Przejdź do treści

Dlaczego śnimy?

Sny budziły zainteresowanie ludzi od zawsze. Próbowano je interpretować na poziomie indywidualnym oraz grupowym. Czasami marzenia senne uznawano nawet za prorocze. Często również pełnią ważną funkcję w przestrzeni społecznej; znane są tłumaczenia snów zamieszczone już w Biblii. Niezmienną popularnością cieszą się senniki, z egipskim na czele.
Choć sny bez wątpienia nas fascynują, nie do końca wiadomo, jak je interpretować i w zasadzie, czemu służą. Wydają się tajemnicze, czasami zagrażające, szukamy więc elementów wspólnych, żeby je oswoić. Pomocne są właśnie senniki, nadające snom wymiar uniwersalny. Z drugiej strony mamy poczucie, że marzenia senne są doświadczeniem intymnym, odkrywającym najbardziej osobiste sprawy, dlatego też dzielimy się nimi tylko z najbliższymi osobami.

Sny w kulturze popularnej i psychoterapii
 
Obserwowany w ostatnim czasie wzrost zainteresowania marzeniami sennymi można rozumieć jako sygnał przemian kulturowych, mający na celu zwrócenie uwagę na jednostkę. Różne formy psychoterapii, zwłaszcza analitycznej, od samego początku wykorzystywały sny do zrozumienia przeżyć pacjentów. Freud nazwał sny „królewską drogą do nieświadomości”. Jego rozumienie znaczenia snów było odkrywcze i niezwykle cenne w rozwoju psychoterapii. Uważał, że marzenia senne dają unikalny wgląd wewnątrz życia psychicznego człowieka, w inny sposób niedostępny. Uważał też, że sny można rozumieć na poziomie jawnym, reprezentowanym przez zapamiętaną część snu oraz utajonym, który stanowi rzeczywiste jego rozumienie.

CHaBeR News

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Świadomość jest pewnego rodzaju cenzurą, która nie dopuszcza do przeżywania trudnych lub zagrażających treści. Zwykle są to fantazje o charakterze agresywnym lub seksualnym.

W snach treści te mogą być przemieszczone na inne osoby, na przykład ktoś śni, że obserwuje aktywność seksualna innych lub jest przez nich namawiany do wzięcia udziału w akcie agresji, on sam jednak odmawia. Może więc mieć poczucie, że to inni są agresywni lub mają określone skłonności seksualne. On natomiast jest od nich wolny.

Marzenia senne z jednej więc strony odkrywają jakąś prawdę o nas, a z drugiej pełnią funkcję ochronną. Carl Gustaw Jung poszerzył rozumienie znów o kontekst społeczno-kulturowy. Sam Jung doświadczył  w 1913 roku serii intensywnych snów katastroficznych. Śniła mu się między innymi powódź zalewająca Europę, choć jednocześnie miał świadomość, że Szwajcaria, w której wówczas mieszkał była bezpieczna ze względu na otaczające ją góry. Myślał wówczas, że jego sny są zapowiedzią zbliżającej się psychozy. Tak można by myśleć, gdybyśmy sny rozumieli tylko na poziomie indywidualnym. Jednak wydarzenia z 1914 roku, początek I wojny światowej oraz fala arktycznego lodu, który skuł Europę i czego świadkiem był Jung przekonują, że jego nieświadomość rejestrowała nadchodzące zmiany. To, co miało się wydarzyć mogło być postrzegane przez świadomą część jego psychiki jako zbyt okrutne i nie do zniesienia, przebiło się jednak z koszmarach sennych. To, co czasami nazywamy snami proroczymi, może być w istocie zapowiedzią nadchodzącej rzeczywistości., którą przeczuwamy, ale na którą nie jesteśmy gotowi. Ponieważ psychika nie jest w stanie poradzić sobie z pewnymi treściami, próbuje się opracować. Marzenia senne są formą takiego opracowania.
 
Sen jako regulator
 
W psychoterapii korzystającej ze snów obserwuje się podobne zjawisko. Terapia jako taka pobudza życie wewnętrzne pacjentów, co z kolei przekłada się na zmiany zachodzących w ich życiu. Sny, który się pojawiają w tym okresie mogą być zapowiedzią zmian, które są przez pacjentów jednocześnie wyczekiwane i odpychane jako zbyt przerażające.

Różne szkoły terapeutyczne i ich twórcy zgadzają się w tym, że sny zawierają przesłanie, stanowią formę drogowskazu i pokazują rzeczywistość, która tylko częściowo jest dostępna świadomości.

Cenzura wewnętrzna obowiązująca na jawie nadal istnieje w marzeniach sennych, jest jednak osłabiona, dzięki czemu pewne informacje przedostają się do świadomości.

Badania pokazują, że sen potrzebny jest człowiekowi nie tylko na poziomie fizjologicznym, ale też emocjonalnym. Odpowiednia ilość snu odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia. Dla zachowania równowagi emocjonalnej w życiu ważna jest również jego jakość. Marzenia senne pomagają rozładować część napięcia i presji, która towarzyszy nam na co dzień, umożliwiają też realizacje marzeń, które w rzeczywistości nie mogą się spełnić. Pełnią więc funkcje ochronną w stosunku do życia psychicznego, jak i fizycznego.

Czytając różnego rodzaju poradniki można dojść do wniosku, że marzenia senne są wyrazem jakiejś tajemniczej rzeczywistości. Ich tłumaczenie stało się częścią kultury masowej; nie brakuje różnego rodzaju poradników i stron internetowych, które mają za zadanie przełożyć język symboli sennych na język codzienny.

Sny rzeczywiście mogą wydawać się tajemnicze, ponieważ przekazują informacje, na przyjęcie których nie jesteśmy gotowi.

W ostatnim czasie obserwujemy coraz większe zainteresowanie snami; w prasie oraz na różnych portalach internetowych temat ten jest regularnie przypominany. Być może wynika to z tęsknoty za tajemniczością, a może z pragnienia, żeby rzeczywistość była głębsza i bogatsza niż codzienne zmagania. Mamy też poczucie, że marzenia senne przekazują nam cenną wiedzę o nas samych. Tak rzeczywiście jest. Ze snów można i warto korzystać pamiętając, że są one produktem naszego życia wewnętrznego. Im więcej ograniczeń i wymagań mamy wobec siebie, tym więcej treści może pojawiać się w marzeniach sennych. Czasami tylko śniąc możemy pozwolić sobie na ciekawe i pełne życie.
 
 
Bibliografia
 
Psychoterapia analityczna. Procesy i zjawiska grupowe, redakcja naukowa Jerzy Pawlik, Eneteia Wydawnictwo Psychologii i Kultury, 2008.
 
—————————————————

Katrzyna Mirecka
– studia psychologiczne ukończyła na Uniwersytecie Nottingham (Wielka Brytania). Jest członkiem Brytyjskiego Towarzystwa Psychologicznego (BPS) oraz Polish Psychologists Association (PPA) w Wielkiej Brytanii.

Doświadczenie zawodowe zdobywała na stażach klinicznych w Instytucie Psychiatrii i Neurologii, w Domu Samotnej Matki i Dziecka w Warszawie oraz w praktyce prywatnej.

Współpracuje z portalami parentingowymi i Stowarzyszeniem Nasz Bocian w zakresie pomocy psychologicznej dla osób doświadczających niepłodności.

Prowadzi terapię indywidualną i grupową osób dorosłych. Pracuje z osobami przeżywającymi kryzys, doświadczającymi depresji, lęku, trapią ich natrętne myśli, mają objawy somatyczne, których podłoże nie ma wyraźnego medycznego podłoża, mają trudności w relacjach z innymi, nie są zadowolone z jakości swoich związków, czują że ich potencjał jest zahamowany. Więcej informacji na stronie: www.psychoterapia-mj.pl

Katarzyna Mirecka

Chcemy Być Rodzicami

Jedyny magazyn poradnikowy dla starających się o dziecko. Starania naturalne, inseminacja, in vitro, adopcja.

Wiosna: czas płodności. Jak go przetrwać?

Zmartwiona kobieta siedząca na brzegu łózka /Ilustracja do tekstu: Wiosna, czas płodności

Trudno wskazać okres w roku, kiedy cierpienie związane z niepłodnością wyraźnie słabnie. Jednak wiosna, przeżywana dosłownie oraz symbolicznie, budzi bezpośrednie skojarzenia z płodnością, nowym życiem i rozkwitem.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Stare powiedzenie mówi, że na Wielkanoc należy założyć nowe ubranie. Ma to przynieść szczęście na cały rok. W Polsce przesąd ten jest mało rozpowszechniony; w niektórych rejonach kraju nowa garderoba jest zalecana podczas świętowania Niedzieli Palmowej.

Nawet jeśli nie znamy przesądów, na wielkanocne spacery oraz odwiedziny u rodziny zakładamy często nowe ubrania. Tym samym uczestniczymy w pewnym rytuale społecznym, określaniu hierarchii – kto ma więcej, komu się lepiej powodzi, kto jak sobie radzi i co osiąga. Porównując się z innymi, próbujemy określić, jak nam się powodzi.

Wiosna kojarzy się również z porządkami, rytualnym niemal sprzątaniem, nierzadko remontami.

Na długo zanim Wielkanoc stała się świętem chrześcijańskim, wiosną obchodzono uroczystość Eostre, anglosaskiej bogini wiosny. Stąd angielska Wielkanoc, czyli Easter. Obchody święta Eostre przypadały również na czas równonocy wiosennej, wiązały się więc z początkiem dłuższych dni i większą ilością światła słonecznego. Natura zaczyna reagować na te zmiany; rolnicy obsiewają pola, żeby za kilka miesięcy zebrać zbiory.

Trudno wskazać okres w roku, kiedy cierpienie związane z niepłodnością wyraźnie słabnie. Jednak wiosna, przeżywana dosłownie oraz symbolicznie, budzi bezpośrednie skojarzenia z płodnością, nowym życiem i rozkwitem.

Polecamy też: 5 porad, jak w czasie Wielkanocy radzić sobie z niepłodnością. Dasz radę!

Wiosna sprzyja ciążom

Wiosna zdaje się też sprzyjać kobietom w ciąży. Nagle ze zdziwieniem spostrzegamy, że jest ich wyjątkowo dużo; rozpięte płaszcze ujawniają rosnące brzuchy, co chwilę Facebook informuje nas, że ktoś się spodziewa dziecka. Przypadek? Zaplanowane działanie?

Prowadzone regularnie statystyki pokazują, że liczba urodzeń wzrasta pomiędzy lipcem a wrześniem. Wiosną ciąż jest więc rzeczywiście więcej. Przyczyn, dla których tak się dzieje, jest wiele. Możliwość wpływu na własna płodność powoduje, że staramy się wybrać moment, kiedy ma się urodzić dziecko. Decyzja ta uzależniana jest również od pór roku; lato sprzyja opiece nad niemowlęciem, mniejsze jest ryzyko infekcji, można częściej wychodzić na spacer.

Można też zastanawiać się, co sprzyja płodności i  temu, że wiele dzieci poczyna się zimą. Być może jest bliskość wynikająca z rodzinnych świąt Bożego Narodzenia, a może długie noce, które łatwiej przetrwać, pozostając w intymnej relacji z partnerem.

Czas konfrontacji

Jak to jest zmagać się z niepłodnością, kiedy wszystko wokół całkiem dosłownie rozwija się, kwitnie, zmienia i odradza?

Zimowy płaszcz stanowił dosłowną i metaforyczną ochronę przed oczami innych oraz ich oceną. Zima dawała też czas i nadzieję, że jeszcze wiele można zrobić i że ochrona nie będzie już potrzebna za kilka miesięcy. Okres wiosenny konfrontuje z realnością oraz marzeniami. Bezlitośnie pokazuje, że dla wieli osób płodność jest nie tylko kwestią wyboru, ale może być nawet planowana. Wśród osób doświadczających niepłodności może to budzić nieprzyjemne i trudne do wytrzymania uczucie bezradności oraz utraty kontroli.

Odpowiedzią na te uczucia staje się z kolei wzmożona chęć działania, zwiększone zaangażowanie w proces leczenia i podchodzenie do kolejnych zabiegów.

Zrób miejsce na nowe

Rytuały oraz obrzędy związane z okresem wiosennym można rozumieć symbolicznie. Wiosenna symbolika w oczywisty sposób wiąże się z odradzaniem. Wyrażają to nowe ubrania, które zakładamy, czy porządki robione w domach. Gdyby znowu sięgnąć po symbole i spróbować rozwikłać ich znaczenie, ubrania reprezentują nas samych. Sięgnięcie po nowe może wyrażać chęć całkowitego lub częściowego odrodzenia się, odkrycia nieznanych dotąd części osobowości, przemiany wewnętrznej.

Długa zima może być również rozumiana jako długa zima wewnętrzna; zamrożenie uczuć i pragnień związanych na przykład z rodzicielstwem. Wiosna ożywia te uczucia, wzbudza chęć, żeby martwe dotąd wnętrze również ożyło i obrodziło. Tak jak świat natury.

Płodność można jednak rozumieć jako możliwość stworzenia czegoś lub kogoś nowego, ale też jako zdolność do akceptacji zmian. Ostatecznie zmiana jest nowością. Brak zgody na zmiany, trwanie przy określonej opcji odbiera nam szanse na rozwój.

Wiosna jest czasem obfitości; osoby cierpiące z powodu niepłodności mogą mieć trudność z dostrzeżeniem, czym jest kreatywność w ich życiu i do jakiego rodzaju obfitości może prowadzić. Ogromne i zrozumiałe przecież pragnienie dziecka może stać się szczególnie bolesne w obliczu ogólnej i niepohamowanej płodności w przyrodzie.

Jednocześnie jednak wiosna może być dobrym czasem na przyjrzenie się własnej kreatywności. Może się ona wyrażać również w otwartości na rozwiązania, na które dotąd nie byliśmy gotowi. Nie jest to równoznaczne z podejmowaniem decyzji; to raczej próba otwarcia się na inną rzeczywistość niż ta, o której fantazjowaliśmy podczas długiej zimy. Być może dziecko może przyjść inną drogą niż ta, która dotąd wydawała się jedynie możliwa?

Zdejmij warstwę ochronną

Wiosna to wreszcie czas nowych nadziei i szans. To ważne w niepłodności. Czekając na dziecko zbyt długo, bardzo łatwo stracić nadzieję nie tylko na potomstwo, ale również na określoną przyszłość. Ale płodność jest czymś znacznie więcej niż tylko zdolnością do zachodzenia w ciążę i rodzenia dzieci. Jest też tajemnicą – dosłownie oraz symbolicznie.

Medycyna, choć może zaoferować pacjentom różnorodne formy pomocy, ciągle jeszcze ma wiele do odkrycia w obszarze płodności. Również pacjenci maja jeszcze wiele do zrozumienia na temat własnej niepłodności. Być może dotrą do przyczyn, jakichś historycznych lub rodzinnych uwarunkowań, które uniemożliwiają zajście w ciąże. Mogą dotrzeć do aktualnie przeżywanych konfliktów, z powodu których nie ma miejsca na dziecko. Być może okaże się, że zmagają się z nieuświadomionymi, a mimo to żywymi uczuciami, takimi jak lęk, niepewność, perfekcjonizm, trudność w zaufaniu partnerowi? To wszystko dobrze jest „odkryć”, zdjąć z siebie kolejne warstwy ochronne i spróbować przyjrzeć się temu, co się ukaże.

Przeczytaj także: Wielkanocne tradycje, które symbolizują płodność. Czy też się do nich stosujesz?

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Czym jest zespół stresu pourazowego? O sekretnym języku ciała, bólu i chorób

czym jest zespół stresu pourazowego?
fot. Pixabay

Zaburzenie to występuje najczęściej u osób, które przeżyły wojnę, kataklizmy, czy wypadki komunikacyjne. Ale nie tylko. Może dotyczyć również kobiet, które poroniły i odczuwają silny lęk związany ze śmiercią dziecka. Czym jest zespół stresu pourazowego?

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Kiedy doktor Alex Lickerman, lekarz rodzinny, zaczął odczuwać silne mdłości, podejrzewał powikłania po przebytej niedawno chorobie, na którą był leczony w szpitalu. Przypuszczenie to było tym bardziej uzasadnione, że przyjmował lek powodujący mdłości.

Tyle tylko, że złe samopoczucie pojawiło się po kilku tygodniach przyjmowania owego leku. Jako lekarz wiedział więc, że nie mogło być związku między jego samopoczuciem a przyjmowanymi medykamentami. Po konsultacji z przyjacielem, również lekarzem, zdecydował się na wizytę u psychiatry.

Zobacz także: Czy masz wpływ na rozwój swojej depresji?

Czym jest zespół stresu pourazowego?

Okazało się, że mdłości minęły niemal natychmiast po tym, kiedy dr Lickerman zaczął przyjmować zapisany lek antydepresyjny i przeciwlękowy. To ostatecznie przekonało go, że jednak problem, choć cielesny, był mocno zakorzeniony w niego psychice.

Co takiego działo się w życiu zwykłego, przeciętnego mężczyzny, że zareagował w ten sposób? Jak poważne musiał mieć kłopoty, jak głębokie lub jak bardzo skomplikowane? Okazuje się, ze nie tak bardzo, choć mocno go wystraszyły na poziomie, o istnieniu którego nie miał pojęcia.

Zanim trafił do szpitala, przeszedł zapalenie wyrostka robaczkowego, potem krwawił na tyle poważnie, że stracił połowę krwi, a na koniec pojawił się zator płucny, który trzeba było leczyć szpitalnie. Psychiatra, który zajmował się dr Lickermanem zdiagnozował u niego średnio nasilony zespół stresu pourazowego (znany jako PTSD).

Sam zainteresowany natomiast zrozumiał, że doświadczenie skumulowania kilku poważnych chorób skonfrontowało go z wypieranym lękiem przed śmiercią.

Czym jest somatyzacja?

Somatyzacja jest rozumiana i definiowana jako przeżywanie bólu psychicznego poprzez objawy fizyczne. Dane na temat tego, jak wiele tego, co rozumiemy, jako przede wszystkim chorobę cielesną, jest zakorzenione w psychice są niejednoznaczne.

Niemniej dane te niezmiennie wskazują, że znaczną część pacjentów skarżących się z powodu bólu w klatce piersiowej, zmęczenia, bólów głowy lub pleców, impotencji, kaszlu czy nadmiernej utraty wagi nie miała znanej, dającej się zlokalizować przyczyny fizycznej.

Jedne z badań, nie najmłodsze, bo opublikowane w 1989 pokazało, że zaledwie 16 proc. pacjentów z tego typu objawami mogło być skutecznie leczonych konwencjonalnymi metodami.

Zobacz także: Lęk – zżera od środka, zabiera radość życia. Oto 5 sposobów, które pomogą ci odzyskać kontrolę!

Ból psychiczny jest tak przerażający, że nie można się z nim zmierzyć

To otwiera przestrzeń do dyskusji, na ile medycyna jest niedoskonała, na ile nie dysponuje sprawdzonymi metodami diagnozowania i nie potrafi pomóc choremu człowiekowi a na ile jednak nasze problemy zdrowotne są czymś więcej niż tylko fizycznym bólem. Pojawia się też pytanie, co w gruncie rzeczy boli?

Fascynującym – dla obserwatora, dla pacjenta muszą być źródłem autentycznego cierpienia – zjawiskiem są zaburzenia konwersyjne.  W tym przypadku ból psychiczny jest tak nieznośny i tak przerażający, że nie można się z nim zmierzyć.

Brzmi to zapewne melodramatycznie, ale takie też zaburzenia konwersyjne. Pacjenci na przykład tracą władzę w nogach lub rękach, przestają widzieć, słyszeć, tracą zdolność mówienia, a jednocześnie, poddani serii bardzo wnikliwych badań, okazują się być całkowicie zdrowi.

Zaburzenia somatyczne niczym teatr

Psychoanalityczka brytyjska, Joyce McDougall porównywała przejawy zaburzeń somatycznych do teatru. Umysł używa ciała, żeby pokazać, co się z nim dzieje, jakiego rodzaju bólu doświadcza, z czym sobie nie radzi. Pokazuje to jak na scenie w teatrze.

Bardzo ciekawie zaburzenia konwersyjne opisuje dr Suzanne O’Sullivan w książce Wszystko jest w twojej głowie. Opowieść o chorobach psychosomatycznych. Ta praktykująca i bardzo doświadczona neurolog niemal każdego dnia spotyka pacjentów, który prezentują bardzo poważne zaburzenia neurologiczne, a jednak cierpią z powodu zaburzeń psychosomatycznych.

Autorka opowiada o pacjentce, która z dnia na dzień przestała widzieć, choć nie można było znaleźć żadnych medycznych przyczyn tego stanu rzeczy. Pracowała z wieloma pacjentami cierpiącymi z powodu rzekomej epilepsji. Rzekomej, bo znowu biologicznie ich ataki nie miały żadnych podstaw.

Zobacz także: Obie strony psychoterapii – jak to jest być pacjentem, jak to jest być terapeutą

Dramat podważanego cierpienia

Dramat osób doświadczających chorób psychosomatycznych polega na tym, że choć ich cierpienie jest bez wątpienia autentyczne – rzeczywiście ich boli, nie mogą oddychać, tracą przytomność, pamięć, zdolność do poruszania się – jest ono podważane.

Bo przecież choroba psychosomatyczna, a więc wystarczy się zmienić, zacząć inaczej postępować. W ostateczności iść do psychiatry. A wizyta u psychiatry budzi przecież lęk, obawę przed ostracyzmem społecznym, jest wreszcie powodem do wstydu.

Oczywiście, nie każda somatyzacja jest chorobą. Somatyzuje każdy z nas. Przed egzaminem boli głowa, pojawia się biegunka, nie można iść na spotkanie, ponieważ pojawia się ból głowy, nagle z niewiadomych powodów ciało pokrywa się wysypką.

Można te objawy traktować jako drogowskazy, informacje o tym, że coś z nami się dzieje, coś z czym sobie nie radzimy. Zwłaszcza, jeśli te objawy powtarzają się cyklicznie lub w podobnych sytuacjach. Bo przecież ciało i psychika funkcjonują nierozłącznie.  

Tu kupisz najnowszy magazyn Chcemy Być Rodzicami

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Jak się wspierać podczas starań o dziecko? Co radzi psycholog

Jak kobieta i mężczyzna radzi sobie z problemem niepłodności? W jaki sposób para może wspierać się podczas przedłużających latami starań o dziecko? Z Dorotą Gawlikowską, psycholog z kliniki leczenia niepłodności InviMed w Warszawie rozmawia Aneta Grinberg-Iwańska.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czy strategie radzenia sobie z niepłodnością stosowane przez kobietę i mężczyznę są inne? Czy kobiety i mężczyźni inaczej reagują na problem niepłodności? 

Strategie stosowane w sytuacji niepłodności przez kobiety i mężczyzn zazwyczaj dość mocno się różnią. Mężczyźni w naszym społeczeństwie są zazwyczaj wychowywani do działania. Okazywanie uczuć oraz ich przeżywanie jest nadal często uważane za „niemęskie”, trudno się więc dziwić, że mężczyźni, którzy cierpią z powodu niepłodności tym bardziej nie chcą okazywać i mówić o emocjach. Tymczasem kobiety często właśnie bardzo potrzebują rozmawiać o tym co czują i wyrażać uczucia w bezpiecznym, akceptującym środowisku. Dlatego bardzo doskwiera im brak takich rozmów z partnerami. Dla mężczyzny zaś najważniejsze wydaje się ustalenie planu działania i kiedy to zostanie zrobione, rozmowy i analizowanie uczuć wydają się zbędne albo wręcz szkodliwe. Panowie wręcz boją się o swoje partnerki, jeśli te głęboko coś przeżywają i czasem wolą z nimi nie rozmawiać, niż bezradnie patrzeć na przejawy ich cierpienia i łzy.

Różnice w przeżywaniu niepłodności przez kobiety i mężczyzn na pewnym poziomie warunkuje także nasza fizjologia: to kobieta zachodzi w ciążę, zatem to ona po transferze zarodka czeka na zmiany w swoim ciele, które mogą świadczyć o rozwijającej się ciąży lub jej braku. Ona jest ze swoim ciałem w stałym kontakcie i przeżywa huśtawkę nastrojów, kiedy jednego dnia wydaje jej się, że wszystko zmierza w dobrym kierunku, a następnego ma wrażenie, że kolejny raz nie uda się osiągnąć wymarzonego celu. Ona przeżywa wykonywanie testu ciążowego albo czeka na kolejną, znienawidzoną miesiączkę. Mężczyznom łatwiej jest zachować dystans do sytuacji, nawet pomimo wielkiego pragnienia rodzicielstwa, ponieważ mają szansę choćby będąc poza domem odwrócić uwagę od tematu starań i potem, z nowymi siłami do niego powrócić.

Parom często brakuje tego rodzaju informacji, które uspokajają i pozwalają zachować dystans do ewentualnych różnic w przeżywaniu niepłodności. Partnerzy często obawiają się, że skoro nie przeżywają wszystkiego tak samo, oznacza to kryzys i zagrożenie dla związku. Odmienne przeżywanie podobnych sytuacji przez partnera lub partnerkę odbierają jako jego/jej mniejsze zaangażowanie w leczenie czy brak potrzeby rodzicielstwa. Dlatego podczas warsztatów, zwłaszcza tych dotyczących wzajemnego wspierania się niepłodności („Ona i on, czyli jak się wspierać w trakcie leczenia niepłodności”) zapraszam pacjentów do przyjrzenia się tym różnicom i staram się także zwrócić uwagę na popełniane błędy w interpretacji wzajemnych zachowań, które czasem prowadzą do szkodliwych nadinterpretacji i niewłaściwych wniosków, wpływających negatywnie na atmosferę w związku.

Emocje w niepłodności: Dlaczego ważne jest, by wspomóc parę w kryzysie w związku z nieudaną walką z niepłodnością?

Staram się unikać terminu „walka” w odniesieniu do niepłodności. Tam, gdzie jest walka, są z natury rzeczy przegrani i wygrani, a z naturą niespecjalnie da się wygrać. Tak naprawdę wszyscy podlegamy jej prawom. Nie widzę także pośród moich pacjentów osób, które przegrały, nawet jeśli nie udało im się zajść w ciążę. Widzę ludzi, którzy są niezwykle odważni i zdeterminowani, ale którym mimo to, że robią wszystko co możliwe nie zawsze udaje się osiągnąć to czego pragną, bo czasem po prostu jest to niemożliwe. 

Przede wszystkim warto pomagać parom dlatego, że niepłodność to zawsze problem pary, dwojga ludzi, a nie wyłącznie kobiety. Bez pary nie ma ciąży i rodziny. To ona jest bazą i fundamentem, na którym buduje się przyszłe rodzicielstwo – cel leczenia niepłodności. Poza tym dobre funkcjonowanie związku jest niezbędne także dla zapobiegania depresji, na którą po 2-3 latach bezskutecznego leczenia niepłodności zapada znacząca grupa kobiet. Wyniki badań wskazują na fakt, że to właśnie wsparcie otrzymywane od partnera różnicuje osoby, które chorują na depresję od tych, którym udaje się jej uniknąć. 

Kryzysy w związku osłabiają, wyczerpują nasze siły i sprawiają, że mamy ich mniej do zajmowania się zadaniami, jakie stawia przed nami życie. Tym bardziej więc w sytuacji, kiedy para zmaga się z trudnościami związanymi z leczeniem warto pomóc im radzić sobie z sytuacjami konfliktowymi, aby pomóc mężczyźnie i kobiecie skoncentrować się na tym, co w danej chwili najbardziej wymaga ich uwagi, czyli na drodze do wyjścia z niepłodności.

POLECAMY: Cytaty motywujące o niepłodności

Niepłodność wpływa na każdą sferę życia (emocjonalnego, seksualnego). W tym kontekście równie ważne jest dbanie o dobre relacje  w związku  podczas leczenia niepłodności. Co zdaniem psychologa znaczy dbać o dobre relacje? 

Dbanie o dobre relacje zaczyna się od dbania o siebie, o swoje emocje i zaspokojenie swoich potrzeb. Jeżeli nie troszczymy się o siebie, nie dajemy sobie prawa do przeżywania także trudnych uczuć czy  gorszych dni, mamy mniej siły na zajmowanie się relacjami i nierzadko to właśnie partner pada ofiarą naszych niekontrolowanych wybuchów złości czy żalu. Dlatego zawsze zachęcam pacjentów, aby w trosce o swój związek w pierwszej kolejności zatroszczyli się o siebie samych. 

Niezwykle ważne jest też dbanie o dobrą komunikację w związku. Może się nam wydawać, że potrafimy rozmawiać ze sobą i przekazywać to co czujemy, ale wbrew pozorom w sytuacji, kiedy przepełniają nas bolesne przeżycia i trudne, nierzadko sprzeczne uczucia, rozmowa z partnerem może okazać się bardzo trudna. Warto poznać zasady skutecznej, nieagresywnej komunikacji, aby dać sobie możliwość wyrażenia tego, co czujemy w sposób, który i nam, i partnerowi pozwoli czuć się dobrze. Równie trudne może okazać się słuchanie. Nie jest łatwo słuchać kogoś, kto jest zły i zbuntowany albo bezradny i rozżalony. Tu może przyjść z pomocą specjalista, który pomoże nam nauczyć się nowych form komunikacji, które w tej sytuacji najlepiej się sprawdzą. 

Aby dbać o dobre relacje warto także umieć radzić sobie z konfliktami i różnicami, na jakie możemy napotkać radząc sobie jako para z tak trudnym problemem, jakim jest niepłodność. Pary często obawiają się różnic w przeżywaniu tych samych sytuacji czy też różnic zdań, widząc w nich zagrożenie dla więzi i stabilności związku. Staram się pokazywać pacjentom, że wbrew pozorom różne przeżywanie tych samych zdarzeń jest naturalne i może stanowić kapitał, który daje parze o wiele więcej możliwości radzenia sobie  z trudnymi sytuacjami, niż mieliby indywidualnie. Brak zgodności stanowi także okazję do zatrzymania się w biegu i odpowiedzenia na ważne pytania, co sprawia, że decydujemy i postępujemy bardziej świadomie. Konflikt może być więc wbrew pozorom szansą na lepsze funkcjonowanie związku, o ile tylko umiemy się słuchać, zachowujemy wzajemny szacunek i dążymy do porozumienia.

Czytaj też: 3 największe emocjonalne wyzwania niepłodności

Autor: Dorota Gawlikowska, psycholog niepłodności

Więcej informacji na stronie: psycholognieplodnosci.com

Aneta Grinberg-Iwańska

Absolwentka dziennikarstwa i politologii. Pasjonatka technik video. Redaktor prowadząca serwis.

Tajemnice podświadomości. Gdzie przyczyn niepłodności upatruje totalna biologia?

Kobieta składa dłonie w kształt serca na swoim brzuchu /Ilustracja do tekstu: Biologia totalna a niepłodność

W zdrowej duszy zdrowe ciało – brzmi popularne powiedzenie zapożyczone z łaciny. Na tym przekonaniu opiera się także totalna biologia, czyli kontrowersyjny, choć zyskujący na popularności nurt medycyny alternatywnej. Zakłada on, że źródłem każdej choroby są nieprzepracowane, tkwiące głęboko w nas emocje. Na czym polega ta niekonwencjonalna  forma terapii oraz jak – zgodnie z jej zasadami – szukać praprzyczyny niepłodności, opowiada nam Krzysztof Banek, doradca życiowy i coach.

CHaBeR News

http://www.chcemybycrodzicami.pl/wp/wp-content/uploads/2016/07/pop-up-foto.jpg

Jesteś dla nas ważna!

Chcemy być z Tobą w kontakcie, zapisz się do newslettera, aby otrzymywać wartościowe informacje.

Przygotujemy dla Ciebie coś ciekawego i możesz być pewna, że nie zasypiemy Cię mailami.

Czym charakteryzuje się i co oznacza totalna biologia?

Krzysztof Banek: Totalna biologia to koncepcja/metoda, zgodnie z którą źródło każdej choroby leży w psychice. Według niej choroba nie jest błędem, lecz optymalnym sposobem, w jaki mózg utrzymuje organizm przy życiu. Choroby to przejaw wstrząsów psychicznych (konfliktów emocjonalnych), z którymi nie udało nam się poradzić w sposób świadomy. Wówczas nierozwiązany konflikt zostaje zepchnięty do podświadomości, która znajduje rozwiązania na poziomie biologicznym, tworząc określoną dolegliwość. Przykładowo: powtarzające się problemy z trawieniem mogą być objawem nieradzenia sobie z pewnymi emocjami. Układ pokarmowy „pokazuje” nam, że pewna sytuacja (np. nieporozumienia z partnerem) wywołuje w nas emocje, których nie potrafimy „strawić”. Jest to informacja, że coś przeżywamy w szczególny sposób i nasza psychika sobie z tym nie radzi. Pojawiająca się wówczas dolegliwość żołądkowa jest sygnałem, że zadziało się coś, co wymaga uwagi.

Zgodnie z powyższym podejściem, aby wyleczyć daną osobę, należy najpierw dotrzeć do praprzyczyny, która uruchomiła proces zachorowania. W przykładzie z żołądkiem można – poprzez odpowiedni wywiad (rozmowę) – zbadać, w jakich sytuacjach chorujący cierpi na niestrawność. Rozwiązanie konfliktu emocjonalnego, który spowodował problemy, sprawi, że choroba już nie powstanie, przynajmniej na tle tego konfliktu.

PRZECZYTAJ TEŻ: Kobiecość w niepłodności. Intymne wyznania kobiet

W jaki sposób totalna biologia odnosi się do tematu płodności?

Podejście totalnej biologii do płodności jako zjawiska jest typowo biologiczne. Płodność to zdolność do poczęcia istoty ludzkiej. Ma wymiar czysto biologiczny i związana jest z przekazywaniem życia.

Z czego więc – w oparciu o totalną biologię – wynika niepłodność? Większość kobiet, które zmagają się z tym problemem, podkreśla, że niczego nie pragnie bardziej niż ciąży i dziecka.

Należy odróżnić to, czego chcemy świadomie, od tego, co dzieje się na poziomie nieświadomym, którym rządzą inne prawa. Niepłodność jest efektem wewnętrznego konfliktu emocjonalnego. Kobieta świadomie chce mieć dziecko, ale na głębszym, nieświadomym poziomie – już nie. Stąd problem z zajściem w ciążę. Kluczowa jest tutaj ta nieświadoma niechęć, gdyż to ona determinuje zachowanie organizmu. Z jakiegoś powodu mózg kobiety wysyła do jej organizmu informację o treści: „nie chcę dziecka”. Zadaniem totalnej biologii jest odkrycie, skąd ten nieświadomy opór, który jest w konflikcie ze świadomym pragnieniem ciąży. W tej sytuacji konflikt może być przejawem pewnego wstrząsu emocjonalnego spowodowanego jakimś traumatycznym wydarzeniem z przeszłości. A to ostatecznie doprowadziło do niepłodności.

Mógłby Pan podać konkretne przykłady konfliktów odnoszących się do tematu niepłodności?

Jak już powiedziałem, konflikty dotyczące niepłodności to efekt pewnych traumatycznych wydarzeń. W tym przypadku typową traumą może być śmierć dziecka albo innej bliskiej osoby. Jeśli to wydarzenie nie zostało w bezpieczny sposób przeżyte (przez żałobę, wsparcie bliskich), wówczas w psychice powstanie program, zgodnie z którym posiadanie dziecka będzie się kojarzyć z czymś negatywnym, np. ogromnym lękiem, żeby nie umarło. Organizm kobiety otrzyma z mózgu informację, żeby nie rodzić po raz kolejny. W ten sposób mózg chroni kobietę przed podobnie traumatycznym przeżyciem.

Jako przykład mogę podać przypadek opisany w literaturze przedmiotu: kobieta straciła siostrę i jej dzieci w wypadku. Kiedy kilka lat później próbowała zajść w ciążę, okazało się, że jest niepłodna. Podczas terapii uświadomiła sobie, że po wspomnianym wypadku w jej nieświadomości powstało przekonanie, że posiadanie dzieci niesie ze sobą niebezpieczeństwo ich śmierci. W ten sposób przejawem jej nieuświadomionego lęku stała się niepłodność. Gdy to odkryła, zaszła w ciążę i miała trójkę dzieci. Innym związanym z niepłodnością konfliktem może być niechęć do macierzyństwa, do wychowywania dzieci, gdyż jest traktowane jako duża uciążliwość w życiu.

Pragnę również dodać, że na nasze konflikty mają wpływ nie tylko wydarzenia z naszego życia, ale też historia naszych rodziców, dziadków itd.

Czyli problemy danej osoby mogą być więc przejawem traum przeżytych przez jej przodków? Jako to możliwe? Czy na niepłodność kobiety może zatem mieć wpływ historia jej matki, babć i innych kobiet w rodzie?

W psychologii występuje pojęcie przekazu transgeneracyjnego. Jest to zespół przekonań i sposobów radzenia sobie w życiu, który wynosimy z domu rodzinnego jako kompleks doświadczeń wielu pokoleń. Przykładem niech będą komunikaty wypowiadane przez rodziców  w stylu: „Nigdy nie ufaj obcym” albo „Życie jest ciężkie”. W podobny sposób przekazywane są też emocje związane z traumatycznymi zdarzeniami. Pamięć o tych traumach jest dziedziczona, ale też przekazywana poprzez zachowania naszych rodziców.

Współczesna nauka coraz wyraźniej wskazuje, że przeżycia naszych rodziców, dziadków czy dalszych przodków mają na nas duży wpływ. Przejawem tego wpływu mogą być różne dolegliwości, czy to fizyczne (choroby), czy to psychiczne (np. depresje). W książkach opisujących to zjawisko przytaczanych jest wiele przypadków klinicznych. Przykładem może być historia kobiety, która po zajściu w ciążę dowiedziała się o śmierci swojego brata. Będąc w żałobie nie pozwoliła sobie na wyrażanie radości z powodu bycia matką. Przez to jej córka przez całe życie chorowała na hipoglikemię bez odczuwania radości życia. Podobnie może być w przypadku niepłodności. Przykładowo: jeśli kobieta doświadczyła śmierci swojego dziecka, to przeżyte przez to emocje mogą zostać przekazane dalej – dzieciom, wnukom itd. Taki przekaz może wywołać u następnych pokoleń lęk przed posiadaniem dzieci, prowadzący wręcz do niepłodności. Dlatego poznanie historii naszych rodziców czy dziadków ma kluczowe znaczenie. Może się bowiem okazać, że niepłodność kobiety jest biologiczną odpowiedzią na traumatyczne wydarzenie w rodzie.

POLECAMY TEŻ: 5 poradników dla par, które pomogą przetrwać kryzys w związku [LISTA]

Co można zrobić, by uporządkować własne emocje i historie rodzinne według zasad totalnej biologii? Czy istnieją szanse na odzyskanie płodności?

Skoro niepłodność jest efektem określonego konfliktu emocjonalnego, to rozwiązaniem jest uświadomienie sobie tego konfliktu i wyjaśnienie, jakie jest jego źródło. Najlepszym na to sposobem jest terapia u specjalisty – np. psychoterapeuty czy coacha, który w swojej pracy posiłkuje się również zasadami totalnej biologii. Uważam, że jeśli dzięki terapii uda się odnaleźć przyczyny konfliktu, to istnieją bardzo duże szanse na odzyskanie płodności. Ważne jest tu jednak otwarte podejście – zaufanie do terapeuty i poczucie, że ten rodzaj terapii ma sens.

Jak wygląda terapia niepłodności według zasad totalnej biologii?

Terapia opiera się na rozmowie. Zadaniem terapeuty jest zadawanie odpowiednich pytań, które pozwolą określić, jaki konflikt emocjonalny stoi za niepłodnością. Próbuje on więc ustalić, jakie wydarzenia w życiu kobiety (czy jej przodków) mogły przyczynić się do tego, że jej nieświadoma część psychiki nie chce ciąży. Jednocześnie rozmowa ta prowadzi do ujawnienia emocji kobiety, jakie wiążą się z zaistniałą sytuacją. Dotyczy to również jej przekonań dotyczących ciąży i spraw z nią związanych – macierzyństwa, seksualności, bycia kobietą. Praca z emocjami i przekonaniami to nieodłączna część całego procesu terapeutycznego.

 Czym charakteryzuje się tzw. praca z emocjami w trakcie rozpracowywania konfliktów?

Terapia to dynamiczny proces. Rozmawianie na temat przyczyn niepłodności kobiety prowadzi do odkrywania różnych rzeczy, często trudnych. To wracanie do traumatycznych wydarzeń z przeszłości, co wywołuje emocje. To również proces odkrywania głęboko zakorzenionych przekonań na temat swojej seksualności, kobiecości, macierzyństwa. Podczas terapii może się bowiem okazać, że kobieta w głębi duszy nie lubi swojego ciała albo nie chce być mamą. To również dostarcza przykrych uczuć. Nieodzownym elementem terapii jest świadome przeżywanie tego wszystkiego, co się odkrywa, i bezpieczne wyrażanie emocji, które pojawiają się podczas terapii:  złości, smutku, żalu.

ZOBACZ RÓWNIEŻ: Wygląda jak dziecko i może wspomóc terapię po stracie. Czym jest lalka reborn?

Jakie znaczenie mają medytacja i wyciszenie emocji w staraniach o dziecko?

Medytacja jest wspaniałą praktyką. Sam medytuję od wielu lat i wyraźnie odczuwam jej pozytywne efekty. Nauka już dawno potwierdziła dobroczynny wpływ medytacji na zdrowie i psychikę. Jedną z jej ważnych zalet jest to, że pomaga w uświadamianiu sobie, co przeżywamy. W ten sposób uczy uważnego wyrażania emocji, a w konsekwencji – radzenia sobie z trudnymi uczuciami. Każda dolegliwość, w tym niepłodność, wywołuje emocje – lęki, złość, żal, smutek. Jeśli przejmują nad nami kontrolę, to osłabiają nas i utrudniają życie. Medytacja uczy, jak być ich świadomym i kontrolować je. To skutecznie wpływa na naszą psychikę, samopoczucie i zdrowie. Gdy potrafimy świadomie przeżywać nasze emocje, to o wiele lepiej radzimy sobie ze wszelkimi problemami, w tym zdrowotnymi.  Dotyczy to też niepłodności i starań o dziecko.

Czy ma Pan konkretne wskazówki dla par zmagających się z niepłodnością?

Nie negując typowego medycznego leczenia, zachęcam do wyjaśnienia tematu od strony psychologicznej i emocjonalnej. Warto przyjrzeć się, czy za problemem niepłodności nie stoją jakieś traumatyczne wydarzenia z przeszłości – w życiu naszym, naszych rodziców, dziadków. Pomocne w tym mogą być rozmowy z bliskimi. Oczywiście zachęcam też do udania się do specjalisty zajmującego się problemem z punktu widzenia psychologicznego i totalnej biologii. Moje doświadczenie pokazuje, że nawet samo uświadomienie sobie emocjonalnych źródeł dolegliwości prowadzi do uzdrowienia albo przynajmniej rozpoczyna ten proces.

Dziękujemy za rozmowę.


Krzysztof BanekKrzysztof Banek – doradca życiowy, coach, instruktor medytacji, pasjonat tarota i radca prawny.  Prowadzi konsultacje indywidualne oraz zajęcia w Studiu Rozwoju i Edukacji „Cud Grochów” w Warszawie. Więcej o terapeucie na: http://krzysiekbanek.pl.

 

 

PRZECZYTAJ TAKŻE: Jak się wspierać w trakcie leczenia niepłodności? Psycholog podpowie

Anna Bajkowska - Suchecka

autorka strony i bloga Żona z ADHD, pedagożka, nauczycielka, propaguje zdrowy styl i tryb życia, zwolenniczka holistycznego podejścia do zdrowia.