Przejdź do treści

Z insulinoopornością naprawdę można wygrać

insulinooporność

Do poradni leczenia niepłodności trafia coraz więcej osób z insulinoopornością, o której jeszcze do niedawna niewielu słyszało. Jak się przed nią bronić i co sami dla siebie możemy zrobić opowiada Dominika Musiałowska, autorka bloga www.insulinoopornosc.com 

Czym jest insulinoporność?

Dominika Musiałowska: Insulinooporność to stan polegający na zmniejszeniu wrażliwości tkanek na działanie insuliny, pomimo jej prawidłowego lub podwyższonego stężenia w surowicy krwi. Insulina to hormon odpowiedzialny za stabilizacje poziomów glukozy. Gdy poziom glukozy jest niestabilny, insulina ma za zadanie kontrolować jej prawidłowy poziom. Gdy zjemy posiłek trzustka wydziela insulinę, jednak przy niektórych grupach pokarmów lub przy pewnych zaburzeniach wydziela jej nadmierne ilości. Insulina krąży po organizmie a tkanki próbują ją wykorzystać, jednak z czasem przestają na nią reagować i niestety nie mogą już jej w odpowiedni sposób spożytkować. Wtedy mówimy o insulinooporności.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Jak możemy zapobiec insulinooporności?


Przede wszystkim zdrowym stylem życia, który składa się:

  • ze zdrowej, zbilansowanej diety opartej na naturalnych produktach spożywczych (dużo warzyw, ryb, owoców, produktów pełnoziarnistych, zdrowych tłuszczy, jajek, roślin strączkowych, nasion, pestek, wody niegazowanej itp.),
  • codziennej aktywności fizycznej (ok 30-60 min aktywności o optymalnym natężeniu. Należy pilnować, żeby nie był to wysiłek zbyt intensywny, ponieważ w ten sposób możemy tylko nasilić insulinooporność i tym bardziej uniemożliwić spadek masy ciała, jeśli zależy nam na walce z kilogramami),
  • odpowiedniej dawki snu (ok 8 godzin ciągłego snu na dobę – co przy dziecku graniczy z cudem, dlatego warto każdą wolną chwilę przeznaczyć na odpoczynek i regeneracje – dla zdrowia),
  • eliminacji stresu (stres zwiększa ryzyko insulinooporności, dlatego bardzo ważne jest dbanie o zdrowie psychiczne),
  • rezygnacja z używek (alkohol, papierosy, narkotyki, niektóre leki – mogą wywołać insulinooporność).

Insulinooporność – jak z nią walczyć? Co możemy zrobić sami dla siebie na co dzień?


Dokładnie to co wspomniałam przed chwilą.

Przede wszystkim zdrowe zasady odżywiania, codzienna aktywność fizyczna, eliminacja stresu, używek, wysypianie się. Po prostu higiena codziennego życia. Zwolnijmy tempo, znajdźmy czas na relaks, znajdźmy czas dla rodziny i przyjaciół. Życie jest tylko jedno, dlatego dbajmy zdrowie swoje i swoich bliskich.

Czego unikać w diecie?

Przede wszystkim sztucznych, przetworzonych produktów nafaszerowanych cukrem i tzw. chemią. Zaliczają się do nich słodycze, słodkie napoje, słodkie jogurty, bułeczki, serki, gotowe produkty obiadowe (w tym mrożonki typu zapiekanki, pizza itd.), gotowe sosy i wiele innych. Najlepiej wybierać te produkty, które mają jak najkrótszy i naturalny skład.

CZYTAJ TAKŻE: Insulinooporność a niepłodność

Na swoim blogu regularnie wspierasz chorych. Radzisz im, wysłuchujesz, polecasz… Razem łatwiej?

Zdecydowanie. Pamiętam swoje początki. Gdy zdiagnozowano mi insulinooporność w polskim internecie nie wiele było na ten temat. Fora internetowe były prawie puste w tym temacie, nie było nic na Facebooku ani na portalach.

Nikt też z mojego otoczenia nie wiedział co to jest insulinooporność. Postanowiłam to zmienić i założyłam bloga, później fanpage i cztery grupy wsparcia na Facebooku, zaczęliśmy spotykać się na żywo, robić razem treningi nordic walking, następnie pojawiły się konferencje dla pacjentów w całej Polsce. Widzę, że to ma sens. Osób ze zdiagnozowaną insulinoopornością przybywa.

Lekarze nie mogą poświęcić pacjentowi tyle czasu na wizycie ile byśmy chcieli. Brakuje nam informacji, wsparcia, a jak jesteśmy w „kupie” to jest nam łatwiej, raźniej. Widzimy, że nie jesteśmy sami z problemem, że takich jak my jest dużo więcej. Widzimy też sens naszych starań, oglądamy sukcesy innych osób – niezależnie czy to poprawa wyników badań czy spadek kilku kilogramów a to nas motywuje do działania. Możemy brać z innych przykład albo dzielić się swoimi doświadczeniami. Często możemy zwyczajnie wyżalić się, że nie wszystko idzie po naszej myśli. Codziennie dostaję dziesiątki maili, wiadomości i komentarzy. Staram się każdemu odpowiedzieć i udzielić wsparcia. Uważam, że warto to robić dalej i mimo, że przy małym dziecku nie jest łatwo, to mam kilka osób, które bardzo mi  pomagają i wspierają w rozwijaniu projektu. Bardzo pomaga i wspiera mnie mój mąż. Myślę, że gdyby nie on, nie miałabym tyle siły, żeby prowadzić tak duży i szybko rozwijający się projekt.

Co dalej?

Za kilka miesięcy projekt Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie ewoluuje, ale na razie nie mogę zdradzić tajemnicy co dokładnie będzie się działo. Mogę jedynie zachęcić do zaglądania na bloga www.insulinoopornosc.com , śledzenia moich działań na Facebooku, korzystania z grup wsparcia, a przy odrobinie cierpliwości mogę obiecać, że niedługo moje działania znacznie się rozszerzą. Zależy mi, żeby udzielać wsparcia pacjentom z insulinoopornością, ponieważ wiem, że coraz więcej osób tego wsparcia potrzebuje.

Im bardziej mój projekt się rozwija, tym bardziej zwraca na siebie uwagę w środowiskach lekarskich, a to pokazuje lekarzom, że temat insulinooporności nie powinien być zamiatany pod dywan. Pokazuję to też na konferencjach diabetologicznych na których mam przyjemność występować oraz poprzez regularny kontakt z lekarzami, dietetykami, pielęgniarkami czy edukatorami zdrowotnymi.

Drodzy Pacjenci, nie poddawajcie się! Bo z insulinoopornością naprawdę można wygrać. Można ją kontrolować, poprawić wyniki badań i żyć normalnie a przy tym zdrowo! Mnóstwo naszych insulinoopornych zaszło w ciąże i urodziło zdrowe dzieci, więc nie słuchajcie gdy ktoś Wam mówi, że nie będziecie mogli ich mieć! Odpowiednia diagnostyka, leczenie i wszystko jest możliwe a dowodem na to jest moja 3-miesięczna córeczka i mnóstwo maluszków u naszych insulinoopornych rodziców.

 

Dominika Musiałowska

dm – Autorka bloga www.insulinoopornosc.com oraz twórca pierwszego i jedynego w Polsce projektu edukacyjnego oraz wspierającego osoby z insulinoopornością – „Insulinooporność – zdrowa dieta i zdrowe życie”. Członek Stowarzyszenia Edukacji Diabetologicznej i przewodnicząca sekcji o insulinooporności w SED, instruktor sportowy o specjalizacji fitness i nordic walking, absolwentka Polskiej Akademii Sportu, z wykształcenia dziennikarka. Zawodowo zajmuje się marketingiem i reklamą prowadząc własną działalność gospodarczą. Jest przede wszystkim pacjentką z insulinoopornością, PCOS, chorobą Hashimoto oraz celiakią. Na podstawie własnego doświadczenia, pokazuje innym jak można radzić sobie z problemami zdrowotnymi i normalnie żyć. Aktywnie uczestniczy w licznych szkoleniach i warsztatach o tematyce zdrowotnej, dietetycznej i psychologicznej. Mama 3-miesięcznej Oliwki.

Magda Dubrawska

dziennikarka Chcemy Być Rodzicami, doktorantka socjologii.

Znaczenie stresu oksydacyjnego w niepłodności męskiej

stres oksydacyjny w niepłodności męskiej
fot. Fotolia

Stres oksydacyjny to wróg płodności. Uważa się, że nawet co 4. mężczyzna może mieć tego typu zaburzenie, które w konsekwencji prowadzi do uszkodzenia budowy plemnika, a co za tym idzie do osłabienia lub całkowitego braku jego zdolności do zapłodnienia komórki jajowej. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Stres oksydacyjny u człowieka to brak równowagi pomiędzy tym, co powstaje w organizmie i jest złe, a tym, co jest w stanie unieszkodliwić i zwalczyć szkodliwe czynniki. W ostatnim czasie coraz większe znaczenie przywiązuje się do wpływu tego zaburzenia na płodność zarówno kobiety, jak i mężczyzny.

Zobacz także: Dlaczego nie mogę być ojcem? Niepłodność idiopatyczna – jak radzi sobie z nią mężczyzna?

Stres oksydacyjny w niepłodności męskiej

U panów problem ten związany jest głównie z ruchliwością plemnika. Badania naukowe wykazały, że zaburzenie budowy struktury plemnika występuje niezależnie od prawidłowych wyników morfologii nasienia. Tak więc prawidłowa ilość oraz  prawidłowa ruchliwość to nie zawsze dowód na prawidłową zdolność rozrodu u mężczyzny i wcale nie musi świadczyć o jego płodności.

Osłabienie płodności wiąże się z nieprawidłową zawartością mikroelementów, witamin w organizmie płci męskiej. Są one odpowiedzialne za prawidłową budowę i skład plemnika, co niejednokrotnie wpływa niejednokrotnie na skuteczność zajścia w ciążę u kobiety.

Dla przykładu nieprawidłowa zawartość selenu, koenzymu Q czy kwasu foliowego może prowadzić do problemu i uszkodzenia w zakresie dojrzewania plemnika. Z kolei tauryna i L – karnityna silnie oddziaływają na ruchliwość  plemnika w zakresie ruchu progresywnego.

Nieskuteczność – co ważne dotyczy zarówno zapłodnienia naturalnego drogą stosunku płciowego, jak również  inseminacji oraz procedur IN VITRO. Nieprawidłowy skład budowy plemnika to także jedna z przyczyn poronienia u kobiet, w tym występującego jako ciąża biochemiczna czy poronienie  niekompletne.

Jakie badania należy wykonać?

W moich ośrodkach, jak również w klinice Eurfertil w Ostrawie każda z par informowana jest o tego typu badaniu i samodzielnie podejmuje decyzję o ich przeprowadzeniu lub odstąpieniu od tej możliwości.

Badania te służą określeniu procentowej zawartości nieprawidłowej struktury chromatyny oraz procenta plemników z niedojrzałą chromatyną. Zakresy wyników przedstawiają obecność potencjału do zapłodnienia plemnika od bardzo dobrego poprzez średni do bardzo niskiego.

Im wyższy potencjał, tym większa szansa na uzyskanie ciąży i prawidłowe jej zakończenie. Bardzo niski potencjał stanowi o utajonej niepłodności pochodzenia męskiego. Zdolność do zapłodnienia ulega zmianom w ciągu życia, dlatego nie można jej traktować jako wartości ostatecznej.

Zapłodnienie komórki jajowej uszkodzonym plemnikiem jest możliwe, jednakże szansa na prawidłowy rozwój zarodka w każdej metodzie zapłodnienie jest obarczona dużym procentem niepowodzenia utrzymania ciąży.

Zobacz także: Zanieczyszczone powietrze obniża jakość nasienia

Po pierwsze zmiana trybu życia

Co w takim razie w przypadku potwierdzenia stresu oksydacyjnego u mężczyzny? Co jesteśmy w stanie zrobić i jakie należy wydać zalecenia ?

Obecnie zdecydowanie proponuje się zmianę trybu, charakteru i jakości życia pacjenta. Powinno się tutaj bezwzględnie zaprzestać palenia papierosów, spożywania alkoholu. Wskazana jest również zmiana diety z wykorzystaniem warzyw i owoców, najlepiej z niskim indeksem glikemicznym. Mężczyzna powinien ograniczyć stres, postarać się wyeliminować nadwagę i otyłość oraz zwiększyć  swą aktywność fizyczną.

Z metod farmakologicznych zalecana jest suplementacja witaminami i mikroelementami niezbędnymi do prawidłowej funkcji i budowy plemnika ściśle dobrana na podstawie uzyskanych wyników badań.

Jak wygląda leczenie?

Istnieje  wiele protokołów leczenia lekami antyoksadycyjnymi różniącymi się miedzy sobą składem  oraz czasem ich podawania u pacjenta. Każdy ośrodek ma własny protokół leczenia stosowany w danym zaburzeniu, a wynikający z przeprowadzonych wcześniej badań u mężczyzny. Opierają się one miedzy innymi na  suplementacji witaminą C , E,  A jak również selenu, cynku, koenzymu Q, czy kwasu foliowego.

W moich ośrodkach badaniom poddaje się 80 proc. mężczyzn, a u 45 proc. z nich wdrażane jest leczenie farmakologiczne. Dane dotyczą tak pacjentów po zapłodnieniu naturalnym, jak również po inseminacji, czy też rozrodzie wspomaganym. W około 50 proc. przypadków wykonywane jest to badanie celem diagnostyki poronienia.

Wprowadzona diagnostyka oraz stosowane leczenie w znaczący sposób poprawia komfort życia mężczyzny oraz poprawia skuteczność pojawienia się prawidłowo rozwijającej się ciąży, uzyskanej każdą możliwą metodą.

Dr n med. Wojciech Kluszczyk
Ośrodek Leczenia Niepłodności i Poronień ALBADT
Eurofertil In Vitro Ostrawa
kluszczyk.pl

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

dr n. med Wojciech Kluszczyk

Specjalista chorób kobiecych i położnictwa. Ginekolog zajmujący się leczeniem niepłodności oraz immunologią rozrodu. Problematyką tą zajmuje się od 1993r. początkowo w Klinice Perinatologii i Rozrodczości oraz Ginekologii w Zabrzu, następnie zaś w Klinice Leczenia Niepłodności w Opolu. Od 2004r. pełni funkcję ordynatora Oddziału Ginekologii i Położnictwa w Wodzisławiu Śląskim. Obecnie pracuje również w Klinice Eurofertil w Ostrawie.

Niepłodność może przyczyniać się do przedwczesnego zgonu

niepłodność a rak
fot. Pixabay

Niepłodność u kobiet może wiązać się z ryzykiem wystąpienia poważnych chorób i przedwczesnego zgonu – alarmują naukowcy. Wyniki badań przeprowadzonych przez amerykańskich badaczy są zatrważające. 

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Naukowcy z University of Pennsylvania przebadali ponad 78 tys. kobiet. Według wyników, niepłodne kobiety były o 10 proc. bardziej narażone na przedwczesną śmierć w stosunku do kobiet, które bez problemu zachodziły w ciążę.

Co więcej, ryzyko rozwoju raka piersi u niepłodnych pacjentek było o 20 proc. wyższe niż u zdrowych kobiet.

Podczas gdy wcześniej już odnotowano związek pomiędzy niepłodnością a ogólnym stanem zdrowia u mężczyzn, dotąd nikt tak dogłębnie nie zbadał podobnych konotacji w przypadku pań – wyjaśnia koordynatorka badań dr Natalie Stenz.

– Chociaż nie jesteśmy jeszcze w stanie wyjaśnić związku pomiędzy niepłodnością a śmiertelnością, możliwe, że ten stan jest wczesnym wskaźnikiem zaburzeń endokrynologicznych lub zapalnych, które z biegiem czasu prowadzą do długoterminowych problemów zdrowotnych, np. do chorób złośliwych lub cukrzycy – tłumaczy dr Stenz.

Zobacz także: Hormony płodności kontra rak piersi – najnowsze badania

Niepłodność a rak

Tylko u 14,5 proc. kobiet biorących udział w badaniu było niepłodnych, dzięki czemu naukowcom łatwiej było porównać ich wyniki z wynikami większej grupy kontrolnej, która nie miała problemów z poczęciem dziecka.

W toku badań okazało się, że niektóre typy nowotworów, takich jak np. rak piersi, były powiązane z damską niepłodnością. Naukowcy nie znaleźli natomiast konotacji pomiędzy niepłodnością a rakiem jajnika czy rakiem endometrium.

Ryzyko przedwczesnego zgonu

Najbardziej niepokojąca teza naukowców mówi o tym, że u niepłodnych kobiet występuje o 70 proc. wyższe, w porównaniu do zdrowych kobiet, ryzyko zgonu z powodu cukrzycy. Warto dodać, że częstotliwość występowania choroby w obydwu grupach przedstawiała się na podobnym poziomie.

Stenz oraz jej zespół opublikowali wyniki swoich badań podczas zorganizowanego w październiku American Society of Reproductive Medicine Congress and Expo w San Antonio.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: www.studyfinds.org

Weronika Tylicka

dziennikarka, związana od początku z magazynem Chcemy Być Rodzicami

4 najgorsze gafy, jakie popełnia kobieta starając się o dziecko

Zobacz, jakie najgorsze wpadki może zaliczyć kobieta podczas długich starań o zajście w ciąże.  Czasami warto spojrzeć na starania o dziecko z dystansem i przymrużeniem oka. Znacie to?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Starania o dziecko nieco mniej serio i z przymrużeniem oka

4 najgorzsze gafy podczas starań o dziecko to...

1. Kiedy zostawiasz mocz w szklance od drinka swojego faceta, po wykonaniu testu na owulację. Wiemy, że jesteś podekscytowana, że test wyszedł pozytywnie, ale przez swoją lekkomyślność narażasz  partnera/męża na nieprzyjemne konsekwencje. A w „tym dniu” kłótnia wam chyba nie jest potrzebna, prawda?

para 1

2. Kiedy oznajmiasz facetowi, gdy właśnie ogląda mecz z drinkiem w ręku, że czas na seks, bo masz właśnie „te dni”. Dni płodne, owszem są ważne w staraniach o dziecko, ale pamiętaj, że współżycie na żądanie i to jeszcze w „takiej chwili”, nie przyniesie upragnionego rezultatu.

PARA2

3. Kiedy rozmawiasz podczas seksu o tym, co jadłaś na lunch, zdajesz relacje z dnia i kiedy czytasz wiadomości i pocztę w komórce. Chyba nie musimy tłumaczyć, dlaczego nie sprzyja to odpowiedniej atmosferze.

PARA3

4. Kiedy zaraz po zakończonym współżyciu kładziesz nogi w górze, by nasienie miało większe szanse na to, by znaleźć się tam gdzie powinno. A może lepiej przytulić się do siebie?

PARA4

Ranking najgorszych scen pary staraczy został wyjęty z filmu opublikowanego na stronach serwisu Huffingtonpost.

Źródło: Huffingtonpost

POLECAMY:

Staraczki nie oglądajcie tego filmu

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Europejski Tydzień Świadomości Niepłodności

Europejski Tydzień Świadomości Niepłodności
Europejski Tydzień Świadomości Niepłodności trwa od 6-12 listpada 2017 r. / fot. Pixabay

W dniach 6-12 listopada 2017 roku obchodzony jest Europejski Tydzień Świadomości Niepłodności. Inicjatywa Fertility Europe ma na celu zwrócenie uwagi na postępujący problem niepłodności. Szacuje się, że dotyczy on już 25 milionów obywateli Unii Europejskiej.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

W tym roku przypada 40 rocznica pierwszego udanego zabiegu in vitro. Zabieg odbył się 10 listopada 1977 roku, a w następnym roku przyszła na świat Lousie Brown – pierwsze dziecko urodzone w wyniku zapłodnienia pozaustrojowego.

Od tego momentu ponad 6,5 mln ludzi urodziło się dzięki metodzie in vitro – podaje portal Fertility Europe.

Zobacz także: Grozi nam epidemia niepłodności?

Czym jest niepłodność?

Już jedna na pięć par w Polsce nie może począć dziecka bez pomocy medycyny. Ze względu na rosnącą skalę zjawiska niepłodność została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za chorobę społeczną.

Niepłodność to stan, w którym pomimo regularnego współżycia (od sześciu miesięcy do roku) bez zastosowania środków antykoncepcyjnych, kobiecie nie udaje się zajść w ciążę.

Przyczyna problemu może leżeć zarówno po stronie kobiety, jak i mężczyzny. W przypadku, gdy nie można określić przyczyny niepłodności, mówimy o niepłodności idiopatycznej.

Objawy niepłodności

U kobiet problemy z cyklami menstruacyjnymi i owulacją mogą być symptomami wskazującymi na niepłodność. Wśród nich można wyróżnić: bardzo obfite lub zbyt skąpe miesięczne krwawienia, nieregularne, bolesne miesiączki, lub ich całkowity zanik.

Czasami problemy z kobiecą płodnością związane są z gospodarką hormonalną i w tym przypadku do objawów można zaliczyć: zmiany skórne, w tym trądzik, zmniejszenie popędu seksualnego, owłosienie pojawiające się w okolicach ust, klatki piersiowej i twarzy, wypadanie włosów, przyrost wagi. Inne symptomy, które powinny niepokoić kobiety to ból podczas stosunku płciowego.

Objawy niepłodności u mężczyzn nie są jednoznaczne i czasami nie zauważa się ich aż do momentu, w którym para stara się o dziecko. W zależności od przyczyn, do objawów męskiej niepłodności można zaliczyć: zmiany w owłosieniu, zmniejszenie popędu seksualnego, ból lub obrzęk jąder, problemy z erekcją i wytryskiem.

Zobacz także: Płodność, niepłodność, bezpłodność. O tym musisz wiedzieć

Przyczyny niepłodności

Do najczęstszych przyczyn niepłodności u kobiet zalicza się brak owulacji, PCOS, endometriozę, czy niedrożność jajowodów. U mężczyzn wymienić można czynniki związane z uszkodzeniem struktury i funkcjonowania jąder, zaburzające prawidłową produkcję plemników.

Przyczyną męskiej niepłodności mogą też być wszelkie czynniki, które uniemożliwiają zapłodnienie w konsekwencji infekcji gruczołów dodatkowych (np. prostata, infekcje nasieniowodów). Do tego dochodzą również zaburzenia hormonalne, czyli np. zwiększenie ilości androgenów, które występuje przy nowotworach jądra, nieprawidłowe funkcjonowanie tarczycy, czy niedobór prolaktyny.

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Źródło: fertilityeurope.eu, Chcemy Być Rodzicami

Anna Wencławska

Absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego. Dziennikarka, pasjonatka kultur i języków orientalnych.