Przejdź do treści

Monitoring ośrodków in vitro – dobra infrastruktura, gorsza dokumentacja

Na jesieni poznamy raport z monitoringu klinik in vitro. O pierwszych doświadczeniach rozmawialiśmy z
Anną Krawczak, Prezes Stowarzyszenia Na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspierania Adopcji „Nasz Bocian”.

Na jesieni Stowarzyszenie Nasz Bocian planuje wydanie końcowego raportu z monitoringu pacjenckiego klinik in vitro. Jakie są dotychczasowe największe pozytywne i negatywne wrażenia?

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Anna Krawczak, Prezes Stowarzyszenia Na Rzecz Leczenia Niepłodności i Wspeirania Adpocji „Nasz Bocian”: W ramach monitoringu potwierdziliśmy, że infrastruktura większości ośrodków jest zadawalająca, a pacjenci deklarują satysfakcję z otrzymanego leczenia. Wielu pacjentów  chwaliło sobie kontakt lekarza z pacjentem, co obserwowaliśmy szczególnie w mniejszych ośrodkach. Obszarem, do którego można mieć zastrzeżenia,  są dokumentMony przekazywane przez ośrodki. Poddaliśmy analizie ponad 270 umów, zgód i oświadczeń dostarczonych przez 35 ośrodków. Zaobserwowaliśmy dużą różnorodność w tej kwestii. Nie ma standardowych wzorów umów, które obowiązywałby we wszystkich placówkach. Część ośrodków ma bardzo dobrze przygotowaną dokumentację, a inne gorzej.

Czy te z klinik, które z początku odmówiły udziału w monitoringu, zmieniły zdanie w czasie trwania projektu?

Nie. Jeden ośrodek zaraz po zamknięciu zgłoszeń, zmienił zdanie i dosłał niezbędne dokumenty. Natomiast dwa ośrodki, które się wstępnie zdecydowały na udział w projekcie nie zostały zmonitorowane.  Pierwszy przypadek dyktowany był siłami wyższymi, dotyczył kliniki w Policach, która została zamknięta decyzją Ministra Zdrowia. Drugi to lubelski ośrodek, który zrezygnował bez podania przyczyn.

Wśród osób przeprowadzających monitoring były pacjentki oraz nie-pacjentki. Czym różnią się ich doświadczenia?

Nie mam refleksji, aby te doświadczenia się jakoś istotnie różniły. Każda z monitorek  została poddana takiemu samemu szkoleniu pod względem merytorycznym, prawnym i pacjenckim. W raportach rozpatrujemy tylko kwestie obiektywne dotyczące dokumentacji, infrastruktury, podejścia do pacjenta czy ewentualnych niezgodności prawnych, a nie opinie czy wrażenia monitorek.

Co Pani osobiście uważa za największy sukces monitoringu?

Nie traktuję tego projektu w kategoriach założonego sukcesu lub porażki, nie taki jest jego cel. Celem jest opisać sytuację rzeczywistą i dostarczyć tej wiedzy opinii publicznej. Wiele ośrodków już w trakcie wizyt naszych monitorek oceniało projekt pozytywnie; zauważano, że sama konstrukcja pytań i pokazywanie tego, co jest ważne dla pacjentów, dostarcza istotnych wskazówek, które wcześniej mogły umykać. Jeśli faktycznie nasze monitoringi mogły się w ten sposób przyczynić do wprowadzenia jakichś zmian w ośrodkach to bardzo się z tego cieszę, bo to pozytywne dla pacjentów zjawisko. Spostrzeżenia osób niezależnych dają zupełnie inną perspektywę patrzenia na własną pracę. Kontrole ministerialne dotyczą głównie dokumentacji, a nas interesowało nie tylko zajrzenie w papiery, ale także „duch” konkretnych ośrodków.

Kiedy będzie gotowy finalny raport?

Na jesieni, dokładnej daty jeszcze nie znamy. Każdy raport ma średnio 17 stron. Najpierw poszczególne ośrodki dostaną indywidualny raport z przeprowadzonego monitoringu, a następnie raporty zostaną udostępnione publicznie. Dodatkowo opracowujemy także jeden centralny raport podsumowujący całość przeprowadzonego monitoringu pacjenckiego.
Magda Dubrawska

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Dodatkowe pieniądze na in vitro w Częstochowie

Dodatkowe pieniądze na in vitro w Częstochowie
fot. Pixabay

Dobra wiadomość dla mieszkańców Częstochowy. Radni postanowili przeznaczyć dodatkowe środki na zabiegi zapłodnienia pozaustrojowego. Kto może skorzystać z inicjatywy?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Początkowo na realizację miejskiego programu in vitro przeznaczono 150 tys. zł, co pozwoliło na pomoc 30 parom. Rosnące zainteresowanie programem skłoniło jednak radnych do zwiększenia środków o kolejne 100 tys. zł.

Dodatkowe pieniądze na in vitro w Częstochowie wystarczą teraz na pomoc 50 parom.

Zobacz także: Wózki dla dzieci z in vitro. To już trzecia edycja częstochowskiego programu!

Dodatkowe pieniądze na in vitro w Częstochowie

Program skierowany jest do kobiet w wieku od 20 do 40 lat, w uzasadnionych przypadkach do 42 roku życia. Z inicjatywy mogą skorzystać zarówno małżeństwa, jak i osoby pozostające w związkach partnerskich. Kwota dofinansowania na parę to pięć tys. zł.

Częstochowa była pierwszym miastem w Polsce, które wprowadziło dofinansowanie do zabiegów in vitro. Program ruszył w 2012 roku i miał zakończyć się w roku 2015, jednak zdecydowano o jego kontynuacji.

Ze względu na rosnące zainteresowanie refundacją zabiegów, władze miasta postanowiły zwiększyć pulę środków finansowych na ten cel.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: Radio Katowice

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Lekarz zapładniał pacjentki własnym nasieniem? Jest zbiorowy pozew

lekarz zapładniał pacjentki własnym nasieniem
fot. Fotolia

Już kilkanaście osób złożyło pozew przeciwko lekarzowi Normanowi Barwinowi. Zamiast spermy dawcy doktor miał używać do zabiegów in vitro m.in. własnego nasienia.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Sprawa wyszła na jaw w listopadzie 2017 roku. Niemal 30 lat wcześniej Davina i Daniel Dixon korzystali z usług kanadyjskiej kliniki leczenia niepłodności, w której zabieg wykonywał dr Normam Barwin.

Kobieta zaszła w ciążę i urodziła córkę. Rodziców niepokoił jednak fakt, że ich oczy były niebieskie, a dziecka brązowe. Po wykonaniu badań DNA okazało się, że dorosła już dziś kobieta jest biologiczną córką Barwina.

Zobacz także: Lekarz zapładniał pacjentki własną spermą

Lekarz zapładniał pacjentki własnym nasieniem? Poszkodowanych może być więcej

Wkrótce potem znaleźli się kolejni ludzie, którzy twierdzą, ze są dziećmi kanadyjskiego lekarza. Mowa o 11 osobach-w ich przypadku testy DNA wykluczyły ojcostwo mężczyzn, których do tej pory uważały za ojców.

Najstarsze z tych osób przyszły na świat w latach 70’ XX wieku. Ich rodzice byli pacjentami dwóch klinik w Ottawie.

To jednak nie wszystko. Adwokaci „dzieci dr Barwina” dotarli do 35 ludzi, którzy również mogą być spokrewnieni z lekarzem. Matki tych osób były w przeszłości pacjentkami dr Barwina.

Zobacz także: Lekarz naraził pacjentkę na utratę płodności. Jest decyzja sądu

Zbiorowy pozew przeciwko lekarzowi

Grupa ok. 50 poszkodowanych przygotowała zbiorowy pozew przeciwko lekarzowi. Doktora oskarża się o przeprowadzenia zabiegów in vitro z użyciem nasienia anonimowego dawcy, innego, niż wskazane przez pacjentki.

W niektórych przypadkach podejrzewa się z kolei, że do zabiegów dr Barwin wykorzystywał własne nasienie. Do skandalicznych czynów miało dojść w dwóch klinikach: Broadview Fertility Clinic oraz Ottawa General Hospital.

To nie pierwszy pozew przeciwko kanadyjskiemu lekarzowi. W roku 2013 udowodniono, że Norman Barwin zapłodnił niewłaściwymi plemnikami trzy pacjentki w klinice w Ottawie.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: RMF24, Interia, Onet

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

In vitro w Gdańsku. Są już pierwsze efekty miejskiego programu

in vitro w Gdańsku
fot. Pixabay

W czwartek samorząd Gdańska podsumował pierwsze wyniki miejskiego programu dofinansowania in vitro. Wkrótce, dzięki programowi, na świat przyjdą pierwsze gdańszczanki i gdańszczanie. Jak działa program in vitro w Gdańsku?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Do tej pory już około 50 par skorzystało z programu prokreacyjnego w Gdańsku. Jeszcze tego lata, dzięki miejskiej inicjatywie, na świat mają przyjść pierwsze dzieci.

Zobacz także: Rusza gdański program in vitro. Chętni mogą zgłaszać się po dofinansowanie

Nie tylko in vitro

Miasto  zapowiada teraz realizację kolejnych etapów programu wsparcia prokreacji dla mieszkańców Gdańska. Chodzi o edukację młodzieży i wsparcie psychologiczne dla par starających się o potomstwo.

Jak informuje wiceprezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, około 50 proc. programów przewidzianych na bieżący rok kalendarzowy jest w trakcie realizacji lub zostało zakończonych. Pozostałe cykle są już zaplanowane na kolejne miesiące. Dla chętnych par zostały ostatnie wolne miejsca.

Zobacz także: Gdańsk: program dofinansowania in vitro będzie kontynuowany?

In vitro w Gdańsku – szczegóły programu

W roku 2017 w Gdańsku udało się przeprowadzić 102 zabiegi. Na lata 2018-2020 planowana jest realizacja po 211 zabiegów. Zakwalifikowana para może skorzystać maksymalnie z trzech prób.

Z inicjatywy miasta mogą skorzystać osoby, które płacą podatki w Gdańsku, zarówno pary formalne, jak i nieformalne. O dofinansowanie mogą ubiegać się kobiety w wieku 25-40 lat (warunkowo do 42 lat) i osoby z chorobami nowotworowymi (od 18. Roku życia).

Według ekspertów, w Gdańsku problem niepłodności może dotyczyć nawet 720 par.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: portalsamorzadowy.pl, m.trojmiasto.pl

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Efektywność zapłodnienia pozaustrojowego – od czego zależy?

Watykan o in vitro
Fotolia

Zapłodnienie pozaustrojowe często postrzegane jest jako ostateczność – krok przed którym, z różnych względów, bardzo długo się wzbraniamy. A jeżeli już się na niego zdecydujemy, oczekujemy prostej (mimo swej biologicznej złożoności) procedury, z gwarancją efektu. Z Martą Sikorą–Polaczek, embriologiem w Centrum Medycznym Macierzyństwo w Krakowie, kierownikiem laboratorium IVF  rozmawia Aneta Grinberg-Iwańska. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Zastanawiając się nad efektywnością zapłodnienia pozaustrojowego, warto najpierw zadać sobie pytanie, jaki jest główny cel tej metody, co możemy osiągnąć, stosując in vitro? Ujmując w kilku zdaniach obowiązujące rekomendacje i aktualne standardy – zapłodnienie pozaustrojowe ma: 

  • ominąć bariery, które spotykają na swojej drodze plemniki, czyli obejść problem niedrożnych jajowodów, niskiej koncentracji i ruchliwości plemników czy nieprawidłowej interakcji plemników z komórką jajową. Pomaga parom, które bez tej techniki nie mają szans na biologiczne potomstwo. 
  • „skoncentrować” siły reprodukcyjne w jednym, perfekcyjnie kontrolowanym cyklu – czyli ratować czas reprodukcyjny, zwiększyć szanse rozwoju i implantacji prawidłowego zarodka, gdy wiek lub jakiekolwiek inne przyczyny te szanse ograniczają. Pomaga parom, które mogą inaczej nie zdążyć mieć własnego potomstwa. Stosując zapłodnienie pozaustrojowe, nie modyfikujemy właściwości komórek rozrodczych, nie ingerujemy w genom zarodka czy wreszcie (wbrew przerażającym pseudonaukowym publikacjom) nie tworzymy „nadmiaru” istnień ludzkich, wybierając te najsilniejsze. 

Jakie są w związku z tym najistotniejsze czynniki, które wpływają na efektywność zapłodnienia pozaustrojowego? 

Takim czynnikiem jest potencjał komórek rozrodczych. Oczywiście dzięki osiągnięciom nauki wiemy coraz więcej o tym, jak ten potencjał mierzyć (badając np. poziom rezerwy jajnikowej czy analizując parametry nasienia) oraz jak najefektywniej i najbezpieczniej (stosując odpowiednie protokoły stymulacyjne) go wydobyć. Nie potrafimy jednak ciągle na niego wpłynąć – to prawdziwe wyzwanie dla medycyny! 

Które czynniki wpływające na skuteczność zapłodnienia zależą od pary starającej się o dziecko?

Mimo że nie możemy modyfikować naszego potencjału rozrodczego, to możemy jednak o niego zadbać. Możemy zadbać o komórki rozrodcze tak jak o wszystkie inne komórki naszego organizmu. Publikowane są ciągle (lepiej lub gorzej udokumentowane) doniesienia o niższej efektywności zapłodnienia pozaustrojowego u kobiet z wysokim BMI, u palaczy, u osób przewlekle zestresowanych. 

W jaki sposób praca w laboratorium kliniki leczenia niepłodności i podejmowane tam decyzje od momentu pobrania komórki jajowej i nasienia mają wpływ na skuteczność przeprowadzonego in vitro? 

Praca embriologa rozpoczyna się w momencie przekazania do laboratorium komórek rozrodczych. Nasza rola to efektywne przeprowadzenie połączenia komórek – tutaj liczą się umiejętności i doświadczenie embriologa. Komórkom i rozwijającym się zarodkom trzeba zapewnić optymalne warunki – składniki odżywcze, temperaturę, pH, stężenie tlenu – tu ma znaczenie zarówno praca zespołu, jak i wyposażenie laboratorium, stosowane pożywki hodowlane, jakość powietrza, kontrola warunków laboratoryjnych. 

Czytaj też: Zapłodnienie in vitro i hodowla zarodka – jak to wygląda: wyjaśnia embriolog

Niezwykle ważna dla pary jest decyzja dotycząca liczby zapładnianych komórek jajowych, podejmowana wspólnie z lekarzem. Zgodnie z obowiązującym prawem w Polsce zapładniamy maksymalnie 6 komórek jajowych u kobiet poniżej 35. roku życia, jeśli nie ma innych okoliczności obniżających efektywność (2 nieudane procedury w przeszłości lub choroba współistniejąca). Daje nam to realne statystycznie szanse na uzyskanie 2 prawidłowo rozwiniętych zarodków, a więc jeden/dwa transfery, każdy z około 40%-ową szansą na ciążę. Możemy zmniejszyć liczbę zapładnianych komórek, ale doniesienia literaturowe są nieubłagane – im więcej komórek zapłodnimy, tym większe są szanse na ciążę z tego cyklu stymulacji. Warto jednocześnie pamiętać, że zarodek jest w Polsce prawnie chroniony – nie może zostać zniszczony lub przekazany na cele badawcze. Wszystkie utworzone i prawidłowo rozwijające się zarodki tra ą do rodziców – biologicznych lub adopcyjnych. 

Połączenie komórek rozrodczych podczas procedury in vitro nie wystarcza, by doszło do zapłodnienia. Duża liczba komórek jajowych nie rozwija się i nie staje się zarodkami. Dlaczego tak jest? 

Jedna komórka – jeden zarodek – pojedyncza ciąża to efekt, jaki niewątpliwie chcielibyśmy osiągnąć. Wiemy jednak, że aby zarodek rozwijał się prawidłowo, musi być prawidłowy genetycznie – a więc dostać właściwe „pakiety” genetyczne od komórek rozrodczych i nie wygenerować błędów podczas podziałów. A ogromna liczba zarodków niesie w sobie duże nieprawidłowości. Liczne aneuploidie (nieprawidłowe liczby chromosomów) są letalne – takie zarodki nie mają szansy na dalszy rozwój. Ich obumieranie można uznać za naturalny biologiczny mechanizm. Niezbędna jest też „gotowość” cytoplazmatyczna komórki jajowej – wykazano, że niektóre zarodki zatrzymują się w rozwoju, mimo że są genetycznie prawidłowe. 

Co świadczy o prawidłowym rozwoju zarodka? 

Zgodnie z przyjętymi standardami pracy zarodek rozwija się prawidłowo, jeżeli:
– dzieli się zgodnie z przyjętym czasem – zarodek dwudniowy powinien być 2- lub 4-komórkowy, zarodek 5-dniowy to już kilkadziesiąt komórek,
– ma struktury charakterystyczne dla swojego stadium rozwojowego – blastocysta musi mieć np. węzeł zarodkowy, czyli grupę komórek, z których rozwinie się płód,
– jego komórki nie degenerują. 

Musimy jednak pamiętać, że prawidłowo wyglądający zarodek to nie wszystko. O udanym transferze zarodka decydują kompetencja (morfologiczna i genetyczna) zarodka i gotowość macicy do jego przyjęcia. Tutaj dotykamy odrębnej, wychodzącej poza laboratorium, a bardzo złożonej kwestii receptywności endometrium macicy. 

Jak wygląda skuteczność zapłodnienia pozaustrojowego w statystykach? Jak jest mierzona i liczona efektywność in vitro? 

Każdy ośrodek powinien mierzyć swoją efektywność w wielu punktach – istnieją wskaźniki obliczone na dużych populacjach i pozwalające określić, czy wszystko, zarówno na poziomie laboratorium, jak i lekarskim, działa prawidłowo (np. współczynnik zapłodnienia, rozwoju zarodkowego, efekty poszczególnych lekarzy i embriologów). 

To, co ośrodki podają do informacji pacjentów, to jedynie ułamek tej wiedzy, jednocześnie najbardziej istotny – informacja o uzyskanych ciążach. Przeglądając statystyki, warto zwrócić uwagę, jaka grupa wyjściowa była analizowana: czy podawane są ciąże w przeliczeniu na wykonany transfer, na rozpoczętą stymulację, czy kumulatywne – na jeden cykl stymulacji ze wszystkimi wykonanymi transferami lub wręcz na kilka cykli. Warto dopytać o to, jakich grup wiekowych dotyczą dane. I wreszcie porozmawiać z lekarzem lub embriologiem o procedurach stosowanych w danym ośrodku. Na przykład – jeśli ośrodek wykonuje tylko transfery blastocyst, jego wskaźniki „na transfer” mogą być bardzo wysokie, ale „umkną” z nich wszystkie cykle, w których trzeba było przerwać leczenie, nie udało się uzyskać komórek lub zarodki przestały się rozwijać na wcześniejszym etapie. 

Niezależnie od tego, które statystyki zdecydujemy się jako ośrodek opublikować – stosując świadomie metodę zapłodnienia pozaustrojowego, umożliwiamy posiadanie biologicznego potomstwa ogromnej grupie tych, dla których inne metody leczenia nie mają szans powodzenia lub grożą bezpowrotną utratą czasu reprodukcyjnego. Z zaprezentowanych na konferencji Polskiego Towarzystwa Medycyny Rozrodu i Embriologii statystyk Ministerstwa Zdrowia dotyczących refundowanych cykli leczenia metodą zapłodnienia pozaustrojowego w latach 2013–2016 w Polsce wynika, że udało się pomóc 80% par uczestniczących w programie. 

POLECAMY: Pobranie męskich i żeńskich komórek rozrodczych przed in vitro? Na czym polega – wyjaśnia embriolog

Gość wywiadu: Dr Marta Sikora-Polaczek – senior clinical embryologist ESHRE, embriolog kliniczny PTMRiE, w trakcie specjalizacji z laboratoryjnej genetyki medycznej. Studia skończyła na Wydziale Biologii Uniwersytetu Warszawskiego, w Zakładzie Embriologii, rozprawę doktorską przygotowywała w Zakładzie Genetyki UJ Krakowie, we współpracy z Instytutem Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego w Warszawie. Od 2005 roku embriolog w Centrum Medycznym Macierzyństwo w Krakowie, od 2014 kierownik laboratorium IVF. 

 

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.