Przejdź do treści

Aaaby poznać swoje korzenie… Jak w Polsce wyglądają poszukiwania biologicznej rodziny?

Skrzynka z rodzinnymi zdjęciami /Ilustracja do tekstu: Jak w Polsce wyglądają poszukiwania biologicznych krewnych
Fot.: Roman Kraft /Unsplash.com

Jedni chcą poznać biologiczną rodzinę, by odkryć własne korzenie i zlepić swoją historię w całość. Innych popycha ku temu realna potrzeba odnowienia zerwanych więzów lub zadania pytania: „Dlaczego?”, jeszcze inni są do tego zmuszeni przez dramatyczne okoliczności. Niezależnie od powodów, które kierują poszukującymi, proces prowadzący do odkrycia własnej tożsamości jest trudny i wiąże się z niepewnością finału. Dla większości jest jednak niezbędny, by wypełnić luki swojej życiowej układanki.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zgodnie ze zniesionymi w 2013 r. zastrzeżeniami do przyjętej przez Polskę Konwencji o prawach dziecka, adoptowane dzieci mają obecnie prawo do wiedzy o swoim pochodzeniu. Mimo to uzyskanie tych danych nie jest proste: dokumenty i rejestry dotyczące adopcji są tajne. Osiągnąwszy pełnoletność, adoptowane dziecko może jednak zażądać udostępnienia podstawowych danych o swoich biologicznych rodzicach. Z badań wynika, że decydują się na to setki tysięcy osób w Polsce. Jak wyglądają ich poszukiwania utraconej tożsamości?

Zacznij od urzędu

Choć wiele osób adoptowanych deklaruje silną więź z rodziną adopcyjną, potrzeba poznania swoich korzeni prędzej czy później daje o sobie znać. Jednym wystarczy informacja udzielona przez rodziców adopcyjnych, inni zechcą pójść o krok dalej i skonfrontować się z biologicznymi krewnymi. Rzadko na początku tej drogi wiedzą, gdzie się udać. Dane otrzymane od bliskich są zwykle niepełne, co uniemożliwia poszukującym skuteczny kontakt.

Gdzie zatem skierować pierwsze kroki? Szereg poradników radzi, by udać się do właściwego urzędu stanu cywilnego. Tam pełnoletnia osoba adoptowana, uiściwszy opłatę skarbową (33 zł), powinna wystąpić o wydanie tzw. zupełnego aktu urodzenia. Podstawę prawną do uzyskania tego dokumentu daje § 15 ust. 5. rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad sporządzania aktów stanu cywilnego:

„Na żądanie sądu lub prokuratora albo na wniosek osoby, która wykaże interes prawny, kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje z akt zbiorowych zaświadczenie, odpis lub potwierdzoną kserokopię dokumentów znajdujących się w tych aktach. Na wydanym odpisie lub kserokopii dokumentu zamieszcza się adnotację o celu jego wydania”.

Aby sporządzić ten dokument, urząd, w którym poszukujący biologicznych krewnych jest obecnie zarejestrowany, musi uzyskać dane znajdujące się w akcie pierwotnym (sprzed adopcji). To dzięki niemu można poznać m.in. personalia biologicznych rodziców (wraz z dawnym adresem), dane ośrodka adopcyjnego, datę i sygnaturę sprawy o przysposobienie oraz informację, w którym toczyła się ona sądzie. Sąd ten jest ważnym miejscem dla dalszych działań – właśnie w nim często kryje się ostatni ślad przedadopcyjnej historii poszukującego.

Bez obietnicy szczęśliwego zakończenia

Dysponując sygnaturą sprawy, poszukujący swojej biologicznej rodziny ma szanse uzyskać wgląd w akta procesu regulującego jego adopcję (zazwyczaj wystarczy do tego dowód osobisty i poświadczenie przysposobienia). Może w ten sposób poznać przyczyny, które stały za oddaniem go do adopcji, oraz dowiedzieć się, czy ma starsze lub równe wiekiem rodzeństwo. Jeśli zdobyte w ten sposób informacje nie będą wystarczające, można spróbować je uzupełnić, udając się do ośrodka adopcyjnego lub domu dziecka.

Musimy mieć jednak świadomość, że odnalezienie bliskich na podstawie danych uzyskanych tą drogą nie będzie wcale łatwe – w wielu przypadkach rodzice nie będą mieszkać już pod adresem wskazanym w akcie pierwotnym lub w dokumentach ośrodka adopcyjnego. Niejednokrotnie na przestrzeni lat zmienią też stan cywilny, a co za tym często idzie – nazwiska. Dalsze poszukiwania mogą wymagać kontaktu z innymi instytucjami, np. okolicznymi parafiami czy urzędami gminy. Wiele z tego, co usłyszymy, zależy od dobrej woli ich przedstawicieli.

Gdy proces ten przebiegnie bez większych komplikacji, odnalezienie biologicznych bliskich może być momentem niezwykle trudnym – zarówno dla tożsamości poszukującego, kształtowanej na podstawie doświadczeń poadopcyjnych, jak i jego kondycji psychicznej. Wiele z nas buduje w głowie przewidywany scenariusz takiego spotkania, ale rzadko ma on pokrycie w rzeczywistości. Często rodzic czy rodzeństwo okazują się osobami zupełnie różnymi od naszych wyobrażeń. Na taki scenariusz mało kto jest w stanie przygotować się samodzielnie. Przed konfrontacją warto skonsultować się z psychologiem lub osobą bliską, a ostateczne spotkanie odbyć w towarzystwie mediatora.

Jak kamień w wodę

Na trudności możemy napotkać też z powodu realnego braku jakichkolwiek śladów dawnej historii. Dzieje się tak np. w sytuacji, gdy przed laty doszło do nielegalnej adopcji – kiedy rodzice dziecka przekazali je rodzicom adopcyjnym bez pośrednictwa sądu i instytucji publicznych lub dziecko było przedmiotem handlu – wewnątrz szpitala, w którym przyszło na świat, lub poza krajem.

– Z urzędu stanu cywilnego otrzymałam zupełny akt urodzenia, ale nie ma w nim wzmianki o rodzicach biologicznych ani danych o sprawie adopcyjnej. W szpitalnym dokumencie, do którego dotarłam, widnieją zaś dane matki adopcyjnej, nie biologicznej. W tym momencie jestem w martwym punkcie, bo nie wiem gdzie i kogo szukać – pisze p. Monika*.

Dalsze samodzielne poszukiwania mogą być na tym etapie bardzo trudne i wiązać się z wielokrotnym odbijaniem się od drzwi kolejnych instytucji. Niejednokrotnie nawet największe zaangażowanie nie wystarczy, by odnaleźć biologiczną rodzinę. W patowej sytuacji są też osoby poszukujące rodzeństwa, które – podobnie jak oni sami – zostało oddane do adopcji. Przysposobione dzieci otrzymują bowiem nową tożsamość, a polskie prawo (w przeciwieństwie do tego w krajach zachodnich) nie daje możliwości ubiegania się o ich nowe dane.

Natrafiwszy na instytucjonalny mur nie do przebicia, poszukujący często postanawiają ujawnić swoją historię w mediach lub internecie. Na portalach społecznościowych, forach i w lokalnych grupach każdego miesiąca pojawiają się dziesiątki nowych wpisów, a wraz z nimi – dziesiątki nowych historii, próśb o kontakt i związanych z nimi nadziei. Zagadek jest jednak znacznie więcej niż rozwiązań.

Pomoc w poszukiwaniu biologicznej rodziny: Fundacja Zerwane Więzi

Z myślą o tym, by zmienić te proporcje i podać poszukującym pomocną dłoń, przed pięcioma laty powołano Fundację Zerwane Więzi. Prowadzi ją Bożena Łojko, którą do tego typu działalności skłoniła własna niełatwa historia poszukiwań biologicznej rodziny.

Dzięki kompleksowym działaniom, które prowadzi Fundacja, poszukujący mogą skorzystać z pomocy w dotarciu do niezbędnych danych, a także pomocy prawnej (m.in. w pisaniu wniosków do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o udostępnienie informacji z ewidencji PESEL, do domów dziecka i ośrodków adopcyjnych) i psychologicznej.

– Pomagamy w odszukaniu bliskich i ułożeniu swoich emocji – przed odnalezieniem i po odnalezieniu. Pomagamy też w zrozumieniu sytuacji, w jakiej się znalazły się osoby poszukujące – mówi Bożena Łojko.

Z takich form wsparcia skorzystało już 28 tys. osób, a 4,6 tys. z nich odnalazło poszukiwanych bliskich. Kto i kogo zazwyczaj szuka?

– Najczęściej zgłaszają się dorosłe osoby po adopcjach, osoby po domach dziecka czy rodzinach zastępczych. Zgłasza się też druga, biologiczna strona – gdy np. jedno dziecko lub kilkoro rodzeństwa pozostało przy matce – wyjaśnia Bożena Łojko.

Białe plamy w historii

Zdarza się, że powodem poszukiwań jest chęć poznania ewentualnych obciążeń genetycznych lub upewnienia się, że osoba, z którą planujemy się związać, nie jest spokrewniona z poszukującym. Takie obawy pojawiają się często pod wpływem filmów i seriali, w których nie brakuje podobnych wątków. Prezes Fundacji Zerwane Więzi przyznaje, że o pomoc proszą też biologiczni rodzice. Nie zawsze bowiem sami chcieli oddać dziecko – czasem odbierano je w sposób budzący wątpliwości (np. gdy matka była  nieletnia i nie miała zaplecza rodzinnego).

WIĘCEJ NA TEN TEMAT: Przerwane objęcia. Gdy macierzyństwo wyliczane jest w symbolicznych dawkach

Niezależnie jednak od impulsów, które stoją za rozpoczęciem poszukiwań, i strony, która je inicjuje, poznanie własnej historii jest często jak brakujący puzzel w układance. Pozwala odnaleźć cząstkę siebie w drugiej osobie, ale też poznać swoje pochodzenie i tożsamość. Taką potrzebę wyraża większość dorosłych adoptowanych osób. Pragnienia te przypominają o sobie najsilniej w święta – w czasie, który najmocniej kojarzy się z rodziną.

– Okresy świąteczne są znacznie bardziej intensywne w zgłoszenia – przyznaje Bożena Łojko.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Rozdzielanie rodzeństw – gdzie są granice adopcji?

Pomoc w poszukiwaniach biologicznej rodziny: prywatny detektyw

Osoby, które podczas swoich poszukiwań biologicznej rodziny natrafiły na szczególnie wiele niewiadomych, zgłaszają się też do prywatnego detektywa. Nie jest to jednak rozwiązanie dla każdego: wiąże się bowiem z wysokimi kosztami (całościowe działania to przeważnie wydatek w wysokości od kilku do kilkunastu tysięcy złotych) i nie zawsze gwarantuje wyczucie – wymagane ze względu na delikatny charakter sprawy.

– Dla detektywów jest to wyłącznie zlecenie klienta do odnalezienia osoby. Nie biorą odpowiedzialności za dalszy ciąg. Niestety, ten dalszy ciąg jest najistotniejszy z punktu widzenia rozwoju i przeżyć osoby poszukującej i odnalezionej – podkreśla Bożena Łojko.

Mimo to chętnych nie brakuje. Jednym z decydujących czynników są bogate kontakty prywatnych detektywów (m.in. z uwagi na przynależność do Światowego Stowarzyszenia Detektywów), co szczególnie istotne w przypadku poszukiwań rodzeństwa z adopcji zagranicznej. Nie bez znaczenia jest też fakt, że coraz więcej agencji detektywistycznych specjalizuje się właśnie w poszukiwaniach utraconych krewnych. Dlatego to w nich pokładają nadzieje ci, którzy przez długie lata bez skutku usiłują odnaleźć biologiczną rodzinę lub – ze względu na szczególne okoliczności – są zmuszeni do pilnych działań.

ZOBACZ TEŻ: Zorganizowała poszukiwania przyrodniego rodzeństwa. Odnalazła kilkadziesiąt osób!

Po nitce do kłębka

Zenon Zalewski z Biura Detektywistycznego INTER SECURUS przyznaje, że wiele razy był dla swoich klientów ostatnią deską ratunku. Niektóre ze spraw, które prowadził, przypominały wręcz scenariusz filmu sensacyjnego.

– Szczęśliwie zakończyłem poszukiwania biologicznego ojca, który miał stać się dawcą szpiku dla ciężko chorej biologicznej córki, którą oddano do adopcji zaraz po urodzeniu. Zdążyłem – operacja się udała. Satysfakcja ogromna – mówi Zenon Zalewski.

Wykorzystując swoje doświadczenie, wielokrotnie zdołał też odszukać biologicznych rodziców i krewnych swoich klientów, a nawet połączyć drogi rodzeństwa, które przez lata szukało wzajemnie swoich śladów. Co każdego z nich czekało na mecie poszukiwań? Wielu odnalazło ukojenie, zrozumiawszy, skąd pochodzą i jak wyglądał brakujący fragment ich życiorysu. Dla innych spotkanie po latach było tylko wprowadzeniem do dalszego pogłębiania nawiązanej więzi.

Szczęśliwy finał znalazła m.in. historia jednej z kobiet, która z pomocą agencji poznała po latach biologiczną siostrę.

– Były łzy, radość i uściski. Do dzisiaj mają bardzo bliski, prawdziwie rodzinny kontakt i chcą, żeby to trwało wiecznie. Tego im życzę – podkreśla detektyw.

POLECAMY TAKŻE: Pokochaj w dziecku jego korzenie. Adopcja a rodzice biologiczni

Gdy niewiedza jest błogosławieństwem

Ale nie wszystkie poszukiwania biologicznej rodziny kończą się happy endem.

– Doceniając determinację pewnego młodego mężczyzny w poszukiwaniach biologicznej matki, wydatnie mu pomogłem. Spotkanie odbyło się w moim biurze i zakończyło się, niestety, rozczarowaniem. Kobieta wyraziła zainteresowanie jedynie pomocą materialną ze strony syna. Nigdy nie poznała nawet jego aktualnych danych. Nie widziała potrzeby… – mówi detektyw.

Zdarza się jednak, że to właśnie druga strona inicjuje poszukiwania za pomocą prywatnego detektywa. Zenon Zalewski przyznaje, że te sprawy należą do szczególnie trudnych.

– W takich przypadkach najpierw staram się nawiązać kontakt (poprzez ośrodki adopcyjne) z rodzicami, którzy przysposobili dziecko. To konieczne, żeby przekonać się, czy poszukiwana osoba w ogóle wie o swojej adopcji. W podobnych przypadkach, poprzez nieroztropność i brak taktu w postępowaniu, można wyrządzić dziecku i jego adopcyjnym rodzicomwielką, często nieodwracalną krzywdę. A przecież nie o to chodzi – podkreśla Zenon Zalewski.

I zaznacza, że osób małoletnich – które są pod szczególną ochroną prawną – nie poszukuje.

Dojrzeć do poszukiwań

Ale choć sami detektywi zwykle nie podejmują się niezgodnych z prawem poszukiwań, miejscem promującym takie praktyki są ogólnodostępne fora i grupy internetowe. Bez trudu można na nich znaleźć ogłoszenia osób, które prezentują szczegółowe wskazówki poszukiwań nieletnich krewnych, a nawet podpowiadają, jak stosować szantaż i manipulacje wobec ich adopcyjnych bliskich.

Działania te mają na celu wymuszenie spotkania z małoletnim bratem lub siostrą – niezależnie od tego, czy są oni na ten kontakt emocjonalnie gotowi. A takie nadużycia mogą burzyć poczucie bezpieczeństwa dziecka i godzić w jego rozwój psychospołeczny.

– Szukanie dzieci jest postępowaniem wbrew ich woli, dobru i bezpieczeństwu. A jest jeszcze reszta rodziny (adopcyjnej), która także zasługuje na spokój i szacunek. Przecież my, rodzice adopcyjni, zdajemy sobie sprawę , że nasze dziecko będzie być może chciało odnaleźć biologiczną rodzinę. Ale niech zdecyduje o tym wtedy, kiedy do takich poszukiwań będzie gotowe – zaznacza jedna z naszych czytelniczek**.

I dodaje:

– Mój syn ma prawo dojrzeć do gotowości poszukiwań, ma prawo zdecydować: chcę odnaleźć biologiczną rodzinę. Ale ma też prawo zdecydować: nie chcę jej szukać, nie potrzebuję, jest mi dobrze tak, jak żyję. To musi być jego decyzja. I jaka ona nie będzie, otrzyma wsparcie moje i mojego męża.


*Dane osób zostały zmienione.

** Dane do wiadomości redakcji

Źródło: inf. własna, ngo.pl, polityka.pl

POLECAMY RÓWNIEŻ: Adopcja w 7 krokach. Jesteś zdecydowany? Poznaj szczegóły

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.

Rodzina adopcyjna a rodzina zastępcza. Jakie są podobieństwa i różnice?

rodzina adopcyjna a rodzina zastępcza
fot. Pixabay

Jeśli nie możemy mieć biologicznego potomka, możemy rozważać inne formy pojawienia się dziecka w rodzinie. Możemy zostać rodzicami adopcyjnymi albo zastępczymi. Zarówno rodzina adopcyjna, jak i opiekunowie pieczy zastępczej mogą sprawować prawną opiekę nad dzieckiem innych rodziców biologicznych. Różnice między tymi dwiema instytucjami są jednak zasadnicze.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Adopcja, czyli inaczej przysposobienie, to prawne uznanie obcego biologicznie dziecka za własne. Procedurę adopcji regulują przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a decyzja ta wiążę się z konsekwencjami prawnymi. Rodzice adopcyjni nabywają bowiem takie same prawa i obowiązki, co rodzice biologiczni. Rodzina adopcyjna a rodzina zastępcza- jakie są podobieństwa i różnice?

Zobacz także: Adopcja w 7 krokach. Jesteś zdecydowany? Poznaj szczegóły

Kto może zostać rodzicem adopcyjnym?

Rodzicem adopcyjnym może zostać osoba pełnoletnia, która ma pełną zdolność do czynności prawnych. Między przysposabiającym a przysposobionym powinna być również odpowiednia różnica wieku, nie większa niż 40 lat. O adopcję mogą się starać zarówno osoby samotne, jak i małżeństwa (bezdzietne lub posiadające już dzieci).

Adoptować można dziecko, które ma już uregulowaną sytuację prawną, czyli którego rodzice są całkowicie pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którzy przed sądem wyrazili zgodę na adopcję.

Wbrew powszechnemu przekonaniu, że dzieci w domach dziecka czekają na kogoś, kto je pokocha, wyrażającemu się czasem w słowach: „nie możesz mieć dziecka – adoptuj”, zostanie rodzicem adopcyjnym nie jest łatwe.

Zobacz także: Pokochaj w dziecku jego korzenie. Adopcja a rodzice biologiczni

Procedura adopcyjna i co dalej?

Aby przysposobić dziecko, należy przejść procedurę adopcyjną, podczas której rodzice muszą m.in. dostarczyć do ośrodka adopcyjnego zaświadczenie o zarobkach i zatrudnieniu, zaświadczenie o niekaralności oraz zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do adopcji. Kandydaci muszą również przejść szkolenie oraz badania psychologiczne, a w miejscu zamieszkania rodziny przeprowadzany jest wywiad środowiskowy.

Dziecko otrzymuje nazwisko po rodzicach adopcyjnych. Do aktu urodzenia w miejscu rodziców naturalnych zostają wpisani rodzice adopcyjni. Jeśli nie jest to sprzeczne z dobrem dziecka, nowi opiekunowie prawni mogą również wnieść o zmianę jego imienia, na ogół dotyczy to małych dzieci.

Wraz z adopcją władza rodzicielska biologicznych rodziców ustaje, wygasają również ich wszystkie uprawnienia wobec dziecka. Gdy adoptowane dziecko skończy 18 lat, może szukać swojej biologicznej rodziny (więcej na ten temat w CHBR nr 6/2018 „Aaaaby poznać swoje korzenie”)

Rodzina adopcyjna nie otrzymuje od państwa żadnych pieniędzy z tytułu adopcji. Mają prawo do korzystania ze świadczeń rodzinnych jak każda inna rodzina (zasiłki, 500+ itp.).

Zobacz także: Aaaby poznać swoje korzenie… Jak w Polsce wyglądają poszukiwania biologicznej rodziny?

Rodzina zastępcza

Rodzina zastępcza to forma opieki nad małoletnim, którego biologiczni rodzice są nieznani lub którym ograniczono władzę rodzicielską (lub jej ich pozbawiono). W praktyce ten pierwszy przypadek występuje niezwykle rzadko, do rodzin zastępczych zwykle trafiają dzieci, których rodzice niewłaściwie zajmowali się dziećmi i zostały im one odebrane (o proponowanych zmianach w rodzicielstwie zastępczym przeczytasz więcej na portalu www.chbr.pl w tekście Natalii Łyczko pt. „Po pierwsze: pełna rodzina. Ministerstwo stanie po stronie rodziców stosujących przemoc”: http://www.chcemybycrodzicami.pl/nowelizacja-ustawy-o-wspieraniu-rodziny-wesprze-rodzicow-przemoc).

Zgodnie z polskim prawem, rodziną zastępczą może zostać małżeństwo lub osoby samotne, które nigdy nie były pozbawione władzy rodzicielskiej i nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych. O ile w przypadku adopcji dziecko przyjmuje nazwisko rodziców adopcyjnych, małoletni przebywający w rodzinie zastępczej pozostaje przy swoim nazwisku.

Rodzice, decydując się na założenie rodziny zastępczej, mogą już mieć dzieci i nie stanowi to przeszkody ani ograniczenia. Tak jak w przypadku rodziców adopcyjnych, kandydaci na rodzinę zastępczą również muszą przejść szkolenie przygotowujące ich do pełnienia tej roli.

Zobacz także: Mistrzyni świata z Biłgoraju – mama SOS wychowała 19 dzieci

Prawa i obowiązki rodziny zastępczej

Obowiązek i prawo wykonania bieżącej pieczy nad dzieckiem umieszczonym w rodzinie zastępczej, jego wychowanie oraz reprezentowanie w dochodzeniu świadczeń alimentacyjnych, należą do rodziny zastępczej. Opiekunowie ponoszą również odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez dziecko pozostające pod ich opieką. Inne obowiązki wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.

Każde dziecko przebywające pod opieką rodziny zastępczej ma prawo do kontaktu z rodzicami biologicznymi. Częstotliwość kontaktów ustala sąd rodzinny. Biologiczni rodzice dziecka, które przebywa w rodzinie zastępczej, zazwyczaj nadal posiadają władzę rodzicielską, choć ograniczoną. Przy adopcji władza ta ustaje.

Rodzinom zastępczym przydzielany jest również koordynator wyznaczony przez organizatora pieczy zastępczej. Do jego zadań należy m.in. pomoc w realizacji zadań wynikających z pieczy zastępczej, przygotowanie – we współpracy z rodziną – planu pomocy dziecku oraz udzielenie wsparcia pełnoletnim wychowankom rodzinnych form pieczy zastępczej.

Wysokość pomocy pieniężnej dla rodzin zastępczych uzależniona jest od wieku, stanu zdrowia dziecka oraz stopnia pokrewieństwa z opiekunami. W przypadkach szczególnych (np. niepełnosprawność dziecka) świadczenie to może być wyższe.

Dla niektórych par rodzicielstwo zastępcze staje się przepustką do rodzicielstwa w ogóle, a potem czasem do rodzicielstwa adopcyjnego.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

„Ten dziwak nigdy nie zostanie adoptowany”. Kobieta opowiada o hejcie na jej chorego syna

Adoptowała chore dziecko, spotkał ją hejt
fot. Instagram @ nika_evil_

Rustam to niezwykle radosne dziecko. Jego adopcyjna mama walczy ze stereotypami i negatywnymi komentarzami, z którymi spotkała się po przysposobieniu syna.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Nikę Zlobinę na Instagramie śledzi niemal 85 tys. obserwatorów. Jednak jak mówi, ta liczba nie robi na niej wrażenia, a portal znalazła w sieci przez przypadek. Za jego pośrednictwem informuje teraz ludzi, z czym wiąże się adopcja chorego dziecka.

– Przygotowywałam papiery adopcyjne. Zobaczyłam bazę danych ze zdjęciami dzieci i nagle natknęłam się na zdjęcie Rustama – wspomina Nika w rozmowie z „Russia Beyond”. Dziecko nie miało nogi, a jego twarz była zdeformowana.

Aby zachęcić ludzi do adopcji, wolontariusze ośrodka adopcyjnego umieścili na stronie internetowej nagranie tańczącego chłopczyka. Wideo obiegło kraj i zobaczyła je również Nika. Komentarze, które przeczytała pod nagraniem, wywołały w niej smutek i złość.

Zobacz także: Adoptowali dziewczynkę z Ugandy. Kiedy poznali jej historię, odesłali dziecko

„Jeżeli nie ja, to kto?”

– Niektórzy pisali, że „ten dziwak nigdy nie zostanie adoptowany”. Byłam przerażona widząc multum negatywnych komentarzy. Wśród tych ludzi były młode matki z dziećmi – wspomina Nika. To ostatecznie zaważyło na decyzji o adopcji Rustama. – Jeżeli nie ja, to kto? – pomyślała. Tak też zrobiła.

Po pewnym czasie Nika zdecydowała się założyć konto na Intagramie, gdzie opisuje swoje życie z Rustamem. Jej profil to rodzaj pamiętnika, w którym dzieli się przemyśleniami oraz codziennymi troskami i radościami. Chce przede wszystkim pokazać światu, że Rustam, tak jak każde inne dziecko, rozwija się, robi postępy i nie jest dziwakiem.

Nika stara się dotrzeć przede wszystkim do osób zainteresowanych adopcją. Kobieta chce udowodnić, że przysposobienie niepełnosprawnego dziecka może być źródłem radości.

– Wszyscy pragną adoptować przede wszystkim piękne dzieci o blond włoskach, ale kolejka do takich dzieci jest długa. Tymczasem inne maluchy cierpią bez rodziców – podkreśla Nika.

Zobacz także: Aby adoptować Wiktora przejechali ponad 10 tys. km

Adoptowała chore dziecko, spotkał ją hejt

Pomimo prób uświadamiania społeczeństwa, kobieta wciąż spotyka się z falą hejtu w internecie.
– Gdyby nagle zablokowano moje konto, prawdopodobnie odetchnęłabym z ulgą, ponieważ nie musiałabym czytać masy nienawistnych komentarzy na temat mojego syna – mówi szczerze.

Siłę dają jej jednak pokrzepiające wiadomości od rodziców opiekujących się chorymi dziećmi.  – Jedna kobieta opowiedziała mi, że nie miała odwagi wyjść na zewnątrz z córką chorą na zespół Downa. Przyznała jednak, że moje wpisy dodają jej siły i teraz nie boi się wyjść z dzieckiem na spacer – opowiada Nika.

Kobieta przyznaje, że nie reaguje na natarczywe spojrzenia przechodniów. Do akcji wkracza dopiero, kiedy ktoś obraża jej syna. Pewnego dnia Nika spacerowała z Rustamem w pobliżu przedszkola.
– Zaczęli krzyczeć do niego „ty kaleko!”. Tego nie zamierzałam tolerować. Byłam w szoku – wspomina.

Rustam ma teraz pięć lat, intelektualnie rozwija się prawidłowo, aczkolwiek ma pewne problemy z mową. Czasami dzieci pytają Rustama, co się stało z jego twarzą i nogą, jednak na razie nie potrafi im tego wytłumaczyć. Kiedy chłopiec podrośnie, Nika planuje korzystać z usług psychologa, który pomoże dziecku nauczyć się radzić sobie z negatywnymi reakcjami.

fot. Instagram @nika_evil_

fot. Instagram @nika_evil_

fot. Instagram @nika_evil_

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: www.rbth.com

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Zaświadczenie o przyczynach bezdzietności i opinia proboszcza. Procedury adopcyjne po polsku

Procedury adopcyjne w Polsce /Na zdjęciu: tata trzyma małego chłopca na rękach, obok mama - trzyma dziecko za rękę
Fot.: Jonathan Daniels /Unsplash.com

Procedury w polskich ośrodkach adopcyjnych trwają średnio dwa lata. Nie każdy kandydat na rodzica może liczyć na ich pomyślny finał. Problemem jest zbyt mała liczba dzieci z uregulowaną sytuacją prawną, ale też liczne trudności proceduralne i brak jednolitych kryteriów kwalifikacyjnych, które byłyby stosowane we wszystkich placówkach. A to stwarza ogromne pole do nadużyć.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Procedury adopcyjne prowadzone są w Polsce przez ośrodki publiczne i niepubliczne. Kandydaci na rodziców mają możliwość samodzielnego wyboru placówki, w której będą ubiegać się o adopcję dziecka. Niestety, ośrodków, do których można się udać, jest niewiele. Po reformie, która weszła w życie w 2012 r., ich liczba spadła o ponad 30 proc. Na cały kraj mamy obecnie ok. 65 placówek adopcyjnych, ale nie rozkładają się one równomiernie na poszczególne województwa. Najwięcej znajduje się w Śląskiem (10) i Mazowieckiem (9), najmniej – w Podkarpackiem i Świętokrzyskiem (po 1).

Procedury adopcyjne w Polsce. Różne ośrodki, różne kryteria

Zgodnie z alarmującymi danymi Najwyższej Izby Kontroli, od czasu zmiany regulacji prawnych nikt kompleksowo nie badał, jak zreformowany system adopcyjny sprawdza się w praktyce. Pierwszy raport dotyczący realizacji zadań przez ośrodki zajmujące się adopcją powstał dopiero w sierpniu br. Opracowano go na podstawie kontroli NIK, którą zostało objętych 15 ośrodków adopcyjnych (¼ wszystkich działających w Polsce), w tym trzy zajmujące się adopcją zagraniczną.

Co wykazały te analizy? NIK zwrócił uwagę m.in. na to, że w przepisach regulujących procedury adopcyjne nie zawarto jednolitych kryteriów, które byłyby tożsame dla wszystkich ośrodków. To sprawia, że praktyki znacząco różnią się pomiędzy jednostkami – ich przedstawiciele nierzadko kierują się bowiem własnymi regułami. Te zaś często wykraczają poza wymogi ustawowe. Dotyczy to m.in. dokumentacji medycznej, opinii wskazanych podmiotów czy uznawalności szkoleń.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Aaaby poznać swoje korzenie… Jak w Polsce wyglądają poszukiwania biologicznej rodziny?

Opinia pana, wójta i plebana. Ponadustawowe wymagania ośrodków adopcyjnych

Z raportu NIK wynika, że część ośrodków adopcyjnych żądało, by kandydaci na rodziców przedstawili zaświadczenia o stanie zdrowia. W niektórych placówkach wymagano przedłożenia zaświadczeń lekarskich dotyczących przyczyn bezdzietności czy zdrowia psychicznego, a także dokumentów z poradni leczenia uzależnień. W kilku ośrodkach kandydaci, którzy mają za sobą nieudane małżeństwo, musieli przedstawić dane z wyroków rozwodowych.

Jeszcze więcej kuriozalnych wymogów stawiano kandydatom na rodziców adopcyjnych w ośrodkach katolickich. W dwóch skontrolowanych placówkach niezbędne było okazanie opinii parafii oraz świadectwa ślubu kościelnego. Trzy inne miały dodatkowe preferencje co do wieku potencjalnych rodziców i różnicy wiekowej pomiędzy nimi a dzieckiem.

Co więcej, we wszystkich podmiotach, które skontrolowano, weryfikacją kandydatów na rodziców zajmowały się komisje złożone wyłącznie z pracowników danego ośrodka adopcyjnego. Nie opracowano przy tym procedur odwoławczych, które pozwalałyby na ponowną ocenę niekorzystnych rozstrzygnięć wobec starających się o dziecko. Z tego powodu nikt nie odwołał się od opinii komisji kwalifikacyjnych ani nie złożył skargi na ich działalność.

NIK zauważa, że takie praktyki prowadzą do braku transparentności działania placówek adopcyjnych.

– Chociaż ich pracownicy mają w ręku ogromne kompetencje podczas całej procedury adopcyjnej, to nie istnieją metody ograniczające ich dowolność i uznaniowość w podejmowaniu decyzji – podkreśla Krzysztof Kwiatkowski, prezes Najwyższej Izby Kontroli.

ZOBACZ TEŻ: Rozmowa z psychologiem – co nas czeka w ośrodku adopcyjnym?

Niejasne procedury, a nawet korupcja. Na to skarżą się kandydaci na rodziców adopcyjnych

Na niejasności i przeszkody proceduralne wskazują także wyniki anonimowej ankiety przeprowadzonej pośród zainteresowanych adopcją dziecka. Wielu respondentów zwróciło uwagę, że w jednych ośrodkach adopcyjnych ważny był staż małżeński, a w innych nie brano go wcale pod uwagę. W różnych placówkach różnie rozpatrywano także kwestię adopcji przez osoby samotne.

Dodatkowym problemem okazała się kwestia tak podstawowa, jak dostęp do informacji.

– Kandydaci na rodziców często nie wiedzą np., ile osób oczekuje na adopcję, ile w danym momencie dzieci zgłoszono ani nawet ile adopcji ośrodek już przeprowadził – dodaje prezes NIK.

Co dziesiąty ankietowany twierdził ponadto, że istotną przeszkodą była znaczna odległość do najbliższego ośrodka adopcyjnego. Tylko o połowę mniej badanych spotkało się z poważnymi nieprawidłowościami w pracy placówek: w zakresie naruszenia poufności postępowań (4%), a nawet o charakterze korupcyjnym (5%).

CZYTAJ TAKŻE: Sandra Bullock opowiada o adopcji. Jej historia zainspirowała inne kobiety

Procedury adopcyjne w Polsce. Chętnych więcej niż dzieci z uregulowaną sytuacją prawną

W skontrolowanych ośrodkach niemal wszystkie zakwalifikowane do adopcji dzieci (98 proc.) znalazły w badanym okresie nowych rodziców. Zdaniem NIK, wynika to przede wszystkim z faktu, że liczba potencjalnych rodziców znacznie przewyższa liczbę dzieci z uregulowaną sytuacją prawną, która umożliwia skierowanie ich do adopcji. W ostatnich latach spadają jednak wskaźniki adopcji zagranicznych. Kwalifikację do nich uzyskało w 2015 r. 326 dzieci, rok później – 309, a w pierwszej połowie 2017 r. – zaledwie 75.

Jednocześnie przedstawiciele Izby zauważyli, że niewiele dzieci opuszcza pieczę zastępczą, czyli domy dziecka i rodziny zastępcze. Od 2015 r. do pierwszego półrocza 2017 r. tylko 6 tys. dzieci z ok. 75  tys. umieszczonych w pieczy zastępczej uzyskało kwalifikację do adopcji. W opinii NIK problemem są przedłużające się postępowania sądowe i niewystarczające działania powiatów na rzecz wyprowadzania dzieci z pieczy zastępczej.


Na podstawie przeprowadzonej kontroli sporządzono łącznie 75 zaleceń dla 11 z 15 analizowanych ośrodków adopcyjnych. Pełny raport dostępny jest na stronie NIK [plik PDF].

Źródło: nik.gov.pl

POLECAMY RÓWNIEŻ: Rodzina adopcyjna a rodzina zastępcza. Jakie są podobieństwa i różnice?

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.