po losowe suplementy na witalność i płodność, zróbmy w napiętym grafiku miejsce na wizytę u lekarza i kompleksowe badania.

Źródło: inf. prasowa

POLECAMY RÓWNIEŻ: Problemy z erekcją? Sprawdź, czy ich przyczyną nie jest nadmiar żelaza w organizmie

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Śluz szyjkowy – twój sprzymierzeniec w drodze do zapłodnienia

śluz szyjkowy
fot. Pixabay

Jego istnienie jest jednym z podstawowych warunków zapłodnienia, a w zależności od dnia cyklu, pełni odmienne funkcje. Śluz szyjkowy – dowiedz się, dlaczego jest tak ważny podczas starań o dziecko. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

– Śluz szyjki macicy to naturalna wydzielina podobna do galaretki, wytwarzana w układzie rozrodczym kobiety – tłumaczy dr Ricardo Faundez – dyrektor laboratoriów embriologicznych InviMed.

Śluz szyjowy pełni fundamentalną rolę w procesie zapłodnienia poprzez ułatwienie plemnikom drogi do macicy. Śluz produkowany jest przez szyjkę macicy, a za jego wytwarzanie odpowiedzialne są estrogeny i progesteron.

W ciągu cyklu miesiączkowego jego konsystencja i ilość będą się zmieniać. Dzięki obserwacji tychże zmian można wywnioskować, w którym momencie dochodzi do owulacji. Wtedy też starania o dziecko będą najbardziej owocne.

Zobacz także: 4 zasady jak polepszyć jakość śluzu szyjki macicy

Śluz szyjkowy – kiedy pomoże w zapłodnieniu?

Na kilka dni przez owulacją poziom estrogenów zaczyna gwałtownie rosnąć, co powoduje, że szyjka macicy wydziela tzw. płodny śluz. Im go więcej, tym lepiej – oznacza to, że owulacja przebiega prawidłowo. Jak rozpoznać płodny śluz? Jest on wodnisty, przezroczysty i ciągliwy.

Dzięki tym właściwościom plemniki, które muszą dostać się do kanału szyjki macicy i jajowodów, są zdolne do migracji. W tych warunkach mogą przetrwać w organizmie kobiety nawet kilka dni. Zdarza się więc, że do zapłodnienia dochodzi też na kilka dni przed owulacją.

Co, jeśli zauważymy, że śluz jest mętny, gęsty i lepki? To dla kobiety sygnał, że wkracza w fazę lutealną, a za zmiany w śluzie odpowiedzialne jest zwiększone stężenie progesteronu.

W praktyce oznacza to utrudnione starania o dziecko. Konsystencja śluzu sprawia bowiem, że plemnikom ciężej pokonać drogę do wyznaczonego celu.

Zobacz także: Cykl miesiączkowy – zobacz, jak przebiega krok po kroku

Śluz szyjkowy – co, jeśli jest go za mało?

Problem pojawia się, gdy podczas owulacji śluzu jest mało. Konieczna jest wtedy wizyta u specjalisty i wykonanie badań, najczęściej oznaczenie poziomu estradiolu.

Gdy jego poziom jest niski, cykle kobiety są zazwyczaj bezowulacyjne, co oznacza brak szansy na ciążę. W takim przypadku najpewniej konieczna okaże się kuracja hormonalna.

Dlaczego u niektórych kobiet wydzielanie śluzu jest zaburzone? Jak wyjaśniają eksperci, najczęstszą przyczyną są zabiegi przeprowadzane na szyjce macicy z powodu nadżerek.

Zabiegi te mogą doprowadzić do uszkodzenia tkanki gruczołowej kanału szyjki macicy, gdzie znajdują się gruczoły śluzowe.

Zobacz także: 5 produktów dla niepłodnych. Próbowaliście już?

Wrogi śluz szyjkowy – co to takiego?

– Śluz szyjki macicy chroni plemniki przed naturalnie kwaśnym środowiskiem pochwy i odgrywa ważną rolę w transporcie plemników do miejsca zapłodnienia. Czasami jednak śluz szyjki macicy staje się „wrogi” i tworzy niekorzystne środowisko dla plemników – wyjaśnia dr Ricardo Faundez.

Przyczyn może być kilka. Wśród nich wymienia się nieodpowiednią dietę, stres oraz stosowanie leków takich jak klomifen, tamoksyfen, progesteron i danazol.

Wszystkie leki stosowane w problemach z niepłodnością mogą zakłócać produkcję normalnego śluzu. Również wydawane bez recepty leki przeciwhistaminowe mogą przyczynić się do powstania tzw. „wrogiego śluzu”.

Ocenie śluzu służy test post coital (PCT). Wykonuje się go w okresie przedowulacyjnym, a próbka jest badana kilka godzin po stosunku.

– Śluz jest zasysany bezboleśnie z kanału szyjki macicy podczas badania wewnętrznego. Test jest uważany za pozytywny, jeśli wiele normalnych żywych plemników jest obserwowanych w próbce śluzu – tłumaczy dr Ricardo Faundez.

Zobacz także: Jakie badania służą ocenie płodności kobiet?

Co nam mówi test PCT?

Jeśli plemniki pływają energicznie w linii prostej, mężczyzna produkuje zdrowe nasienie, a owulacja przebiega normalnie i nie ma przeciwciał przeciw plemnikom w śluzie.

Negatywny test może m.in. wskazywać na produkowanie przez szyjkę macicy przeciwciał przeciw plemnikom.

– Niestety,  test PCT w praktyce dostarcza bardzo ograniczonych informacji i nie ma wpływu na ustalenia planu leczenia – zaznacza ekspert.

W przypadku problemów szyjki macicy najprostszym rozwiązaniem będzie inseminacja domaciczna.

– Czasami problemem jest, że w śluzie są przeciwciała przeciw plemnikowe zabijające plemniki. Dla tego rodzaju problemu techniki wspomaganego rozrodu stanowią dobre rozwiązanie – mówi na zakończenie dr Faundez.

Czy wiesz, że…..?

  • Na podstawie śluzu można ocenić nie tylko fazę cyklu, ale również to, czy owulacja przebiega prawidłowo
  • Typowa skuteczność rocznej obserwacji śluzu przy planowaniu ciąży wynosi nawet 97%
  • Organizm produkuje od 20 do 60 mg śluzu szyjkowego na dobę, w czasie owulacji produkcja zwiększa się do 600 mg na dobę
  • W czasie ciąży śluz tworzy tzw. czop śluzowy, który uniemożliwia wypłynięcie wód płodowych i stanowi ochronę zarodka przed bakteriami

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Chcesz poprawić jakość nasienia? Pamiętaj o antyoksydantach i witaminach!

Pokroje warzywa i owoce na tacy /Ilustracja: Stres okscydacyjny. Jak poprawić jakość nasienia
Fot.: Pixabay.com

Powszechnie wiadomo, że liczba i jakość plemników mają wpływ na łatwość zajścia w ciążę. Jak poprawić te parametry? Przede wszystkim: walczyć ze stresem, zwłaszcza oksydacyjnym!

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Wśród przyczyn męskiej niepłodności można wymienić nieprawidłowości anatomiczne (np. żylaki powrózka nasiennego) lub zaburzenia neurologiczne ejakulacji. Ale najwięcej przypadków stanowią zaburzenia procesu spermatogenezy i czynności plemników. Płodność obniża także palenie papierosów, nadużywanie alkoholu czy otyłość. Wszystkie te czynniki powodują stres oksydacyjny.

Stres oksydacyjny – co to takiego?

Stres oksydacyjny to sytuacja, w której nasz organizm nie nadąża z usuwaniem wolnych rodników, a ich nadwyżka kumuluje się w organizmie. To zaburza równowagę między produkcją tzw. reaktywnych form tlenu (RFT) a działaniem prewencyjnym systemu oksydacyjnego. Nadmiar RFT uszkadza tkanki i komórki, także te płciowe. Plemniki są szczególnie narażone na szkodliwe działanie RFT, gdyż ich błona zawiera dużo kwasów tłuszczowych ulegających procesowi utleniania, a w cytoplazmie występuje niewiele enzymów usuwających produkty tych procesów. Reaktywne formy tlenu powodują zmniejszenie liczebności plemników, zaburzenie ich czynności oraz ruchliwości, a także niewłaściwą morfologię.

Jak walczyć ze stresem oksydacyjnym?

Nasz organizm broni się przed stresem oksydacyjnym zarówno za pomocą czynników enzymatycznych, jak i nieenzymatycznych. Podstawowe działanie sprawuje tzw. triada enzymatyczna, na którą składają się dysmutazy ponadtlenkowe, katalaza i peroksydazy glutationowe. Ważną rolę w budowie tych enzymów odgrywają takie mikroelementy, jak cynk, miedź, mangan i selen, dlatego ich suplementacja może poprawić jakość nasienia.

Spośród nieenzymatycznych antyoksydantów najważniejszą rolę odgrywają glutation, kwas pantotenowy, witaminy A, E, C i z grupy B. Niebagatelne znaczenie mają także karotenoidy – związki chemiczne obecne w żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwnikach roślinnych – które są prekursorami witaminy A. Powstaje z nich retinal przekształcany do retinolu, głównego składnika witaminy A.

Świetnym suplementem diety dla mężczyzn walczących ze stresem oksydacyjnym jest FertilMan Plus. Jest to najmocniejszy preparat wspomagający plemniki dostępny na rynku. Eksperci zalecają przyjmowanie preparatu jeszcze przed rozpoczęciem starań o dziecko. FertilMan Plus jest bogaty w L-karnitynę, L-argininę, cynk, selen, witaminę A, witaminy z grupy B, witaminę E, glutation, koenzym Q10 oraz kwas foliowy, które korzystnie wpływają na męską płodność. Preparat ten jest polecany także dla osób stosujących dietę wegetariańską. W opakowaniu znajduje się 120 tabletek, które w dubletach powinno się zażywać dwa razy dziennie.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak szybko zajść w ciążę po trzydziestce? 10 wskazówek od ekspertów

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie SWPS oraz Gender Studies na UW.

Badanie FSH. Jakie są jego normy i co oznacza za wysoki lub za niski poziom tego hormonu?

badanie FSH
fot. Pixabay

Badanie FSH to nieodłączny element diagnostyki niepłodności zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Dowiedz się, na czym polega badanie i jakie są jego normy. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Hormon folikulotropowy, czyli inaczej FSH, to hormon wydzielany przez przedni płat przysadki mózgowej. Do jego głównych funkcji wlicza się pobudzanie do dojrzewania pęcherzyków GRAAFA i produkcji estrogenów. W połączeniu z  LH, oznaczenie FSH stosowane jest do diagnostyki chorób wrodzonych z aberracją chromosomalną, diagnostyki PCOS, wyjaśnienia przyczyn braku menstruacji oraz objawów przekwitania.

Hormon folikulotropowy występuje zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. U pań jego wydzielanie zależy od faz cyklu miesiączkowego. U mężczyzn FSH powoduje rozwój spermatogonium. FSH jest wydalany z moczem.

Zobacz także: Estradiol- badanie i normy. Co oznacza za wysoki i za niski poziom tego hormonu?

FSH a płodność

Ten hormon pobudza dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych i wydzielanie estrogenów w komórkach ziarnistych pęcherzyków jajnikowych. Inną funkcją FSH jest również zwiększanie aktywności enzymu odpowiedzialnego za przekształcanie androgenów do estrogenów. W okresie menopauzy poziom FSH jest wyższy.

U mężczyzn hormon folikulotropowy powoduje powiększenie cewek nasiennych, pobudza proces wytwarzania plemników oraz zwiększa wytwarzanie białka wiążącego androgeny, co jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania testosteronu.

Normy FSH

Stężenie tego hormonu zależne jest od fazy cyklu miesiączkowego, a także od wieku pacjentki. Normy wynoszą średnio:

w fazie folikulotropowej – 1,4 – 9,6 IU/l

w fazie owulacji 2,3-21 IU/l

w fazie lutealnej 2-8 IU/l

w okresie menopauzy – 42-188IU/l

U mężczyzn poziom hormonu jest stały i waha się w przedziale 1,4 – 12 IU/l

Zobacz także: Hormon LH – co to jest i dlaczego jest tak ważny?

Wysoki poziom FSH

Zawyżony poziom hormonu folikulotropowego występuje w przypadku niewydolności pierwotnej jajników (np. u kobiet z zespołem policystycznych jajników, lub w okresie pomenopauzalnym).

U mężczyzn z kolei może świadczyć o pierwotnym hipogonadyzmie, rozpoznanym w przypadku zespołu Klinefeltera.  Może wskazywać również na nieprawidłową spermatogenezę, czyli zmniejszoną produkcję plemników, na skutek czynników infekcyjnych powodujących uszkodzenie jąder.

Niski poziom FSH

Często wskazuje na niewydolność przysadki mózgowej, która prowadzi do wtórnej niewydolności jajników. To również częsty objaw guza przysadki lub efekt uboczny niektórych farmakoterapii. U panów może być objawem wtórnej niewydolności jąder.

Zobacz także: 11 objawów zaburzeń hormonalnych, które wiele kobiet ignoruje

Dla kogo badanie FSH?

To badanie wykonuje się przy diagnostyce niepłodności żeńskiej i męskiej, czy zespołu policystycznych jajników. Służy również wyjaśnieniu przyczyn nieregularnych cykli miesiączkowych.

W przypadku panów badanie FSH służy określeniu przyczyny niskiej ilości plemników w nasieniu, ponieważ FSH odpowiedzialne jest za pobudzenie jąder do produkcji plemników.

Czasami to badanie przeprowadza się także u dzieci, u których występuje opóźnione lub przedwczesne dojrzewanie płciowe.

Przygotowanie do badania FSH

Materiałem do pobrania jest krew. Ze względu na dobowy rytm wydzielania, na pobranie należy się zgłosić rano. Pacjent nie musi być na czczo.

W przypadku kobiet oznaczenie FSH zaleca się wykonać między 2. a 5. dniem cyklu miesięcznego lub według zaleceń lekarza.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: ALAB Laboratoria, Poradnik Zdrowie, ABC Zdrowie

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.