Przejdź do treści

Męska perspektywa niepłodności: „Bezradność i wykastrowanie to dwa podstawowe uczucia, których doświadczałem”

Niepłodność to temat, który dotyka pary – zarówno kobiety, jak i mężczyzny. Często zdarza się jednak, że to perspektywa kobiet wysuwana jest na pierwszy plan. Oto, jak wygląda doświadczenie niepłodności z męskiego punktu widzenia.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Trudności dla dwojga

Z jednej strony, nie można się dziwić, że temat problemów z zajściem w ciążę rozpatrywany jest przeważnie przez pryzmat kobiecości. Rodzicielstwo, dom, dzieci – to społecznie wciąż sfery dotyczące głównie pań. Co więcej, to one uważane są za te bardziej emocjonalne, a duża część zabiegów, które mają miejsce w procesie walki z niepłodnością, dotyczy właśnie ich i ich ciała. Z drugiej, jeżeli sprawa dotyczy związku, to pod uwagę należy brać przeżycia obu stron. Są równie ważne i obiema perspektywami trzeba się należycie zaopiekować, bowiem jak pisaliśmy w naszym portalu, niepłodność może być dla związku zarówno katem, jak i wybawcą.

Podobnie widzi to William McKenna, który opisał swoje doświadczenia w „Verily”. Oto zdania, które warto wziąć sobie do serca:

Od dnia ślubu staraliśmy się z żoną o dzieci, ale w realia niepłodności wtapialiśmy się powoli i z wielką ilością bolesnych przeżyć. Mógłbym was okłamać i powiedzieć, że całkowicie pogodziłem się z naszą rzeczywistością, ale jak wiele rzeczy w życiu, emocjonalnie trudne doświadczenia, takie jak niepłodność, nigdy w pełni nie  giną z naszej psychiki.

Męskie sprawy

Kuszące jest napisanie o niepłodności, jako ciężarze kobiet, zwłaszcza jeśli jest wynikiem czynnika żeńskiego. Prawda jest taka, że niezależnie od tego czy wywołana jest czynnikiem męskim, czy żeńskim,  niepłodność może często powodować głębokie emocjonalne cierpienie wśród mężczyzn.

Bezradność i wykastrowanie to dwa podstawowe uczucia, których doświadczałem, jako mężczyzna zmagający się z niepłodnością. Badania i moje doświadczenie pracy z parami, jako terapeuta, mówi mi, że nie jestem osamotniony w tego typu przeżyciach.

Pogodzenie się ze słabościami

Jednym z najtrudniejszych doświadczeń, dla nas obojga, było oferowanie nam przez ludzi rad. „Następnym razem się uda”, zachęcali. „Może taka jest wola Boga”, mówili. „Jeśli przestaniecie się starać, zdarzy się”, radzili. (…) Wszystkie te zachęcenia sprawiały, że czułem, iż nikt z nich tego nie rozumie. W pragnieniu bycia pomocnym naruszali zasadę numer jeden pomagania przyjacielowi w kryzysie:  nigdy nie oddalaj bólu, po prostu bądź w nim razem z bliskim.

Standardowo czułem bezradność, ponieważ nie mogłem zmniejszyć bólu żony. Wryte w męskie umysły jest to, że mamy chronić bliskie nam osoby.

Mężczyźni uczeni są, że słabość jest swego rodzaju kastracją, a czy może być coś słabszego niż bycie niezdolnym do posiadanie dzieci? Nie możesz nawet spełnić najbardziej podstawowych ludzkich zadań: reprodukcji. Ale czy naprawdę jest to definicja męskości? W moim przekonaniu, męskość realizuje się w poświęceniu dla innych oraz w odważnym znoszeniu swojej słabości i słabości innych.

Są to tylko cytaty z poruszającej wypowiedzi Williama McKenna. Jest to ważny głos, który być może wielu ludziom otworzy oczy i serca na przeżycia mężczyzn. Stereotypowe podchodzenie do świata rzadko dobrze się kończy, a już do świata emocji prawie nigdy. Warto postawić więc na empatię i zrozumienie – niepłodność idzie w parze.

Źródło: „Verilymag.com”

Katarzyna Miłkowska

Dziennikarka, absolwentka UW. Obecnie studentka V. roku psychologii klinicznej na Uniwersytecie SWPS oraz studentka studiów podyplomowych Gender Studies na UW.

Jakość nasienia kontra wiek

Jakość nasienia kontra wiek
fot. Fotolia

Naukowcy nie mają wątpliwości – jakość nasienia u mężczyzn pogarsza się wraz z wiekiem. To oznacza, że zegar biologiczny tyka nie tylko dla kobiet.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Powszechnie uważa się, że mężczyźni – w przeciwieństwie do kobiet – zachowują zdolność do reprodukcji przez całe życie. Okazuje się jednak, że wraz z upływem lat jakość nasienia maleje, co przekłada się na męską płodność. Co więcej, mężczyźni odwlekający w czasie moment poczęcia potomstwa są bardziej narażeni na przekazanie niektórych chorób genetycznych.

Zobacz także: Grozi nam epidemia niepłodności?

Przyczyna leży po obu stronach

U kobiet to menopauza oznacza kres płodności, jednak mężczyźni są zdolni do ejakulacji – a co za tym idzie, również i zapłodnienia – przez całe życie. Okazuje się jednak, że płodność mężczyzn podlega cyklicznym wahaniom.

Przez długi czas zagadnienie to było niezbadane przez naukowców, co utrudniało podjęcie odpowiednich kroków w celu leczenia zaburzeń. Zakładano, że w większości przypadków problemy z poczęciem leżą po stronie kobiety.

Współczesna medycyna ma inne zdanie na ten temat – uważa się, że w 1/3 źródłem trudności z poczęciem są zaburzenia u kobiet, a w 1/3 u mężczyzn. Pozostałe 30% to sytuacje, w których nie sposób jednoznacznie ustalić przyczyny.

Wpływ na jakość nasienia może mieć praktycznie wszystko – od stresu, przez picie alkoholu, po regularną pracę z laptopem na kolanach. Nie bez znaczenia są także przebyte choroby, bo wirusy i bakterie w naszym organizmie mogą uszkadzać metabolizm, a co za tym idzie – także plemniki.

Kiedy dochodzi do sytuacji, w której para nie może zajść w ciążę, a przyczyna takiego stanu rzeczy nie jest znana, lekarz zazwyczaj jako pierwszego na badania kieruje mężczyznę. Diagnostyka niepłodności u mężczyzn jest bowiem stosunkowo prostsza niż w przypadku kobiet.

Okres największej płodności u mężczyzn przypada na wiek 25 lat. Jednak pod wpływem różnorodnych czynników środowiskowych, takich jak tryb życia, stosowanie używek czy jakość diety, może dojść do spadku liczebności plemników, a więc i pogorszeniu płodności.

Zobacz także: Polacy mają coraz większy problem z płodnością. „Jest populacyjne pogorszenie parametrów nasienia”

Wyścig z czasem

Naukowcy z Reproductive Technology Laboratories w Los Angeles przebadali próbki nasienia 5081 mężczyzn w wieku 16–72 lat, analizując objętość ejakulatu, koncentrację plemników, ich ruchliwość oraz morfologię.

Okazało się, że po 34. roku życia obniżyła się ogólna liczba plemników, a po 40. roku życia – ich koncentracja oraz liczba komórek rozrodczych o prawidłowej morfologii. Po 43. roku życia zmniejszała się ruchliwość plemników, a po 45. roku życia objętość ejakulatu. Badania te potwierdziły tezę, że wraz z wiekiem pogarsza się ogólnie rozumiana jakość nasienia.

Ciekawe badania przeprowadzili lekarze z francuskiego Instytutu Badań Medycznych, którzy wykazali, że jeżeli partner ma więcej niż 35 lat, wzrasta ryzyko poronienia u kobiety. Jest to powiązane z gorszą jakością nasienia, nie ma natomiast związku z wiekiem partnerki.

W badaniu przeanalizowano przypadki 12 tys. par, które leczyły niepłodność w paryskich klinikach. To tylko potwierdza, jak ważna jest jakość nasienia w kontekście zajścia w ciążę i jej prawidłowego utrzymania.

Trzeba mieć także na uwadze, że wraz z wiekiem wzrasta ryzyko przekazania dzieciom wadliwych genów. Uczeni z Berkeley Lab przeanalizowali mutacje genów, stopień zniszczenia chromosomów i nici DNA w próbkach nasienia pobranych od 97 zdrowych mężczyzn między 22. a 80. rokiem życia.

Okazało się, że fragmentacja DNA oraz częstotliwość występowania mutacji genu prowadzącej do achondroplazji (choroby wywołującej karłowatość u dzieci) rośnie wraz z wiekiem. W opisywanym badaniu nie zaobserwowano związku między częstotliwością występowania innych uszkodzeń DNA wraz z wiekiem.

Co ciekawe, starsi mężczyźni nie są bardziej narażeni na ryzyko wystąpienia u dziecka mutacji podobnych do zespołu Downa, które mają związek z niewłaściwą liczbą chromosomów. Po 55. roku życia natomiast rośnie proporcja plemników z chromosomem X do plemników z chromosomem Y, co oznacza, że łatwiej o poczęcie córki.

Ponieważ procesy pogarszania się jakości nasienia zaczynają się stosunkowo wcześnie, nie warto zwlekać z podjęciem odpowiednich działań. Dobrym sposobem na poprawę nasienia jest suplement diety FertilMan Plus, który dzięki odpowiedniemu zestawowi witamin, minerałów i aminokwasów wpływa pozytywnie na plemniki pod każdym względem.

Preparat ten poprawia ruchliwość plemników, zwiększa ich liczbę oraz objętość spermy. Powinni go zażywać mężczyźni, którzy mają problem z jakością nasienia, jeszcze przed rozpoczęciem starań o dziecko.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Wystarczą dwa miesiące, aby zaburzyć męską płodność. Prowadzi do tego konkretny styl życia

stres a jakość nasienia
fot. Unsplash - Shttefan

Izraelscy naukowcy odkryli właśnie, że długotrwały stres może w znacznym stopniu wpływać na jakość nasienia. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Najnowsze badania ekspertów z  Uniwersytetu Ben-Gurion pokazują, że wystarczą dwa miesiące życia w stresie, aby pogorszyć jakość nasienia.

–  Wiadomo, że stres psychiczny ma niekorzystny wpływ na płodność, jednak istnieje niewiele badań na temat wpływu stresu na jakość nasienia – wyjaśnił główny autor badań- dr Eliahu Levitas. – To badanie pokazuje, że długotrwały stres może mieć wpływ na jakość nasienia – dodał.

Zobacz także: Polacy mają coraz większy problem z płodnością. „Jest populacyjne pogorszenie parametrów nasienia”

Stres a jakość plemników

Naukowcy zbadali 10536 próbek nasienia od mężczyzn na przełomie 2009-2017, czyli w okresie tzw. spokoju.

Następnie porównali je z 659 próbkami spermy pobranej dwa miesiące po konflikcie zbrojnym na granicy Izraela i Strefy Gazy.

37 proc. próbek pobranych od panów w stresującym okresie odznaczało się niską ruchliwością plemników. Okazało się również, że plemniki z nasienia pobranego w tym czasie miały o 47 proc. słabszą ruchliwość od plemników pobranych w okresie spokoju.

– Nasze spostrzeżenie było takie, że nawet mężczyźni, którzy jedynie słyszeli ostrzeżenie o ataku rakietowym, doświadczali przez dłuższy czas całodobowego stresu – powiedział dr Eliahu Levitas.

– Zaskoczyło nas, że istnieje związek pomiędzy poczuciem bezpieczeństwa a liczbą plemników – dodał ekspert. Chociaż w badaniu tym brano pod uwagę mężczyzn żyjących w obszarze konfliktu zbrojnego, naukowcy są zdania, że ich wyniki można odnieść do każdego rodzaju stresu psychicznego.

Warto przy tym zaznaczyć, że słaba ruchliwość plemników obniża ich zdolność dotarcia do komórki jajowej, zmniejszając tym samym szansę na zapłodnienie.

Zobacz także: Grozi nam epidemia niepłodności?

Czy ludzkości grozi wyginięcie?

Już jakiś czas temu izraelscy naukowcy alarmowali, że w ciągu ostatnich 40 lat liczba pełnowartościowych plemników u mężczyzn żyjących na Zachodzie zmniejszyła się o więcej niż  połowę. Co więcej, trend spadkowy utrzymuje się na poziomie 1,4 proc. rocznie.

W testach wzięło udział 43 tys. mężczyzn z Australii, Nowej Zelandii, Ameryki Północnej i Europy. Po przyjrzeniu się próbkom nasienia naukowcy stwierdzili, że w roku 1973 liczba plemników wynosiła 99 mln na ml ejakulatu. W roku 2011 zmniejszyła się ona do 47 mln, co oznacza spadek o 52,4 proc.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: Mirror

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Naukowcy znaleźli nową przyczynę niepłodności i poronień. Odkrycie pomoże w diagnozie i leczeniu par

plemniki a poronienie
fot. Fotolia

Hiszpańscy naukowcy odkryli właśnie strukturę w plemniku, która może być odpowiedzialna za niepłodność, poronienia i wady wrodzone płodu.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Strukturą, o której mowa, jest centriola. Anomalia odkryta w tej strukturze może przyczynić się do niepłodności, poronień i wad wrodzonych – twierdzą badacze.

Zobacz także: Nieprawidłowa ruchliwość plemników: co musisz o niej wiedzieć?

Plemniki a poronienie

Najświeższe badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Toledo pokazują, że w procesie zapłodnienia ojciec przekazuje dziecku dwie, a nie jak do tej pory sądzono jedną centriolę.

To badanie jest znaczące, ponieważ anomalie w budowie i funkcji nietypowej centrioli mogą być źródłem niepłodności nieznanego pochodzenia u par, które wyczerpały już wszystkie metody leczenia – powiedział dr Tomer Avidor-Reiss z wydziału Nauk Biologicznych na Uniwersytecie Toledo.

– Może również odgrywać rolę we wczesnych poronieniach i pojawieniu się defektów rozwoju zarodka – dodał.

Zobacz także: Wystarczą dwa miesiące, aby zaburzyć męską płodność. Prowadzi do tego konkretny styl życia

Mała rzecz o dużym znaczeniu

Centriola to organellum komórkowe kształtem przypominające rurę. Ta obecna w komórce struktura potrzebna jest do podziału cytoplazmy.

Centriola to istotna struktura komórkowa produkowana wyłącznie przez ojca. Stanowi ona źródło wszystkich centrioli w komórkach, które tworzą ciało człowieka.

Aby przeżyć, zygota potrzebuje dwóch centrioli. Wcześniej uważano, że poprzez spermę do jajeczka przenoszona jest tylko jedna centriola, która następnie ulega duplikacji. Dlaczego do tej pory naukowcy mieli błędne wyobrażenie?

– Zostało to przeoczone, ponieważ jest ona [centriola – red.] zupełnie inna od poznanej już centrioli pod względem struktury i składu białkowego – wyjaśnił Avidor-Reiss.

Póki co nie wiadomo jeszcze, w jaki sposób dodatkowa centriola wpływa na problemy z płodnością. To odkrycie może jednak otworzyć drogę do nowych ścieżek diagnostyki i strategii w leczeniu niepłodności męskiej.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: http://utnews.utoledo.edu

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.

Normy nasienia według WHO, czyli męska płodność pod lupą

Para: mężczyzna i kobieta nad rzeką /Ilustracja do tekstu: Normy nasienia według WHO
Fot,: Milan Popovic /Unsplash.com

Niepłodność dotyczy dziś już niemal co piątej pary i często wiąże się ze współwystępowaniem problemu u obojga partnerów. W ostatnich dekadach lekarze stawiają jednak coraz więcej diagnoz niepłodności męskiej, która wynika z niskiej jakości nasienia. Globalne pogorszenie jego parametrów nie pozostaje bez wpływu na normy nasienia według WHO (Światowej Organizacji Zdrowia). Jakie wartości uznaje się obecnie za prawidłowe?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Normy nasienia według WHO: niższe niż 30 lat temu

Jeszcze w 1980 roku za prawidłową wartość w badaniu nasienia uznawano 60 mln plemników w 1 ml ejakulatu. Od tego czasu wartości referencyjne znacznie się obniżyły – i to we wszystkich zakresach analizowanych podczas seminogramu.

Obecnie, zgodnie z bieżącymi normami nasienia według WHO (z 2010 roku), przyjmuje się, że prawidłowe parametry to:

  • objętość nasienia: minimum 1,5 ml,
  • pH nasienia: minimum 7,2,
  • czas upłynnienia: poniżej 60 minut,
  • aglutynaty i agregaty plemników: brak.

W odniesieniu do liczby plemników stosuje się poniższe normy nasienia według WHO:

  • koncentracja i gęstość: 15 mln plemników na 1 ml ejakulatu,
  • całkowita liczba plemników w ejakulacie: minimum 39 mln.

Normy nasienia według WHO z 2010 roku określają także parametry seminogramu dotyczące ruchliwości, morfologii i żywotności plemników. Zgodnie z nimi, przyjmuje się, że o prawidłowym wyniku można mówić wtedy, gdy:

  • ruchliwość ogólna (ruch postępowy oraz ruch w miejscu) wykazuje 40% plemników,
  • ruch postępowy: minimum 32%,
  • żywotność plemników wynosi minimum 58%,
  • morfologia plemników wskazuje, że minimum 4% plemników ma prawidłową budowę,
  • liczba leukocytów (peroksydazo-dodatnich) wynosi mniej niż 1 mln/ml.

Warto jednak mieć świadomość, że normy nasienia według WHO nie są wiążące medycznie. Wyznaczają jedynie wartości referencyjne, które wskazują, że mężczyźni z wynikami mieszczącymi się w powyższym zakresie, statystycznie mają szanse na poczęcie dziecka.

CZYTAJ TEŻ: Mężczyzno, czy wiesz jaką metodą możesz obecnie zbadać nasienie?

Normy nasienia według WHO: terminy określające stan nasienia

Światowa Organizacja Zdrowia zaproponowała też osiem definicji określających stan nasienia:

  • normospermia: prawidłowe parametry nasienia,
  • oligozoospermia: liczba plemników w ejakulacie poniżej 15 mln/ml
  • asthenozoospermia: nieprawidłowa ruchliwość plemników – poniżej 40% wszystkich ruchliwych plemników,
  • teratozoospermia: nieprawidłowa budowa plemników – poniżej 4% prawidłowych form,
  • oligoasthenoteratozoospermia: połączenie trzech zaburzeń: oligozoospermii, asthenozoospermii i teratozoospermii
  • kryptozoospermia: brak plemników w ejakulacie stwierdzony po odwirowaniu nasienia,
  • azoospermia: brak plemników w nasieniu stwierdzony po odwirowaniu,
  • aspermia: brak ejakulatu.

PRZECZYTAJ TAKŻE: Polacy mają coraz większy problem z płodnością. „Jest populacyjne pogorszenie parametrów nasienia”

Obniżenie norm nasienia według WHO: z czego wynika?

Obniżone normy WHO (w stosunku do 1980 roku) świadczą o stopniowym i istotnym spadku męskiej płodności w ostatnich kilkudziesięciu latach. Według ekspertów wpływ na to ma bardzo wiele czynników – także zewnętrznych.

Jak podkreśla dr n. med. Marta Libura, tkanka jądra produkuje każdego dnia ok. 100 mln komórek plemników. Jednocześnie w znacznie wyższym stopniu niż inne tkanki organizmu narażona jest na działanie niekorzystnych czynników środowiskowych. A tych każdego roku pojawia się coraz więcej.

Płodności współczesnego mężczyzny zagrażają dziś m.in.:

  • zanieczyszczenia środowiska (w tym ekspozycja na ksenoestrogeny),
  • promieniowanie elektromagnetyczne,
  • niewłaściwy styl życia (stosowanie używek, niedobory snu, siedzący tryb życia, brak ruchu lub forsowna aktywność fizyczna),
  • niezbilansowana dieta,
  • otyłość lub niedożywienie,
  • przewlekły stres.

Badacze zaznaczają, że czynniki zewnętrzne odpowiedzialne są za aż 10% przypadków męskiej niepłodności.

Istotne dla możliwości reprodukcyjnych mężczyzny są także warunki, na które eksponowany był on w dzieciństwie (np. narażenie jąder na wysokie temperatury), a nawet w życiu płodowym (ekspozycja na ksenobiotyki). Nie mniejsze znaczenie mają przewlekłe zapalenia w obrębie narządów płciowych oraz zmiany pozapalne. Ale środowiskowych przyczyn męskiej niepłodności jest znacznie więcej – niektóre z nich nie są jeszcze poznane.

– Nieznany jest wpływ długotrwałej antykoncepcji hormonalnej matki na zdrowie reprodukcyjne przyszłych dzieci płci męskiej – zauważa dr n. med. Michał Szymański, androlog z kliniki FertiMedica.

CZYTAJ TEŻ: Nieprawidłowa ruchliwość plemników: co musisz o niej wiedzieć?

Z wiekiem maleją szansę na dziecko – także u mężczyzn

Eksperci podkreślają, że na obniżenie płodności męskiej wpływa także przekładanie rodzicielstwa w czasie. Wbrew powszechnej opinii, możliwości reprodukcyjne spadają wraz z wiekiem nie tylko u kobiet. Problem ten występuje także u mężczyzn, jednak – według szacunków – o 15 lat później.

– Niewątpliwie tendencja do coraz późniejszego zawierania związków z intencją posiadania potomstwa wpływa niekorzystnie na dzietność – potwierdza dr Michał Szymański.

POLECAMY RÓWNIEŻ: Mała liczba plemników to nie jedyny problem. Zobacz, na co jeszcze narażeni są niepłodni mężczyźni

Źródło: materiały eksperckie VII Sympozjum Naukowego„Zdrowie prokreacyjne mężczyzny. Profilaktyka oraz diagnostyka niepłodności męskiej”, M. Szymański, „Oncofertility – spojrzenie urologa”, „Podstawowe badanie nasienia wg standardów Światowej Organizacji Zdrowia z roku 2010. Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Andrologicznego i Krajowej Izby Diagnostów Laboratoryjnych”, novum.com.pl

 

Natalia Łyczko

Absolwentka filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Redaktorka i korektorka – z zawodu i pasji. Miłośniczka kawy, kotów i podróży.