Przejdź do treści

Cicho sza wokół poronienia – czy naprawdę warto milczeć?

poronienie wczesne

O wczesnej ciąży się nie mówi, o wczesnej ciąży lepiej nie myśleć za wiele, bo wiadomo- jedna na cztery kończy się przedwcześnie. Lepiej poczekać do drugiego trymetru, zwłaszcza jeśli wcześniej miała miejsce strata. Wiele kobiet ma takie podejście, ale też nawet te, które chciałyby móc cieszyć się swoją sytuacją, słyszą że powinny być ostrożne.

Powstrzymywanie się od informowania kogokolwiek o ciąży, trzymanie jej w tajemnicy, jest bardzo trudne. Ciąża jest poważnym wydarzeniem w życiu kobiety, zwłaszcza ciąża wyczekiwana, z zasady związana jest z wieloma emocjami. Co ważne, niekoniecznie wyłącznie pozytywnymi. Kobieta staje się więc mieszanką radości, obaw – o dziecko, o własną przyszłość, niepewności o to, jak będzie przebiegała ciąża, jak będzie wyglądała przyszłość. Milczenie nie jest pomocne w radzeniu sobie z wątpliwościami i pytaniami pojawiającymi się w pierwszych tygodniach ciąży.

Możliwości jest kilka: mówić o ciąży od początku aż do jej szczęśliwego zakończenia. Mówić o ciąży od początku i w razie niepowodzenia skorzystać z obecności i pomocy bliskich. Nie mówić o ciąży, która zakończy się zbyt szybko i zostać samemu.

Jest jeszcze inna możliwość – nie mówić o ciąży, która kończy się poronieniem, bo i tak nie ma nikogo, kto mógłby wesprzeć w trudnych tygodniach i miesiącach. Ten scenariusz rozgrywa się w głowach wielu kobiet.

I wreszcie ostatnia opcja – nie mówić o wczesnej ciąży, żeby nie kusić losu, „nie zapeszyć”.

Powodów, dla których nie mówimy o ciąży jest wiele. Jednak stałym motywem będącym w tle wszystkich chyba powodów jest wstyd. Kiedy kobieta traci ciążę, niezależnie od jej etapu, doświadcza jakiegoś rodzaju wstydu.

Co ze mnie za kobieta, skoro nie donosiłam ciąży

Kulturowo zwykliśmy łączyć kobiecość i macierzyństwo. Słusznie lub nie, ale istnieje przekonanie, że ostatecznym potwierdzeniem kobiecości jest urodzenie dziecka. Jeśli się to nie udaje, kobieta może czuć się zagubiona, niespełniona i osamotniona. Bo przecież „wszystkie kobiety rodzą”. Kobieta, która nie może urodzić wyłamuje się też z tradycji rodzinnej, co może pogłębiać poczucie izolacji  i bycia odmienną.

Wstyd, żal, smutek, poczucie porażki, ból. Te uczucia mogą z kobieta pozostać na wiele lat. Zwłaszcza, jeśli są to uczucia zachowane w tajemnicy, nie omówione, nie opracowane, obrosłe dodatkowo poczuciem winy. Kobieta, która nie mówi, nie uzyskuje też potwierdzenia prawdziwości swoich przeżyć. Trudniej wtedy się z nimi pogodzić.

Wielu terapeutów i lekarzy słyszy od swoich pacjentek, że coś musi być z nimi nie tak, skoro nie potrafią osiągnąć tego, co innych kobiet jest naturalne. Wtedy też łatwo zapomnieć, że co trzecia kobieta doświadczyła poronienia i że jest to problem znacznie bardziej rozprzestrzeniony niż jesteśmy w stanie to przyznać.

Moje ciało mnie zawiodło

Poronienie jest ostatecznym dowodem na to, jak niewielki mamy wpływ na nasze ciała i jak bardzo są one poza naszą kontrolą. I być może, co gorsza, poza czyjąkolwiek kontrolą. Czasami nie jest ważne, jakie leki się bierze, jak bardzo kobieta o siebie, jak wytrwale leży i odpoczywa. Ciąża albo się utrzyma, albo nie.

Poronienie to też fizjologia, często bardzo nieprzyjemna. Mnóstwo krwi, ból, skurcze. Podobnie jak w porodzie, o którym kobiety często opowiadają. Jednak różnica polega na tym, że oba te wydarzenia mają zupełnie inne zaskoczenia. W przypadku poronienia trudno mówić o tym, jak wiele się wycierpiało po to, żeby ostatecznie stracić dziecko.

Co się stało z moim dzieckiem?

Jeśli poronienie kończy się zabiegiem, rodzice mogą zorganizować pogrzeb, mają miejsce, która mogą odwiedzać i widoczny dowód na to, że dziecko było. Poronienie naturalne jest znacznie bardziej brutalne – kończy się w jakiejś toalecie, bez szans na pożegnanie. Dla niektórych kobiet to szczególnie trudne. Podejmują decyzję, żeby ronić naturalnie, chcąc zadbać o swoje zdrowie i nie opóźniać szans na kolejne ciąże. Ale też mogą jednocześnie zastanawiać się, co się stało z dzieckiem. Zmagać z poczuciem żalu, tęsknoty. Pogłębia się też poczucie izolacji. Bo przecież nie można opowiedzieć znajomym o tym, jak naprawdę wygląda poronienie. Trudno mówić o wątpliwościach, jakie się miało, o podjętych decyzjach.

Kobiety nie mówią o stratach chcąc zachować swoją prywatność. Nie chcą pustych słów pocieszenia ani współczujących spojrzeń. Często jednak nie udaje się uniknąć plotek. To również skutek uboczny stygmatyzacji poronień i roniących kobiet.

Kobieta ciężarna jest dobrem społecznym, centrum swojej rodziny, jest chroniona i hołubiona. Kim jest kobieta po stracie? Kim się staje się kobieta, która nie nosi już dziecka, ale żałobę? Nie jest już przewidywalna, jest zbiornikiem na skrajne emocje. Lepiej więc o tym nie mówić, lepiej nie zwracać uwagi na poronienia, zwłaszcza wczesne.

Kobiety powoli się budzą, zaczynają dostrzegać swoją rolę i siłę w zmaskulinizowanym społeczeństwie. Być może pojawi się też miejsce dla smutku i żałoby po poronieniu. Bo przecież śmierć też jest częścią życia.

Katarzyna Mirecka

psycholożka i psychoterapeutka, absolwentka Uniwersytetu Nottingham. Ukończyła 4-letnie całościowe szkolenie psychoterapeutyczne w Instytucie Analizy Rasztów. Pracuje z osobami dorosłymi, dziećmi i młodzieżą, indywidualnie oraz grupowo. Od 2015 roku związana z magazynem Chcemy Być Rodzicami

Międzynarodowy Strajk Kobiet/International Women’s Strike/Paro Internacional de Mujeres #8M

Międzynarodowy Strajk Kobiet manifest

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że nikt nie ma prawa Cię bić – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że nie jesteś gorsza od mężczyzn – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że powinnaś zarabiać tyle, co kolega robiący to co ty – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że masz prawo pracować zawodowo – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że masz prawo zająć się wyłącznie wychowaniem dzieci – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że masz prawo mieć dziecko i państwo powinno Ci pomóc, jeśli jesteś chora – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że masz prawo nie mieć dziecka i państwo nie powinno Cię za to karać – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że powinnaś mieć prawo rodzić bez bólu – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że u lekarza powinna liczyć się medycyna a nie przekonania – idź prostestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że alimenty to nie prezenty – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że za gwałt odpowiada sprawca a nie Twoja sukienka – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że sama umiesz zdecydować w jakiej rodzinie chcesz żyć – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą i uważasz, że mężczyzna umie tak samo odkurzać, zmywać i przewinąć dziecko jak Ty – idź protestuj.

Jeśli jesteś kobietą…

Idź.
Protestuj.

Jolanta Drzewakowska

redaktor naczelna Chcemy Być Rodzicami, jedynego pisma poradnikowego dla osób starających się o dziecko. Z wykształcenia prawnik i coach. Matka dwójki dzieci.

Przekonać przekonanych?

ich zakazy nasze prawa

Od czasu zmian ustrojowych w Polsce toczy się debata nt. realizacji praw do zdrowia reprodukcyjnego. Nastąpiła pozornie skrajna polaryzacja na środowiska opowiadające się za realizacją praw reprodukcyjnych oraz ultra-konserwatywny establishment  związany z Kościołem Katolickim postulujące całkowity zakaz aborcji, antykoncepcji, leczenia niepłodności metodami rozrodu wspomaganego oraz zastąpienie rzetelnej edukacji seksualnej kultem wstrzemięźliwości. Te ostatnie grupy nie potrafią i nie chcą zrozumieć, że współczesna medycyna opiera się na faktach wynikających z badań naukowych, a nie na dogmatach i naukach religijnych.

W miniony piątek, 3 marca 2017 r. odbyła się w Sejmie debata pt. „Ich zakazy, nasze prawa” zorganizowana przez Koalicję Mam Prawo. Poprawnie przygotowana, sensownie moderowana przez Dorotę Warakomską z Kongresu Kobiet oraz skupiająca szerokie grono ekspertów debata była niestety kolejnym aktem desperacji wobec wojny przeciwko kobietom wytoczonej przez rząd PiS.

Przez ostatnie półtora roku rząd doprowadził do Czarnego Protestu, kiedy miliony Polek wyszły na ulice, a zainspirowane nimi Koreanki, Amerykanki oraz rzesze kobiet na całym świecie w ramach solidarności i wsparcia też dołączyły do protestów w obronie praw do zdrowia reprodukcyjnego. Niestety rząd i środowiska związane ze skrajną prawicą nie widzą (bo nie chcą zobaczyć) przyczyny protestów obywatelskich z ostatnich kilkunastu miesięcy, która jest bardzo prosta: upodlenie kobiet i sprowadzenie ich do roli służących dla rasy Panów (jak można wywnioskować ze sformułowania, którym ostatnio posłużył się Jarosław Kaczyński).

Upadek realizacji praw do zdrowia reprodukcyjnego należy datować na przełom lat ’80. i ’90 kiedy rozpoczęto prace nad ustawą o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. Weszła ona w życie w 1993 r. i stanowi, że aborcja jest przestępstwem, a nie podlega ściganiu i karaniu w następujących przypadkach: ciąża jest wynikiem przestępstwa (wymagane zaświadczenie o toczącym się śledztwie), ciąża zagraża życiu matki bądź płód jest obarczony ciężkimi i nieodwracalnymi wadami lub chorobami. Jest to najbardziej restrykcyjne prawo antyaborcyjne w Europie, a podobne obowiązuje tylko w Irlandii i na Malcie. Kolejne rządy III RP tylko pogłębiały kryzys realizacji podstawowych praw człowieka do których należy prawo do zdrowia reprodukcyjnego. Przez 28 lat nie wprowadzono rzetelnej edukacji seksualnej, leczenie niepłodności nie jest świadczeniem gwarantowanym, a klauzula sumienia (relikt przeszłości w pozostałych krajach Europy) panoszy się ponad miarę i to lekarze-fanatycy dyktują i ograniczają kobietom ich podstawowe prawa.

Politycy w III RP sprawiają wrażenie, że zasada „my body, my choice” („moje ciało, mój wybór”) jest im obca, gdyż podmiotowe traktowanie kobiet jak maszynek do seksu i przymusowych inkubatorów jest łatwiejsze dla ich patriarchalnych zapędów. Lewica sprzedała nasze prawa reprodukcyjne w nieformalnym cyrografie z biskupami w zamian za ich poparcie referendum akcesyjnego, pierwszy rząd PiS-Samoobrona-LPR zagrzebał resztki obiektywnej edukacji seksualnej, a 8 lat rządów PO przyniosło nam tragiczną i dyskryminującą ustawę o leczeniu niepłodności.

Wracając do debaty, paneliści stanowili grono znanych lekarzy, psychologów, polityków i dziennikarzy, podobnie jak pozostali uczestnicy i widownia. Na sali nie było ani jednego przedstawiciela partii PiS, Kukiz ’15 i PSL. Eurodeputowany Janusz Korwin-Mikke, który dosłownie zajął szturmem salę obrad był jedyną „atrakcją”, gdyż wiało nudą, bo ile można przekonywać już przekonanych? To, że spotkamy się w szeroko pojętym feministycznym gronie i powtórzymy wszystkim nam znane fakty i slogany niczego nie zmieni. Każdy na sali wiedział, że antykoncepcja awaryjna nie ma działania poronnego, że edukacja zdrowotna i seksualna to podstawa do realizacji wszystkich praw reprodukcyjnych, a możliwość decydowania o tym czy, kiedy, ile, z kim i jak mieć dzieci to indywidualna decyzja każdej kobiety, a nie realizacja polityki rządu.

Kolejna debata/spotkanie/konferencja w tym samym gronie, ale „not-so-old girls network” nie da rady zmienić istniejącego stanu rzeczy, gdyż to nie my, twarze różnych organizacji walczących o prawa reprodukcyjne jesteśmy przy władzy, tylko faktyczną władzę sprawuje poseł Jarosław Kaczyński z siedziby PiS na Nowogrodzkiej. Niestety poseł Kaczyński nie jest zainteresowany pogłębieniem swojej wiedzy o realizacji praw reprodukcyjnych. Ściana furii przed siedzibą PiS w trakcie Strajku 8. Marca przekaże elementarną wiedzę w imieniu naszego środowiska. Pozostaje mieć nadzieję, że Prezes będzie pilnym uczniem i zrealizuje nasze postulaty…

A więc co możemy zrobić? Są dwie opcje, obie równie realne jak to, że ja w tym roku dostanę Nagrodę Nobla z medycyny. Możemy działać jak Boy-Żeleński pracą u podstaw lub wziąć sprawy w swoje ręce, stworzyć rząd na uchodźstwie i przeczekać złe czasy tak jak rząd w Londynie w czasie wojny i PRL. Oni czekali 51 lat, może nam uda się odzyskać naszą podmiotowość szybciej? Mamy już za sobą 28 lat, więc zróbmy wszystko, by nasze córki nie były skazane na piekło jakie nam zgotowały rządy III RP, a obecny przelał już czarę goryczy wkładając swoje brudne łapy w nasze majtki i do naszych brzuchów. Trzeba skończyć z kółkami wzajemnej adoracji, przekonywaniem już dawno przekonanych i „spacerami po mieście”, a siły i środki spożytkować na realne działania, czy to działania polityczno-lobbystyczne, czy przyziemną pomoc poszkodowanym przez własny rząd. Czas zakasać rękawy i przypomnieć „Panom” pewną patriotyczna piosenkę:

Gdy naród do boju wystąpił z orężem,

Panowie o czynszach radzili,

gdy naród zawołał: „Umrzem lub zwyciężym!”,

Panowie w stolicy bawili.

O, cześć wam, Panowie magnaci,

za naszą niewolę, kajdany.

O, cześć wam, książęta, hrabiowie, prałaci,

za kraj nasz krwią bratnią zbryzgany!

Wszak waszym był synem ów niecny kunktator,

Co wzbudzał przed wrogiem obawę,

I wódz ten naczelny, pobożny dyktator,

I zdrajca, co sprzedał Warszawę.

O cześć wam panowie…

Lecz kiedy wybije godzina powstania,

Magnatom lud ucztę zgotuje,

Muzykę piekielną zaprosi do grania,

A szlachta niech wtedy tańcuje.

O cześć wam Panowie…

Powstańcy nie znają wiedeńskich traktatów,

Nie wchodzą w układy z carami,

Lecz biją Moskali, wieszają magnatów,

I mścić się umieją stryczkami.

O cześć wam Panowie…

Jeszcze będzie przepięknie, jeszcze będzie normalnie…

Karina Sasin

Lekarka, naukowiec, aktywistka na rzecz praw reprodukcyjnych. Wielokrotna stypendystka m.in. Organizacji Narodów Zjednoczonych, Rządu USA (NIH) i Krajowego Funduszu Na Rzecz Dzieci. Organizatorka konferencji International Meeting on MRKH Syndrome w Warszawie. Po godzinach miłośniczka cukiernictwa i dalekich podróży ;-)