Przejdź do treści

Ocena funkcjonowania programu przez Ministerstwo Zdrowia

36.jpg

Z Krzysztofem Bąkiem, rzecznikiem Ministerstwa Zdrowia, rozmawia Joanna Rawik.

Jak ocenia Pan funkcjonowanie programu po kilku tygodniach od jego rozpoczęcia? Czy wszystko przebiega zgodnie z planem, czy były jakieś problemy?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Program od rozpoczęcia jego funkcjonowania cieszy się bardzo dużą popularnością zarówno wśród klinik zajmujących się zapłodnieniem pozaustrojowym, jak i wśród pacjentów. Bardzo szeroko rozpowszechniona informacja na jego temat pozwoliła, aby już od pierwszego dnia jego realizacja zaczęła się w pełnym wymiarze. W ciągu tych paru tygodni do programu zakwalifikowało się 1857 par, a u 914 już rozpoczęto procedurę. Możemy też pochwalić się pierwszymi ciążami! Z realizatorami programu zostały podpisane umowy określające liczbę możliwych do wykonania cykli i dotychczas ta realizacja przebiega sprawnie i zgodnie z planem, a ewentualne zmiany będą korygowane za pomocą aneksów do umów. Dotychczasowe funkcjonowanie programu należy ocenić jak najbardziej pozytywnie. Pojawiają się sytuacje, w których potrzeba szczegółowej interpretacji niektórych jego zapisów bądź rozwiązywania powstałych niejasności, jednakże jest to realizowane na bieżąco i wynika z faktu, iż program dopiero niedawno zaczął funkcjonować.

Dużo mówi się o kontroli programu – na czym konkretnie ona polega?

Kontrole zostały przeprowadzone u wszystkich podmiotów, z którymi miała zostać podpisana umowa na realizację programu. W trakcie jego trwania planowane jest przeprowadzenie kolejnej kontroli, która zweryfikuje, czy procedury są realizowane zgodnie z wytycznymi zawartymi w programie.

Czy jest szansa, że program będzie kontynuowany po trzech latach?

Tak jak zostało to wskazane w treści programu, po ocenie efektów jego realizacji w ostatnim roku jego funkcjonowania możliwe będzie ewentualne kontynuowanie procedury zapłodnienia pozaustrojowego w ramach programu zdrowotnego ustanowionego na podstawie art. 48 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych bądź jako świadczenie gwarantowane finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Czy są już jakieś przymiarki do tworzenia ustawy, która regulowałaby leczenie niepłodności metoda in vitro?

Kwestią regulacji ustawowej zapłodnienia pozaustrojowego zajmują się liczne grona eksperckie, a Sejm podjął pracę nad projektami poselskimi w tym zakresie. Niemniej jednak pragnę podkreślić, iż to do parlamentu należy decyzja, kiedy i w jakiej formie ustawa się okaże.

Czy Pana zdaniem jest szansa na to, aby funkcjonowanie programu przekonało przeciwników in vitro do zaakceptowania tej metody?

Poza samą realizacją zapłodnienia pozaustrojowego w ramach programu podjęto także inne działania – utworzono stronę internetową www.invitro.gov.pl – które w sposób przystępny przybliżają populacji przedmiotowe zagadnienia. Dlatego też wierzymy, że zarówno akcja informacyjna, jak i sama realizacja procedur ze środków publicznych pozwolą na oswojenie się z tym zagadnieniem szerszemu gronu osób. 

Cztery lata i ponad osiem tysięcy dzieci z in vitro. Program 500+ znacznie droższy

in vitro kontra 500+
fot. Pixabay

Rządowy program in vitro odpowiadał za 20 proc. wzrostu urodzeń w roku 2016. Tylko w ciągu czterech lat dzięki programowi urodziło się 8395 dzieci. Rząd zrezygnował jednak z refundacji in vitro, wprowadzając w zamian program 500+. Co więcej kosztuje państwo?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Program dofinansowania do procedury zapłodnienia pozaustrojowego który działał w latach 2013-2016, kosztował państwo niespełna 240 mln zł. Łącznie dzięki tej inicjatywie narodziło się ponad osiem tysięcy dzieci. Podsumowanie zrobił ekonomista z Wrocławia – Rafał Mundry, który wystąpił do ministerstwa o dane dotyczące efektów rządowego programu in vitro.

Zobacz także: Kontrowersyjna ustawa przegłosowana. Czy to koniec lokalnych programów in vitro?

8,4 tys dzieci, koszt: ćwierć miliarda zł

BUM! W 2016 za wzrost urodzeń w 20% odpowiadał rządowy program in vitro. Wzrost urodzeń w 2016 r. – 12,9 tys. dzieci. Liczba dzieci z programu in vitro w 2016 r. – 2,6 tys. dzieci. Łącznie do dziś w programie urodziło się 8,4 tys. dzieci. Koszt 0,2 mld zł/4 lata. Koszt programu 500+ = 24 mld/rok” – opublikował swoje wyliczenia na Twitterze Mundry.

http://

Zobacz także: Ile kosztuje in vitro w Polsce?

In vitro kontra 500+

W bieżącym roku odnotowano wzrost narodzin. Zdaniem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jest to zasługa programu 500+ oraz poprawiającej się koniunktury gospodarczej, jak i korzystnych zmian na rynku pracy.

Jak zauważa jednak Rafał Mundry, choć rządowy program in vitro wygasł 30. czerwca 2016 roku, do dziś wykonywane są jeszcze transfery zarodków, co również przekłada się na liczbę narodzin w Polsce.

Jak wynika z analizy, program in vitro był bardziej opłacalny dla państwa niż promowany przez minister Elżbietę Rafalską program 500+. Ten pierwszy kosztował bowiem ćwierć miliarda zł w ciągu czterech lat, natomiast obecny program to wydatek rzędu 20 mld rocznie. Jedno dziecko „kosztowało” państwo 25 tys. zł, czyli o 30 razy taniej niż 500+.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: money.pl, Oko Press

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Biorę, piję, palę i… chcę być rodzicem! „Niestety niejednokrotnie decyzja o założeniu rodziny musi zostać odroczona”

uzależnienie a ciąża

Alkohol, narkotyki, leki, papierosy – uzależnienie niejedno ma imię. Każde jest jednak trudne i każde może nieść ze sobą cierpienie. Cierpienie zarówno osoby uzależnionej, jak i jej bliskich. Jak w tym wszystkim odnaleźć  pragnienie zostania rodzicem? Jak walczyć nie tylko z nałogiem, ale i z idącymi za nim skutkami? „Pracując w Poradni Leczenia Uzależnień coraz częściej spotykam się z tematami związanymi z płodnością. Niestety niejednokrotnie zdarza się, że decyzja o założeniu rodziny musi zostać odroczona” – mówi w rozmowie z nami dr Sandra Błędek-Andrzejak, lekarz w trakcie specjalizacji z psychiatrii.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czym tak naprawdę jest uzależnienie?

dr Sandra Błędek-Andrzejak: Od ponad 100 lat trwają próby zdefiniowania tego problemu i jakie są mechanizmy jego powstawania. Jedna ze współczesnych koncepcji określa uzależnienie jako „kompleks zjawisk fizjologicznych, behawioralnych i poznawczych, wśród których przyjmowanie substancji lub grupy substancji dominuje nad innymi zachowaniami, które miały uprzednio dla pacjenta większą wartość” *.

Z kolei inna definicja głosi, że: „uzależnienie jest przymusem używania substancji zbędnej z medycznego punktu widzenia, która prowadzi do pogorszenia stanu zdrowia lub upośledzenia funkcjonowania społecznego” **.

Należy zaznaczyć jednak, iż powyższe definicje dotyczą uzależnienia od substancji psychoaktywnych. Zaliczamy do nich alkohol, narkotyki, leki i nikotynę. Istotny jest też fakt, iż współcześnie problem uzależnienia traktuje się szeroko, a jego mechanizmy rozpatruje się zarówno w kontekście fizycznym, psychicznym, jak i społecznym.

Jaki specjalista może zatem postawić taką właśnie diagnozę?

W Polsce stawia ją lekarz, zazwyczaj jest to lekarz psychiatra. Oczywiście również terapeuci uzależnień i psycholodzy mogą podejrzewać tego typu problem, a oceniają go na bazie kryteriów diagnostycznych. Należą do nich m.in. kryterium czasowe, kryterium tolerancji dawki, występowanie zespołów abstynencyjnych, czy też utrata kontroli nad przyjmowaniem substancji.

Z jednej strony pojawia się więc kwestia psychiki, a z drugiej biologii. Który komponent ma większe znaczenie?

W rozwoju uzależnienia rolę odgrywa zarówno komponent psychiczny, jaki biologiczny. To, który z nich jest silniejszy, zależy od indywidualnych predyspozycji, rodzaju substancji psychoaktywnej, a także czasu jej używania. Ciężko jest więc jednoznacznie stwierdzić, której składowej jest więcej u danego pacjenta.

Wiemy przykładowo, że do substancji silnie uzależniających – zarówno psychicznie jak i fizycznie – które wystarczy przyjąć zaledwie kilka razy by rozwinęły się mechanizmy uzależnienia, należą opiaty  (m.in. morfina, heroina, kodeina). Z drugiej strony, niektóre z substancji, m.in.. alkohol, pacjenci traktują jako formę „samoleczenia”. Dwie lampki wina codziennie wieczorem, by zmniejszyć napięcie po ciężkim dniu pracy, bądź poprawić sobie humor. Wówczas, jak łatwo sobie wyobrazić, szybko pojawia się psychiczny element uzależnienia – alkohol traktujemy jak „lek na niepowodzenia”, „odskocznię od stresu”, „coś bez czego trudno nam sobie wyobrazić relaks”, a komponent fizyczny podstępnie dołącza się po jakimś czasie.

A czy temat płodności jest w ogóle poruszany w gabinecie lekarza psychiatry pracującymi z osobami uzależnionymi?

Rzeczywiście w Poradni Leczenia Uzależnień coraz częściej spotykam się z tego typu tematami. Moi pacjenci to bardzo często stojący dopiero u progu dorosłości młodzi ludzie. Niektórzy planują założyć rodziny i wówczas często poruszana jest właśnie kwestia posiadania dzieci. Niestety niejednokrotnie  zdarza się, że decyzja o założeniu rodziny musi zostać odroczona. Powodem odroczenia mogą być szeroko rozumiane przyczyny społeczne wynikające bezpośrednio z uzależnienia: brak pieniędzy związany często z zadłużeniem, konflikty z prawem i grożąca kara pozbawienia wolności. Są to także zniszczone więzi rodzinne i brak wsparcia najbliższych, czy przerwana edukacja i trudności w znalezieniu stałej pracy. Zdarza się, że jest to również problem bezdomności.

Mówimy zatem na razie o warstwie społecznej problemu, a jak wygląda to od strony zdrowia somatycznego? Jak wskazują badania, palenie marihuany może powodować u kobiet przedwczesny poród. U mężczyzn regularny kontakt z tą właśnie substancją wpływa na obniżenie nie tylko ilości plemników, ale też na ich morfologię.

Owszem, zdarza się również, że powodem odroczenia decyzji o rodzicielstwie są skutki somatyczne uzależnienia. Nie sposób jest wymienić wszystkich negatywnych działań substancji psychoaktywnych na zdrowie fizyczne pacjentów.

W  skrajnych przypadkach (które wcale nie są jednak rzadkie) mamy do czynienia z wyniszczeniem organizmu, niedożywieniem, marskością wątroby, przewlekłym zapaleniem trzustki i wieloma innymi zaburzeniami. Często prowadzi to do rozregulowania się pracy układu wydzielania dokrewnego, a to z kolei znacząco obniża płodność.

Często również spotykam się z chorobami zakaźnymi u pacjentów – zakażeniami wirusami HCV, HIV, HBV, a także chorobami wenerycznymi (kiła, rzeżączka). Zakażenia wirusowe, wbrew obiegowej opinii, nie są tylko problemem osób uzależnionych przyjmujących narkotyki dożylnie. Często zdarza się bowiem, że przyjmowanie substancji sprzyja ryzykownym zachowaniom seksualnym, które również prowadzą do zakażenia. Nieleczone choroby weneryczne mogą bezpośrednio prowadzić do bezpłodności, a  choroby wirusowe jak HIV, HCV grożą ryzykiem przeniesienia wirusa na niezakażonego partnera.

A co z paleniem? Dane wskazują, że nawet bierne palenie może wpływać u kobiet na wcześniejszą menopauzę, za czym stoi spadek poziomu estrogenów. Zaś w czasie ciąży, może nawet uszkadzać wątrobę płodu.

Wpływ palenia papierosów na płodność człowieka (zarówno kobiety, jak i mężczyzny) jest zdecydowanie tematem wartym poruszenia. Jest to niezwykle powszechny problem. Prowadzi on do zaburzenia funkcjonowania układu dokrewnego i w związku z tym do zaburzeń hormonalnych utrudniających zajście w ciążę. U palących mężczyzn pogarsza się znacząco jakość nasienia.

Często omawianą substancją szkodzącą płodności jest także alkohol.

W tym wypadku warto zwrócić uwagę nie tylko na samą płodność, ale i późniejsze konsekwencje. Dzieci, których matki używały alkoholu podczas ciąży, mogą cierpieć na alkoholowy zespół płodowy (FAS). Jest to zespół zaburzeń fizycznych i umysłowych, na które składają się m.in. specyficzne anomalie w budowie twarzy dziecka, spowolniony rozwój fizyczny i umysłowy dziecka. FAS jest nieuleczalny i rzutuje na całe przyszłe życie dziecka.

Należy pamiętać, że każda substancja psychoaktywna zażyta przez matkę trafia też do organizmu płodu. Dziecko jest więc „uzależnione mimo woli”. U dzieci matek uzależnionych mogą więc występować bezpośrednio po porodzie zespoły abstynencyjne. Niejednokrotnie przebiegają one w sposób dramatyczny, często są stanem zagrożenia życia noworodka i wymagające specjalistycznego leczenia.

Odchodząc nieco w stronę „psyche” – uzależnienia często wiążą się też z innymi konsekwencjami psychicznymi. Obniżony nastrój, czy lęk nie wpływają korzystnie na płodność. Jakie są jeszcze koszty, które pojawiają się w związku z uzależnieniami?

Niewątpliwie nie można zapomnieć, że używanie substancji psychoaktywnych zwiększa ryzyko występowania psychoz, depresji, czy też zaburzeń lękowych. Bardzo często wymagają one długotrwałego leczenia farmakologicznego. Przy próbie odstawienia leków często dochodzi zaś do nawrotu objawów, niejednokrotnie gwałtownego i wymagającego hospitalizacji. Leki psychiatryczne często prowadzą do obniżenia libido, anorgazmii u mężczyzn, mogą także prowadzić do przejściowego obniżenia jakości nasienia. Nie wszystkie leki psychiatryczne można też bezpiecznie stosować w okresie ciąży. Idąc tym tropem, nieraz decyzja o macierzyństwie jest przez kobiety odkładana do zakończenia leczenia.

Automatycznie nasuwa się więc pytanie dotyczące terapii właśnie. Czy każde uzależnienie leczy się w takim sam sposób? Czy raczej jest to opieka lekarska, czy może psychoterapia?

Niejednokrotnie zdarza się, że terapię uzależnienia od środków psychoaktywnych poprzedza detoksykacja, np. w warunkach szpitalnych. Później leczenie farmakologiczne zwykle jest tylko leczeniem wspomagającym terapię, bądź uzupełniającym w przypadku współwystępowania zaburzeń psychicznych (jak zaburzenia depresyjne, lękowe, psychozy, zaburzenia snu). Podstawą leczenia każdego uzależnienia jest jednak długotrwała psychoterapia – to właśnie głównie na jej bazie pacjenci mogą budować swoje zdrowie. Swoje i być może swoich przyszłych dzieci.

*definicja za ICD-10

**definicja za DSM

 

dr Sandra Błędek-Andrzejak – lekarz w trakcie specjalizacji z psychiatrii. Na co dzień pracuje w Oddziale Psychiatrycznym Szpitala Bielańskiego w Warszawie, a także w Poradni Leczenia Uzależnień.

Zobacz też:

Palenie w ciąży a reakcje stresowe noworodków

Jak palenie w ciąży wpływa na jakość nasienia u syna?

Alkohol w diecie przyszłych ojców wpływa na płód

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studiuje psychologię kliniczną na Uniwersytecie SWPS oraz Gender Studies na UW.

Endometrium przed transferem – ekspert odpowiada

257.jpg

Za grube za cienkie endometrium przed wykonaniem transferu – zobacz, co radzi lekarz.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Bardzo często w komentarzach naszych czytelniczek pod tekstami związanymi z transferem pojawiają się zapytania o endometrium.

„Jestem przed transferem, który się opóźnia z powodu za dużego endometrium i lekarz nie wyjaśnił mi, co to oznacza i dlatego tak się dzieje. Czy można coś więcej na ten temat się dowiedzieć  o rozrastającym się endometrium w czasie cyklu i jego wpływie na transfer zarodka?

Endometrium przed transferem zarodka?

Zapytaliśmy eksperta z kliniki InviMed co oznacza za grube endometrium i jakie niesie to za sobą następstwa.

– Do rozrostu endometrium zwykle dochodzi, gdy zachwiana jest równowaga pomiędzy stężeniem estradiolu i progesteronu – wyjaśnia dr n. med. Beata Makowska, specjalista ginekolog – położnik.

Czytaj też: Dieta przed i po transferze
W klinice InviMed w większości przypadków pacjentki do transferu podchodzą na cyklu stymulowanym hormonami.

– Jeżeli endometrium ma nieprawidłową grubość, zmiana dawki leków zazwyczaj eliminuje problem – dr n. med. Beata Makowska, specjalista ginekolog – położnik z kliniki InviMed w Gdyni. – Jeżeli problem z grubością endometrium jest w cyklu naturalnym, wskazane byłoby wykonanie badania stężenia hormonów, progesteronu i estradiolu, a nawet rozważenie wykonania histeroskopii z pobraniem wycinków endometrium.

Co to jest endometrium?

Endometrium to śluzówka macicy. Zmienia się ono w trakcie cyklu miesiączkowego, co spowodowane jest hormonami kobiecymi. Ma dwie warstwy: podstawną i czynnościową. Do miesiączki dochodzi, gdy warstwa czynnościowa się złuszcza. Po menstruacji z warstwy podstawnej odbudowuje się następna warstwa czynnościowa.
Endometrium odbudowuje się od końca krwawienia do owulacji, jest to faza folikularna. Ma czas, żeby zwiększyć swoją grubość kilkakrotnie i przygotować się na ewentualne przyjęcie zarodka. Jeśli do zapłodnienia nie dochodzi, warstwa złuszcza się ponownie.

Endometrium i ciąża

Po zapłodnieniu endometrium już się nie złuszcza, lecz zaczyna się rozwijać pod wpływem progesteronu. Dzięki temu endometrium pełne substancji odżywczych może odżywiać zarodek przed jego całkowitym zagnieżdżeniem.

Normy endometrium

U dziewczynek, które nie wkroczyły jeszcze w okres dojrzewania, endometrium liczy od 0,3 do 0,5 mm grubości. Endometrium płodnych kobiet w I fazie cyklu to 8 mm, a II fazie nieco więcej. Grubość endometrium kobiet po menopauzie powinna wynosić nie więcej niż 5 mm.

Konsultacja: dr n. med. Beata Makowska, specjalista ginekolog – położnik z kliniki InviMed w Gdyni

POLECAMY:

Współżycie przed transferem

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Status materialny może mieć wpływ na płeć dziecka

status materialny a płeć dziecka
Urodzenia chłopca jest dla kobiety bardziej obciążające niż urodzenie dziewczynki - twierdzi dr Allison Behie / fot. Fotolia

U kobiet, które mają poczucie stabilizacji finansowej i uważają się za osoby zamożne, może występować większe prawdopodobieństwo urodzenia syna  – twierdzą australijscy naukowcy. Według badaczy jest to decydujący czynnik wpływający na ujemny wskaźnik urodzeń chłopców w tym kraju.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Na przestrzeni 12 lat naukowcy z Australian National University (ANU) przeanalizowali wskaźnik urodzeń w Australii. Okazało się, że w większości stanów na 100 dziewczynek rodziło się 105 chłopców, natomiast w Australijskim Terytorium Stołecznym (enklawa na terenie Nowej Południowej Walii), który jest najstarszym i najbardziej zaludnionym stanem Australii, rodziło się już 110 chłopców.

Status materialny a płeć dziecka

Jedna z autorek badań dr Alison Behie twierdzi, że ten wynik potwierdza teorie Triversa-Willarda według której warunki w których przebywa matka, mogą determinować płeć dziecka.

Według naukowczyni, kobiety, które postrzegają siebie jako osoby zamożne, częściej rodziły synów, co łączy się z ponadprzeciętnym statusem społeczno-ekonomicznym mieszkańców ACT.

Chłopiec czy dziewczynka?

– Przeanalizowaliśmy różne czynniki: poziom edukacji, dochody, jednak to, co było decydującym czynnikiem, było poczucie dostatku u kobiet – ujawniła dr Behie. Jak tłumaczy, urodzenie chłopca jest dla kobiety dużo większym wyzwaniem niż urodzenie dziewczynki.

– Jeżeli jesteś w dobrej kondycji i masz pod dostatek zasobów i twój organizm jest silny, masz większe predyspozycje do urodzenia syna – dodaje.

Jednak przyszłe mamy, które pragną mieć syna, nie powinny z uporem analizować stanu swojego konta. Jak zaznacza dr Behie, teza ta może być jedynie jednym z wielu czynników wpływających płeć dziecka.

Zobacz także:

Chłopiec czy dziewczynka? Metoda Selnas i planowanie płci dziecka

18 razy straciła ciążę, dziś jest szczęśliwą mamą

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: ABC

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.